ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਮਹਾਂਮਤੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਨਾਰਾਏਣ ਨੂੰ ਬੜੇ ਭਾਵ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਨਾਰਾਏਣ! ਦੱਸੋ, ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕੀ ਭਾਗ ਹੋਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ? ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਨਿਯਮ ਹੈ? ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਬਣਦੀ ਹੈ? ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਦੀਵਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਕੀ ਹਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਜੋ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਚਿੰਤਨ-ਸਮਾਧੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਿਹੜੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ? ਜੋ ਨਿਸ਼ਠਾ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਭਗਤ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਕੀ ਭਵਿੱਖ ਬਣਦਾ ਹੈ? ਜੋ ਆਪਣੇ ਕਰਤਵਿਆਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ? ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।" "ਹੇ ਮਾਧਵ! ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਆਉਣਾ-ਜਾਣਾ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਯੋਗ ਅਤੇ ਸਾਂਖਿਆ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਨਿਰਣੈ ਕੇਵਲ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਦੱਸ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਜਦੋਂ ਦੇਹ ਨੂੰ ਰਾਖ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ? ਜੇ ਕੋਈ ਤੁਹਾਡੇ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਹੋਵੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ? ਜੇ ਕੋਈ 'ਨਾਰਾਏਣ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ' ਆਖ ਕੇ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਕਰੇ, ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ? ਸਿਰਫ ਤੁਹਾਡਾ ਨਾਮ ਜਪਣ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹੜੀ ਗਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ? ਇਹ ਧਰਮ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਹੋਈ ਗੁਪਤ ਗੱਲ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਮਾਧਵ! ਜਗਤ ਦੀ ਭਲਾਈ ਅਤੇ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਸੱਚਾਈ ਸਾਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿਓ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਨਾਰਾਏਣ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਦੇਵੀ! ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਅਤੇ ਉਹ ਕਰਮ ਜੋ ਸੁੱਖ ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਪੁੱਛਿਆ, ਹੇ ਵਸੁੰਧਰਾ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ। ਨਾ ਹਜ਼ਾਰ ਦਾਨਾਂ ਨਾਲ, ਨਾ ਹੀ ਸੌ ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਪਰ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕਾਗ੍ਰ ਚਿੱਤ ਨਾਲ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਮਾਧਵੀ, ਉਹੀ ਮੈਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਪੁੱਛਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਕਰਮ ਜੋ ਸਵਰਗ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।" "ਜੋ ਲੋਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋਣ, ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਮੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਹੈ, ਉਹੀ ਮੈਨੂੰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਸਿਰਫ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਵੀ, ਹੇ ਸੁੰਦਰਿ, ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵਾਸ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਜੋ ਵੀ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਮਾਧਵੀ, ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।" "ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵਰਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਰਤ ਪੂਰਾ ਕਰ ਕੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਜਿੰਨੇ ਜਲ ਦੇ ਬੂੰਦਾਂ ਡਿੱਗਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਫਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨ, ਜੋ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹਨ, ਉਹ ਫਿੱਕੇ ਰੰਗ ਦੇ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧੋਏ ਹੋਏ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਧੂਪ ਭੇਟ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫੁੱਲ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਇਹ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰਦੇ ਹਨ: 'ਧੰਨ ਹਰੀ, ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਸੋਹਣੇ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ।' ਫੇਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: 'ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ! ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਸੁਗੰਧ ਅਤੇ ਸੁਖ੍ਸ਼ਮ ਵਾਸਨਾਵਾਂ, ਜੋ ਪ੍ਰਗਟ ਅਤੇ ਅਪ੍ਰਗਟ ਹਨ, ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ। ਧੰਨ ਵਿਸ਼ਨੂ! ਸੁਣ ਕੇ, ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ, ਹੇ ਸੋਮ-ਪਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਕੇ, ਧੰਨ ਅਚੁਤ, ਮੇਰੀ ਧੂਪ ਦੀ ਭੇਟ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ।'" "ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਸ਼ਾਸਤਰ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਇਹ ਕਰਮ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਉਪਦੇਸ਼ ਹੈ, ਜੋ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ। ਸ਼੍ਯਾਮਾਕ, ਸਵਸਤਿਕ, ਗਹੂੰ, ਅਤੇ ਮੂੰਗ—ਇਹ ਵੀ ਇਸ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਗਵਾਨ ਨਾਰਾਏਣ ਨੇ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਕਿ ਸੱਚੀ ਭਗਤੀ, ਨਿਸ਼ਠਾ, ਅਤੇ ਸਿਮਰਨ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਿਰਫ ਰਸਮਾਂ ਜਾਂ ਦਾਨ-ਪੁੰਨ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਮੰਨ-ਚਿੱਤ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।