ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਪਵਾਸ ਰੱਖਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਲੈ ਕੇ ਖੜੇ ਹੋਏ। ਜਿੰਨੀ ਬੂੰਦਾਂ ਉਸ ਹੱਥ ਭਰੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚੋਂ ਥੱਲੇ ਡਿੱਗਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੀ ਅਣਗਿਣਤ ਹੈ। ਫਿਰ, ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਪਰਾਇਣ ਹਨ, ਉਹ ਚਿੱਟੇ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧੋਏ ਹੋਏ ਫੁੱਲ, ਅਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਧੂਪ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫੁੱਲ ਸਿਰ ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਹ ਇਹ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰਦੇ ਹਨ: "ਹੇ ਭਾਗਵਾਨ ਹਰੀ, ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਸੋਹਣੇ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਪਵਿੱਤਰ ਚਿੱਤ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ।" ਫਿਰ ਉਹ ਆਰਧਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, "ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ! ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਸੁਗੰਧਤ ਅਤੇ ਸੁਖਮ ਧੂਪ, ਜੋ ਪ੍ਰਗਟ ਅਤੇ ਅਪ੍ਰਗਟ ਦੋਹਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ। ਭਾਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ! ਹੇ ਸੋਮ-ਪ੍ਰੈੱਸ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਤੁਸੀਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਰਤ ਕੇ, ਅਤੇ ਅੰਦਰ ਆ ਕੇ, ਮੇਰੀ ਇਹ ਧੂਪ-ਅਰਪਣਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ।" ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਉਪਦੇਸ਼ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਇਹ ਕਰਮ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਮੈਂ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਆਪਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਸ਼ਿਆਮਾਕਾ, ਸਵਸਤਿਕਾ, ਗੇਹੂੰ ਅਤੇ ਮੂੰਗ—ਜੋ ਕੋਈ ਮੇਰੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਨਿਯਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਹੇ ਧਰਤੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਕਰਤਵਿਆਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਜੋ ਛੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ, ਮੇਰੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਦੇ ਹਨ, ਚੁਗਲੀ ਤੋਂ ਬਚਦੇ ਹਨ—ਇਹੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਕਰਤਵ ਹੈ: ਇਕਾਗ੍ਰ, ਸਵੈ-ਸੰਯਮੀ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੇ ਕਰਤਵ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਹੁਕਮਾਂ ਤੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਦਾਨੀ, ਨਿਰਭਈ, ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਘੱਟ ਬੋਲਦੇ, ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦੇ ਅਤੇ ਸਦਾ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਤੀਬਰ, ਚੁਗਲੀ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਦੇ ਮਾਰਗ ਤੇ ਅਡਿੱਠ ਰਹਿ ਕੇ ਜਿਹੜੇ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਕੋਲ ਠੀਕ ਸਮੇਂ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹੈ, ਮੋਹ-ਭ੍ਰਮ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ, ਜੋ ਸਦਾ ਆਪਣੇ ਆਚਾਰਯ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਟੱਲ ਹਨ ਅਤੇ ਭਗਤਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਕਦੇ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ, ਨਾਂ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਕਦੇ ਗੁਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ, ਹੇ ਮਾਧਵੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ੂਦਰ ਦੇ ਕਰਤਵ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਜਿਹੜਾ ਸ਼ੂਦਰ ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਮੇਰਾ ਭਗਤ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਟੱਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਅਹੰਕਾਰ ਰਹਿਤ, ਅਤਿਥੀ-ਸੇਵੀ ਅਤੇ ਨਿਮਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਦਾ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਮੇਰੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਵੀ, ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਐਸੇ ਸ਼ੂਦਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਿਹੜਾ ਭੀ ਮਨੁੱਖ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਅਡਿੱਠ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਵਸੁੰਧਰਾ, ਸੁਣ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਏਕਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਠੰਢ ਜਾਂ ਗਰਮੀ, ਲਾਭ ਜਾਂ ਹਾਨੀ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦਾ ਨਹੀਂ। ਜਿਸਨੂੰ ਤਿੱਖੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸਿੱਧੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਇਹ ਸਭ ਛੱਡ ਕੇ ਸਦਾ ਮੇਰੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਸਿਰਫ਼ ਇਸੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਹੋਰ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆਵਾਨ ਹੈ, ਆਦਰ ਨਾਲ ਖੜਾ ਹੋਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹਿੰਦਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਮਾਫ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਤਿੰਨੋਂ ਵਕਤ ਅਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਕਰਮ ਦੇ ਮਾਰਗ ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਹੀ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਦਾ ਫੁੱਲ, ਧੂਪ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਦੇ ਦੁੱਧ, ਕਦੇ ਜੌ ਦੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਕਦੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਹੀ ਜੀਵਨ ਯਾਪਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਮੇਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭਗਤ ਹੈ।