ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਪਵਿੱਤਰ ਗੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਤ੍ਯਤਪਾ ਬਾਰੇ ਜੋ ਕੁਝ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਬੜੀ ਹੀ ਅਦਭੁਤ ਘਟਨਾ ਸੀ। ਪੁਸ਼੍ਯਭਦ੍ਰਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ, ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਅਲੌਕਿਕ ਚਮਤਕਾਰ ਵਾਪਰਿਆ। ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਉਥੇ ਰਾਖ ਦੀ ਧਾਰ ਵਗ ਰਹੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਜੋ ਕੁਝ ਸੁਣਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਦੱਸਣ ਲੱਗੇ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਆਓ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂ! ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਹਿਮਾਵਤ ਦੇ ਉੱਤਮ ਪਾਸੇ ਚੱਲੀਏ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਸੂਰ (ਵੱਡੇ ਸੂਰ) ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ। ਵਿਸ਼ਨੂ, ਸੂਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਸਾਰਿਆਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਘੜੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਇੰਦਰ ਵੀ, ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਧਨੁਸ਼ ਅਤੇ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰ ਫੜ ਕੇ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਸੂਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤਿਸ਼ਾਲੀ ਸੂਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖ ਲਿਆ ਹੈ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਵਿਚ ਚਿੰਤਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਜੇਕਰ ਮੈਂ ਕੁਝ ਨਾ ਕਰਿਆ, ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।" ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਇੱਕ ਸੂਰ, ਜੋ ਬਾਣ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ। ਰਿਸ਼ੀ ਫੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ, ਪਰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਚਾਰ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਚਲਦੇ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਟਿਕੀਆਂ ਰਹੀਆਂ, ਜੀਭ ਬੋਲਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਉਸ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਨ ਲੱਗਿਆ ਜੋ ਛੱਡੀ ਗਈ ਸੀ। ਫਿਰ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਪ੍ਰਭੂ! ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਦੇਖਣਾ, ਇਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਰ ਹੈ।" ਉਸਨੇ ਦੂਜਾ ਵਰ ਮੰਗਿਆ, "ਮੈਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲੇ—ਮੈਂ ਮੋਖਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਂ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦ ਤੱਕ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਤੇ ਰਿਹਾ, ਉਸਦਾ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਧਰਤੀ ਦੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੈਰ ਧੋਣ, ਜਲ ਪੀਣ ਅਤੇ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਰਮ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਸਨ ਤੇ ਬੈਠ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਖੜੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਆਸੀਸ ਦਿੱਤੀ: "ਪੁੱਤਰ! ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਏਕ ਰੂਪ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈਂ, ਹੇ ਧਰਮਾਤਮਾ। ਹੁਣ ਤੇਰੀ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।" ਉਸਨੇ ਆਖਿਆ, "ਇਥੇ ਆ ਕੇ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।" ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਨਾਰਾਇਣ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਿਆਂ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉਸ ਪਰਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਕਰ ਲਿਆ। ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਕਥਾ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਨਚਾਹੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਤਿਲ-ਦਾਨੀ ਗਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਹੀ ਮਾਇਆ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਸੀ, ਆਪ ਹੀ ਨੰਦਾ ਦੇਵੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਵੈਸ਼ਨਵ ਅਰਥ ਸਮਝਾਓ: ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੈ? ਗੰਗਾ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਹੈ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਹੈ।" ਕਦੇ-ਕਦੇ ਕੁਝ ਦਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਹਿਸ਼ਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਦੈਤ, ਉਸ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਾਂ, ਗਿਆਨ ਦੀ ਉਹੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਜੋ ਅਗਿਆਨਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਹਿਸ਼ਾ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਰੂਪ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਕਥਾ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਪਰ ਨਿਰਾਕਾਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਏਕ ਰੂਪ ਹੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ, ਹੇ ਦੇਵੀ! ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਪੰਜ ਮਹਾ-ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਬਾਰੇ ਸੁਣੋ। ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਇਸ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਗਰੀਬੀ, ਰੋਗ, ਕੋੜ੍ਹ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੁੱਖ ਪੀੜਦੇ ਹਨ—ਉਸ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਧਨ, ਲੰਬੀ ਉਮਰ, ਦੌਲਤ, ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਸੁਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਨਾਰਾਇਣ, ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵੇਖਦਾ ਹੈ—ਖ਼ਾਸਕਰ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਜਾਂ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ, ਜਾਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਜਾਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਗ੍ਰਹਿਣ ਵੇਲੇ—ਉਸ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਸੰਤੋਖ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਇਹ ਸਮਾਂ ਨੇੜੇ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਮਨ ਨੂੰ ਉਸ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਕਰ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ, ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੀ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਵਾਂਗ, ਅਟੁੱਟ ਭਗਤੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।