ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਬਾਰ੍ਹਾ ਸਾਲ ਬੀਤ ਗਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਸੀਮਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਮੂਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ—ਕਪਾਲਮੋਚਨ—ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਤੀਰਥ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹ ਉਹ ਥਾਂ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹਤਿਆਰੀ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ: "ਹੇ ਰੁਦ੍ਰ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਟਿਕੇ ਹੋਏ—" "ਹੇ ਰੁਦ੍ਰ, ਅਸਮਾਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਖੜੇ, ਕਪਾਲ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜ ਕੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ, ਕਪਾਲ ਹੱਥ ਨਾਲ ਭਿਆਨਕ—" "ਜੋ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹਿਮਾਲਾ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਚੋਟੀ ਤੇ ਪੀਲਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ—" "ਅਤੇ ਹੁਣ, ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਤੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਹੋ ਕੇ, ਸਰੀਰਕ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।" "ਉਹ ਦੇਵਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਰੱਖ ਕੇ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਤੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ—" "ਉਹ ਵ੍ਰਤ ਜੋ ਉਹ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਹੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਹੇ ਪੁੱਤਰ।" "ਨੰਗੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਵ੍ਰਤ, ਕਪਾਲ ਫੜਨ ਦਾ ਵ੍ਰਤ, ਅਤੇ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦਾ ਵ੍ਰਤ, ਜੋ ਤੂੰ ਕੀਤਾ—" "ਮੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਰੱਖ ਕੇ, ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਤੇਰੀ ਪੂਜਾ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।" "ਸਾਨੂੰ, ਹੇ ਮਹਾਂਦੇਵ, ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਸਹੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸੋ।" ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਉਲਾਸ-ਧੁਨੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਰੁਦ੍ਰ ਆਪਣੇ ਕੈਲਾਸ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਤੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਆਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਸਥਾਨਾਂ ਤੇ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਆਏ ਸਨ। ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਕਰਤੱਬ ਸਨ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲਾ ਸਤਾਨਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਖਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਵਰਣਿਤ ਹੈ। ਹੁਣ ਪਹਾੜ ਦੇ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਸਤ੍ਯਤਪਾ ਸੀ, ਜੋ ਲਾਲਚੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਦੁਰਵਾਸਾ, ਆਪਣੇ ਵ੍ਰਤ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਹਿਮਾਵਤ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਗਿਆ। "ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਉਹ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਸੀ; ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਉਤਸੁਕ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਤ੍ਯਤਪਾ ਪਹਿਲਾਂ ਭ੍ਰਿਗੁ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ।" ਉਹ ਬਦਮਾਸਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਖੁਦ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਿਆ। ਪਰ ਦੁਰਵਾਸਾ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਚਮਕ ਉਠਿਆ। ਉਸ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਇੱਕ ਦਿਵ੍ਯ ਪੱਥਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਚਿਤ੍ਰਸ਼ਿਲਾ ਸੀ, ਹੇ ਧਰਤੀ। ਇੱਥੇ ਸਤ੍ਯਤਪਾ ਨੇ ਮਹਾਨ ਤਪ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਖੜਾ ਤਪ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਖੱਬੀ ਹਥੇਲੀ ਦੀ ਤੀਸਰੀ ਉਂਗਲੀ ਕੱਟ ਲਈ। ਉਥੇ ਨਾ ਤਾਂ ਖੂਨ, ਨਾ ਮਾਸ, ਨਾ ਮੱਝਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਵਟ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਇੱਕ ਜੋੜਾ ਕਿਨਨਰ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। ਸਵੇਰੇ, ਸਾਫ ਚਾਨਣ ਵਿੱਚ, ਯਾਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇੰਦਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ, "ਇੱਥੇ ਕੁਝ ਅਜਿਹਾ ਅਦਭੁਤ ਤੇ ਨਵਾਂ ਦੱਸੋ।" ਉਥੇ ਖੜੇ ਹੋ ਕੇ, ਕਿਨਨਰਾਂ ਨੇ ਇਹ ਬੋਲ ਕਹਿ ਦਿੱਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਤ੍ਯਤਪਾ ਬਾਰੇ ਜੋ ਕਿਹਾ, ਹੇ ਸ਼ੁਭ, ਉਹ ਇਹ ਸੀ। ਪੁਸ਼ਯਭਦਰਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਤੇ ਉੱਤਮ ਅਦਭੁਤ ਵਾਪਰਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਜੋ ਕੁਝ ਰਾਖ ਦੀ ਧਾਰਾ ਬਾਰੇ ਸੀ, ਉਹ ਸਭ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ। "ਆਓ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਚਲੋ ਹਿਮਾਵਤ ਦੇ ਉੱਤਮ ਪਾਸੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਫਿਰ ਸੂਰ (ਵਰਾਹ) ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ। ਵਿਸ਼ਨੂ, ਸੂਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਇੰਦਰ, ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਤੀਖੇ ਤੀਰ ਲੈ ਕੇ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸੀ। "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇੱਥੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੂਰ ਵਜੋਂ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।" ਇੰਦਰ ਦੇ ਇਸ ਸੰਬੋਧਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। "ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਮੇਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।