ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਭੀ, ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਪੂਰਨ ਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਗੋਮਾਤਾ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰ ਲਵੇ, ਉਸੀ ਸਮੇਂ ਉਸਨੂੰ ਵੱਡਾ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਵਾਲਾ ਇਨਸਾਨ ਗੋਮੂਤ੍ਰ ਨਾਲ ਸਨਾਨ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਐਸਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਉਸਨੇ ਗੰਗਾ ਆਦਿਕ ਪਵਿੱਤਰ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਕੀ ਲਾਈ ਹੋਵੇ। ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇੱਕੋ ਇਕ ਸਨਾਨ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਬਹੁਤ ਉੱਚਾ ਫਲ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਇਆਂ ਜਾਂ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਕਪਿਲਾ ਗੋਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਵੱਡਾ ਪੁੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਉਹ ਗੋਮਾਤਾ ਦੇ ਹੱਡੀ ਜਾਂ ਮਾਸ ਦੀ ਗੰਧ ਨਾਲ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਪਾਪ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੋਮਾਤਾ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੇਵਾ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੁਜਲਾਉਣਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਭੁੱਖੀ ਗੋ ਨੂੰ ਘਾਹ ਆਦਿਕ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਪੁੰਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਵਿਅਕਤੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਿਵ੍ਯ ਵਿਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰ ਕੁੜੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੁਖਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਗੋਮਾਤਾ ਦੇ ਰੰਗ-ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਵੀ ਵਿਆਖਿਆ ਹੋਈ ਹੈ—ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਸੋਨੇ ਵਰਗੀ ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਦੀ ਕਪਿਲਾ ਗੋ ਹੈ, ਦੂਜੀ ਚਿੱਟੀ ਤੇ ਭੂਰੀ, ਪੰਜਵੀਂ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੀ, ਛੇਵੀਂ ਚਿੱਟੀ ਤੇ ਭੂਰੀ, ਨੌਵੀਂ ਲਾਲੀਮਾਵਾਂ ਵਾਲੀ, ਦਸਵੀਂ ਦੀ ਪੂੰਛ ਭੂਰੀ। ਇਹ ਸਭ ਗੋਮਾਤਾਵਾਂ ਸ਼ੁਭ ਲਛਣਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਸਜੀ-ਸਵਾਰੀ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਗੋਮਾਤਾ ਐਸੀ ਹੈ ਜੋ ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੋਖ ਦੋਵੇਂ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਮਾਰਗ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਾਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ, ਚਿੱਟੇ ਤੇ ਨਿਮਰ ਘੋੜੇ ਦੀ ਕਥਾ ਵਿੱਚ, ‘ਕਪਿਲਾ ਗੋਦਾਨ ਮਹਾਤਮ’ ਨਾਮਕ ੧੧੧ਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਅੱਗੇ, ਦੋ-ਮੂੰਹੀ ਗੋ ਦੇ ਦਾਨ, ਸੁਵਰਨ ਘੜਾ ਦੇ ਦਾਨ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਦੋ-ਮੂੰਹੀ ਗੋ ਦੇ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਸੁਣ। ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੇਨੂੰ ਉਹ ਵੱਡਾ ਫਲ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ—ਉਹ ਕਪਿਲਾ ਗੋ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਹ ਸਦਾ ਯਜਨ ਦੀ ਗੋ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰ, ਕਪਿਲਾ ਲਕੜੀਆਂ ਵਾਲੀ। ਹੇ ਮਾਧਵ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਬੱਚਾ ਦੇ ਰਹੀ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਸਦਾ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ? ਸ਼੍ਰੀ ਵਾਰਾਹ ਜੀ ਨੇ فرمایا: "ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਕਪਿਲਾ ਗੋ ਅਗ્નਿਹੋਤ੍ਰ ਅਤੇ ਯਜਨ ਲਈ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ। ਉਹ ਪਵਿੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ, ਅਤੇ ਸ਼ੁਭਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤਪੱਸਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਵਰਤ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਿਹੜੇ ਜਿਹੜੇ ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਗੁਪਤ ਸਥਾਨ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ ਦੀਆਂ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦੁਇਜਨ (ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਯਾਨੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਦਿਕ) ਦੁਆਰਾ ਸਵੇਰੇ ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪੁੰਨ ਉਸ ਗੋਦਾਨ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਦੁਇਜਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸੋਹਣੇ ਸੋਹਣੇ ਵਿਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ ਉੱਚੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।" ਭੂਰੀਆਂ ਤੇ ਲਾਲੀਮਾਵਾਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਕਪਿਲਾ ਗੋ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਸੁਖ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਵਰਣਨ ਵਿੱਚ ਜਿਹੜੀਆਂ ਭੂਰੀਆਂ ਗੋਆਂ ਆਈਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਸਭ ਸ਼ੁਭ ਲਛਣਾਂ ਨਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਤੀਰਥ ਸੰਗਮਾਂ ਉੱਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ, ਅੱਗ ਤੋਂ ਜੰਮੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਸੁਵਰਣਾ ਨਾਮ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਦਾ ਵੀ ਜਿਕਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਪਾਪ ਕਾਰਜ ਕਰਕੇ ਥੱਲੇ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚੰਡਾਲ ਵਰਗਾ ਸਭ ਤੋਂ ਨੀਚ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਯਜਨ ਸਮੇਂ ਕੁੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਦੂਰੋਂ ਹੀ ਬਚਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਸ਼ੂਦਰ ਪਾਪੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਨਾ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰੱਖੋ। ਉਹ ਧਰਤੀ ਦੀ ਮੈਲ ਖਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਗੋਬਰ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਬਣ ਕੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਸੁਣ, ਉਹਨਾਂ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਦਾ ਕੀ ਹਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਜੀਵਨ-ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਰੌਰਵ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਸੋ ਮਿਲੀਅਨ ਸਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕੁੱਤੇ ਦੇ ਪੇਟ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਗੰਦੇ ਕੀੜੇ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਮਲ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਉਹ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਰ ਭੀ ਅਸ਼ੁੱਧ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।