ਮਹਾਰਾਜ! ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼੍ਵੇਤ ਅਤੇ ਵਿਨੀਤਾਸ਼੍ਵ ਦੀ ਕਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਧਰਮਮਈ ਦਾਨਾਂ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਬੜੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਰਾਜਨ, ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਇਕ ਇਖਲਾਸੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਗੰਨੇ ਦੀਆਂ ਡੰਡੀਆਂ ਨਾਲ ਇਕ ਗਾਂ ਬਣਾਵੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੁਗੰਧਤ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਗਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਸੁਗੰਧਤ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾ ਕੇ, ਇੱਕ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਸੰਸਕਾਰਧਾਰੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉਹ ਹੋਵੇ ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਗਿਆਤਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਅੱਗਿ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ। ਮਹਾਰਾਜ! ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਦਾ, ਜਾਂ ਵੇਖਦਾ, ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ—even ਜੇਕਰ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਹੱਤਾ, ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦਾ ਘਾਤਕ, ਗਾਂ ਦੀ ਹੱਤਾ, ਸ਼ਰਾਬੀ, ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਛੁਹਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ—ਉਹ ਵੀ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜਲ-ਗਾਂ (water-cow) ਦਾਨ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਦਾਨ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਤੱਕ ਉਥੇ ਹੀ ਰਹੇ—ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਜਿਥੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਗੀਤ ਗਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਥੇ ਜਲ-ਗਾਂ ਦੇ ਦਾਨੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਪੂਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਵੀ, ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, 'ਜਲ-ਗਾਂ ਦੇ ਵਿਧਾਨ' ਵਾਲਾ ਸੌਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਰਸ-ਗਾਂ ਦੇ ਮਹਾਤਮ ਦੀ ਗੱਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਰਾਜਨ! ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਰਸ-ਗਾਂ ਦਾ ਵਿਧਾਨ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਪਹਿਲਾਂ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਰੇ ਹੋਏ ਰਸ (ਮਿਠਾ ਰਸ) ਅਤੇ ਗੰਨੇ ਦੇ ਰਸ ਦੇ ਮਟਕੇ ਲਏ ਜਾਣ। ਫਿਰ, ਚਤੁਰਤਾ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਚੌਥਾਈ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ ਪਾਸ ਹੀ ਇਕ ਬਛੜਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੰਨੇ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੀ ਰਸ-ਗਾਂ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ। ਉਸ ਦੇ ਸਿੰਗ ਅਤੇ ਗਹਿਣੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਹੋਣ, ਪੂੰਛ ਵਾਸਤੇ ਕਪੜਾ, ਥਨ ਵਾਸਤੇ ਘਿਉ, ਦੰਦ ਫਲਾਂ ਦੇ, ਅਤੇ ਪਿੱਠ ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਤਾਮੇ ਦੀ ਹੋਵੇ। ਚਾਰੋਂ ਪਾਸਿਆਂ ਵਿਚ ਚਮਕਦਾਰ ਅਤੇ ਸੱਤ ਚਾਵਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਈ ਹੋਈ ਹੋਵੇ। ਚਾਰ ਦਿਸਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਤਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕਟੋਰੀਆਂ ਰੱਖੀਆਂ ਜਾਣ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਵਰਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਿਠਾ ਰਸ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰੇ। ਉਸ ਦਿਨ ਦਾਨੀ ਅਤੇ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਹੀ ਭੋਜਨ ਕਰਨ। ਜੋ ਲੋਕ ਇਹ ਦਾਨ ਦੇਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਉੱਚਤਮ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸੇ ਹੋਏ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਗਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰੇ। ਦਸ ਪੂਰਵਜ, ਦਸ ਵੰਸ਼ਜ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇਕਵੀਂ ਵਜੋਂ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰੇ। ਰਾਜਨ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਰਸ-ਗਾਂ ਦੇ ਅਤੁੱਲਣੀ ਮਹਾਤਮ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, 'ਮਿਠਾ ਰਸ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ' ਵਾਲਾ ਇੱਕਸੌਪਹਿਲਾ ਅਧਿਆਇ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਹੋਤਾ ਨੇ ਸ਼ਕਰ-ਗਾਂ ਦੇ ਮਹਾਤਮ ਨੂੰ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ—ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹ ਸ਼ਕਰ-ਗਾਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸਾਫ਼ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਕਾਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਮ੍ਰਿਗ ਦੀ ਚਮੜੀ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਹ ਵਿਛਾਈ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਉੱਤੇ ਕਪੜਾ ਪਾ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕਰ ਲਿਆਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਸ਼ਕਰ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਅਤੇ ਲੱਛਣਾਂ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ। ਉਸ ਦਾ ਮੂੰਹ ਅਤੇ ਸਿੰਗ ਸੋਨੇ ਦੇ, ਦੰਦ ਮੋਤੀਆਂ ਅਤੇ ਰਤਨਾਂ ਦੇ, ਗਲ੍ਹਾ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ, ਨੱਕ ਸੁਗੰਧਤ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ ਹੋਵੇ। ਸਿੰਗ ਅਗਰੂ ਦੀ ਲੱਕੜ ਦੇ, ਪਿੱਠ ਤਾਮੇ ਦੀ, ਪੂੰਛ ਕਪੜੇ ਦੀ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਅਲੰਕ੍ਰਿਤ ਹੋਵੇ। ਪੈਰ ਗੰਨੇ ਦੇ, ਖੁੜਾਂ ਚਾਂਦੀ ਦੀਆਂ, ਉੱਤੇ ਉਨੀ ਕੰਬਲ ਅਤੇ ਰੇਸ਼ਮ ਦੀਆਂ ਡੋਰਾਂ, ਅਤੇ ਘੁੰਘਰੂਆਂ ਤੇ ਚਾਮਰੇ ਨਾਲ ਸਜਾਈ ਹੋਈ ਹੋਵੇ। ਕੰਨ ਚੰਗੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਦੇ, ਥਨ ਤਾਜ਼ੇ ਮੱਖਣ ਦੇ, ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਹੋਰ ਵੀ ਸੁੰਦਰ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ। ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸ਼ਕਰ-ਗਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਾਰ ਧਾਰਾਂ ਵਾਲੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਅੱਧੇ ਭਾਗ ਨਾਲ, ਚੌਥੇ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਬਛੜਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਮੱਧਮ ਕਿਸਮ ਅੱਧੇ ਭਾਰ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਨਿੱਕੀ ਕਿਸਮ ਇਕ ਭਾਗ ਨਾਲ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ। ਜਿਸ ਕੋਲ ਸੰਪੱਤੀ ਘੱਟ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਾਂ ਅੱਠ ਸੌ ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਬਣਾਵੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੁਗੰਧ, ਫੁੱਲ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਇਸ ਗਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹਜ਼ਾਰ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਮੁਦਰਾਵਾਂ, ਜਾਂ ਅੱਧੀ, ਜਾਂ ਫੇਰ ਉਸ ਤੋਂ ਅੱਧੀ ਮੁਦਰਾ ਵੀ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਜਾਂ ਸੌ ਜਾਂ ਪੰਜਾਹ ਦੇ ਨਾਲ, ਜਿਸ ਤੱਕ ਸਮਰਥ ਹੋਵੇ, ਸੁਗੰਧ, ਫੁੱਲ, ਅੰਗੂਠੀਆਂ, ਕੰਨ-ਬਾਲੀਆਂ, ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾ ਕੇ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਛਤਰੀ ਅਤੇ ਜੁੱਤੀਆਂ ਦੇ ਕੇ, ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਣ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ: “ਹੇ ਗੁੜ ਦੀ ਗਾਂ, ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੀ, ਸਭ ਸੁਖਾਂ ਦੀ ਦਾਤਾ, ਮੰਗਲਮਈ!” ਫਿਰ, “ਇਸ ਦਾਨ ਨਾਲ, ਹੇ ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ, ਮੈਨੂੰ ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਆਹਾਰ ਪਰਦਾਨ ਕਰ।” ਦਾਨੀ, ਚਾਹੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਵੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਇਹ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਨ, ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਧੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਗਾਂ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਜਾਂਦਾ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੂਰਵਜਾਂ, ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੀ ਉੱਚਤਮ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।