ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਦੇ ਰਾਹ ’ਤੇ ਡਟ ਕੇ ਖੜਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੋ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਸਮੇਂ-ਸਿਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹੈ, ਜੋ ਮੋਹ-ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸਦਾ ਆਦਰ-ਸੱਤਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਨਿਸ਼ਠਾ ਪੱਕੀ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਮੇਰੇ ਭਗਤਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਮੈਂ ਉਸ ਤੋਂ ਕਦੇ ਵਿਛੁੜਦਾ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵਿਛੁੜਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਮਾਧਵੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ੂਦ੍ਰ ਦੇ ਕਰਤਵਿਆਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ। ਉਹ ਕਰਮ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਸ਼ੂਦ੍ਰ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਵੀ ਮੇਰੇ ਭਗਤ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਕਰਤਵਾਂ ਵਿਚ ਅਡੋਲ ਤੇ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਅਟੁੱਟ ਨਿਸ਼ਠਾ ਵਾਲੇ। ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਅਹੰਕਾਰ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਮਿਹਮਾਨ-ਨਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਨਿਮਰ ਹੈ, ਜੋ ਸਦਾ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਮੇਰੀ ਸਿਮਰਨ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ—ਮੈਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਵੀ, ਅਜਿਹੇ ਸ਼ੂਦ੍ਰ ਦੀ ਹੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਿਹੜਾ ਭੀ ਮਨੁੱਖ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਕਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਅਡੋਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਮੇਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ—ਓ ਵਸੁੰਧਰਾ, ਇਹ ਸੁਣ। ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਨਾ ਤਾਂ ਠੰਡ ਜਾਂ ਗਰਮੀ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਲਾਭ ਜਾਂ ਹਾਨੀ ਦੀ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਤਿੱਖੇ ਸੁਆਦਾਂ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਸਭ ਛੱਡ ਕੇ ਸਦਾ ਮੇਰੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਕੇਵਲ ਉਸੀ ਵਿਚ ਮਨ ਲਾਈ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਦੂਜੇ ਕੰਮਾਂ ਵਲ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆਵਾਨ ਹੈ, ਵੱਡਾ ਮਾਫ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਸਦਾ ਆਦਰ ਦੇਣ ਲਈ ਤਤਪਰ ਹੈ, ਜੋ ਤਿੰਨਾਂ ਵੇਲਿਆਂ ਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਕਰਮ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਸਦਾ ਮੇਰੇ ਨੇੜੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ—ਜੋ ਸਦਾ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਫੁੱਲਾਂ, ਸੁਗੰਧ ਤੇ ਧੂਪ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਦੂਧ, ਕਦੇ ਜੌਂ ਦੇ ਪਾਣੀ, ਜਾਂ ਕਦੇ ਹਵਾ ’ਤੇ ਜੀਊਂਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਚੌਥੇ ਦਿਨ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਫਲਾਂ ਤੇ ਜੀਊਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਹ ਮੇਰੇ ਕਰਮ ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਤੱਕ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਵਡਭਾਗੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਇਕ ਸੌ ਪੰਦਰਾਂਵੇਂ ਅਧਿਆਇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਦਾ ਇਥੇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਸੁਖ ਤੇ ਦੁੱਖ ਦੀ ਮਰਯਾਦਾ ਸੁਣ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮੇਰੇ ਦੱਸੇ ਹੋਏ ਤਰੀਕੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਮ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਕਾਗ੍ਰ ਚਿੱਤ ਹੈ, ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸਮਿਆਂ ’ਤੇ ਫਲ, ਕੰਦ-ਮੂਲ ਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਛੇਵੀਂ, ਅਠਵੀਂ, ਅੰਮਾਵਸ ਅਤੇ ਚੌਦਵੀਂ ਤਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਜੋ ਯੋਗ ਦੀ ਨਿਯਮਤ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਾ ਥਕਾਵਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਬੁਢਾਪਾ, ਨਾ ਮੋਹ, ਨਾ ਕੋਈ ਰੋਗ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੇਰੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਕੀ ਫਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ, ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਤੇ ਪੀੜ੍ਹ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੀ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮੇਰੇ ਅੱਗੇ ਆਤਮ ਸਮਰਪਣ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ? ਜੋ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਹੋਰ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜੋ ਮੇਰੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੀ ਭੇਟਾਂ ਦੇਵਤੇ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਸ ਲਈ ਵੀ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਹੈ। ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਤਕਲੀਫ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਹੋਰ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜੋ ਮੌਤ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ, ਉਸ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਹੈ। ਜੋ ਉਸਦੇ ਅੱਗੇ ਜਾਂ ਪਿੱਛੇ ਭੱਜਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਹਨ। ਜੋ ਸੁੱਕਾ-ਸੂਕਾ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਵੀ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ, ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ, ਸਨਮਾਨ ਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੁਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।