ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਸ਼੍ਵੈਤ ਅਤੇ ਵਿਨੀਤਾਸ਼ਵ ਦੀ ਕਥਾ ਵਿੱਚ, ਮਹਾਂਰਾਜਾ ਨੂੰ ਗੋ-ਦਾਨ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਅਤੇ ਵਿਧੀਆਂ ਬਾਰੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਮਹਾਂਰਾਜਾ ਨੂੰ "ਮਧੁ-ਗਾਂ" ਦੇ ਦਾਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸਾਈ ਗਈ। ਉਸ ਗਾਂ ਦੇ ਕੰਨ ਸੁੰਦਰ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਚਾਰਾਂ ਪਾਸੇ ਠੀਕ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਲਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਚਾਰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਥਾਲੀਆਂ ਰੱਖੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਤਾਮਬੇ ਦੀ ਗਾਂ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸੁਗੰਧਤ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਦਾਨ ਸੂਰਜ ਦੇ ਦੱਖਣਾਯਨ ਜਾਂ ਉਤਰਾਯਨ, ਗ੍ਰਹਣ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗਾਂ, ਜੋ ਮਧੁ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਐਸੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਗਰੀਬ ਹੋਵੇ, ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨੀ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਅੱਗ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ। ਦਾਨ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਗਾਂ ਨੂੰ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਉਚਾਰਣ ਨਾਲ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਿਧੀ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ, ਜੋੜੇ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਕੇ, ਉੰਗਲੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਦਾਤਾ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਧੁ-ਗਾਂ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਗਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਲਈ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। 'ਮਧੁਵਾਤ' ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਭਾਵੇਂ ਦਾਤਾ ਅਸ਼ੁੱਧ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਗਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਰਾਜਾ ਜਾਂ ਵਿਅਕਤੀ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਮਧੁ-ਗਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਤੱਕ ਮਧੁ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਣਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾਨ ਦੇ ਫਲ-ਸਰੂਪ, ਦਾਤਾ ਉਹ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਨਦੀਆਂ ਮਧੁ ਨਾਲ ਵਹਿੰਦੀ ਹਨ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੁੱਧ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਥੇ ਉਹ ਅਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵੱਡੇ ਸੁਖ ਭੋਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਧੁ-ਗਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਨਾਲ, ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਸਾਥ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਪ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਇੱਕ ਸੌ ਚੌਥੇ ਅਧਿਆਇ 'ਮਧੁ-ਗਾਂ ਮਹਾਤਮ' ਦਾ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋਈ। ਫਿਰ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦੁੱਧ-ਗਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗਾਂ ਦੇ ਚਮੜੇ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ ਚਾਰਾਂ ਪਾਸੇ ਵਿਛਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਥੇ, ਗੋ-ਦDung ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਛਾਇਆ ਗਿਆ ਗੋਲ ਚੌਕ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗਾਂ ਦੇ ਸਿੰਗ ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਣੇ ਹੋਣ, ਅਤੇ ਚੰਦਨ ਤੇ ਅਗਰ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਗਾਂ ਦਾ ਮੂੰਹ ਗੁੜ ਦਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੀਭ ਵੀ ਚੀਨੀ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪੈਰਾਂ ਲਈ ਕਾਂਡਾ, ਵਾਲਾਂ ਲਈ ਦਰਭਾ ਘਾਸ, ਅਤੇ ਗਾਂ ਨੂੰ ਚਿੱਟਾ ਕੰਬਲ ਪਾ ਕੇ ਲਪੇਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗਾਂ ਦੀ ਪੂੰਛ ਅਤੇ ਥਣ ਨਵੇਂ ਮੱਖਣ ਨਾਲ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਚਾਰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿਲ ਦੇ ਪਾਤਰ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਗਾਂ ਦੀ ਧੂਪ ਅਤੇ ਦੀਵੇ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਭੇਟ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੱਤੇ, ਚਪਲ ਅਤੇ ਛਤਰੀ ਵੀ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। 'ਆਪਿਆਯਸ੍ਵ' ਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਉਚਾਰਣ ਨਾਲ, ਵਿਦੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੁੱਧ-ਗਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਇਹ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਆਨੰਦ ਮਾਣਕੇ, ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ, ਗੀਤ ਅਤੇ ਵਾਦ-ਯੰਤਰਾਂ ਦੀ ਧੁਨ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ, ਰਾਜਾ, ਇਸ ਕਥਾ ਨੂੰ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਇੱਕ ਸੌ ਪੰਜਵੇਂ ਅਧਿਆਇ 'ਦੁੱਧ-ਗਾਂ ਦਾਨ ਵਿਧੀ' ਦਾ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋਈ। ਹੁਣ, ਮਹਾਂਰਾਜਾ ਨੂੰ ਦਹੀਂ-ਉਤਪਾਦਕ ਗਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਅਤੇ ਵਿਧੀ ਦੱਸਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗਾਂ ਦੇ ਚਮੜੇ ਨੂੰ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ, ਸੱਤ ਕਿਸਮ ਦੇ ਅਨਾਜ ਦੇ ਢੇਰ ਉੱਤੇ ਦਹੀਂ ਦਾ ਪਾਤਰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਾਤਰ ਨੂੰ ਜੋੜੇ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਕੇ, ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੋ-ਦਾਨ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਲ-ਸਰੂਪ, ਮਹਾਂਰਾਜਾ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਦੱਸੇ ਗਏ।