ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਹਾਂਦੇਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਾਲਾਂ ਤੋਂ ਜਨੇਊ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਲਾ ਵਾਂਗ ਪਹਿਨ ਲਿਆ। ਫਿਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਹੱਡੀ ਦਾ ਟੁਕੜਾ ਤੋੜ ਕੇ ਆਪਣੇ ਜਟਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਲਿਆ। ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸੱਤਾਂ ਦਵਾਂਰਿਆਂ ’ਤੇ ਸਨਾਨ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਂਦੇਵ ਪਹਿਲਾਂ ਸਰਸਵਤੀ ਨਦੀ ਤੇ ਗਏ, ਉਥੋਂ ਯਮੁਨਾ ਨਾਲ ਸੰਘਮ ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ। ਫਿਰ ਵਿਤਸਤਾ, ਚੰਦ੍ਰਭਾਗਾ, ਗੋਮਤੀ ਅਤੇ ਸਿੰਧੂ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਗਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨੇਪਾਲ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਉੱਥੋਂ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਮਹਾਨ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਗਏ। ਫਿਰ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਗਿਆ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਥੇ ਵੀ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ। ਐਸਾ ਕਰਦੇ-ਕਰਦੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਤੀਰਥ ਸਥਲਾਂ ਉੱਤੇ ਗਏ। ਉਹਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਲੰਗੋਟ ਸੀ; ਉਹ ਨੰਗੇ ਸਨ ਤੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਖੋਪੜੀ ਫੜੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਲੰਗੋਟ ਵੀ ਡਿੱਗ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨੰਗੇ, ਖੋਪੜੀ-ਧਾਰੀ ਤਪस्वੀ ਬਣ ਗਏ। ਫਿਰ, ਹੋਰ ਦੋ ਸਾਲ ਤੱਕ, ਹਰਾ ਆਪ ਹੀ ਤੀਰਥ ਤੋਂ ਤੀਰਥ ਭਟਕਦੇ ਰਹੇ, ਖੋਪੜੀ ਛੱਡਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ, ਪਰ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਿੱਗੀ। ਫਿਰ ਵੀ, ਉਹ ਹੋਰ ਦੋ ਸਾਲ ਤੱਕ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਤੀਰਥਾਂ ਲਈ ਭਟਕਦੇ ਰਹੇ। ਉਹ ਖੋਪੜੀ ਛੱਡਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਰਹੇ, ਪਰ ਉਹ ਹੱਥ ਤੋਂ ਨਾਂ ਡਿੱਗੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਾਲ ਉਹ ਹਿਮਾਲਿਆ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਰਹੇ। ਫਿਰ, ਦੋ ਸਾਲ ਹੋਰ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਵ੍ਰਿਸ਼ਾਕਪੀ ਵਲ-ਵਲ ਭਟਕਦੇ ਰਹੇ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਬਾਰ੍ਹਵੇਂ ਸਾਲ ਵਿੱਚ, ਹਿਮਾਲਿਆਂ ਉੱਤੇ, ਜਦੋ ਤਕ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਦੇ ਰਹੇ, ਉਥੇ ਉਹ ਤੀਰਥ ਕਪਾਲਮੋਚਨ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ—ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਬਣ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਹਰੀ-ਹਰਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਤੇ ਜਾ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕੀਤਾ। ਉਥੇ, ਤ੍ਰਿਜਲੇਸ਼ਵਰ ਨਾਮਕ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ, ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਅਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਬਾਰ੍ਹਾ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ’ਤੇ, ਬਾਊਂਡਰੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਸਮੇਤ, ਕਪਾਲਮੋਚਨ ਨਾਮਕ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਉੱਪਜਿਆ, ਜੋ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਵਧ ਦੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਉਥੇ ਨ੍ਹਾਏ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਵਧੀ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾਂ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਦੇਵਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਆਏ ਅਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਹੇ ਰੁਦ੍ਰ, ਵਿਸ਼ਾਲ-ਨੇਤ੍ਰ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਰਗ ਤੇ ਅਡਿੱਠੇ, ਤੁਸੀਂ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਖੋਪੜੀ ਫੜ ਕੇ ਭਟਕਦੇ ਰਹੇ, ਤੇਜੀ ਨਾਲ।" "ਜੋ ਕੁਝ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਹਿਮਾਲਿਆਂ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ—ਹੁਣ, ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਮਿਲ ਗਈ।" "ਜੋ ਦੇਵਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਤੁਹਾਡੇ ਹੀ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਵਰਤਦੇ ਹਨ। ਨੰਗੇ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਖੋਪੜੀ ਫੜਨ ਦੀ ਵ੍ਰਤ, ਅਤੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਵ੍ਰਤ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਸਭ ਤੁਹਾਡੇ ਨਿਯਮ ਹਨ।" "ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵ, ਇਹ ਸਭ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ, ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸੋ।" ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਜੈਕਾਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਮਹਾਦੇਵ ਆਪਣੇ ਕੈਲਾਸ ਵਾਸ ਤੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਆਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਸਥਾਨਾਂ ਤੇ ਪਰਤ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਆਏ ਸਨ। ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ, 'ਰੁਦ੍ਰ ਮਹਾਤਮ' ਨਾਮਕ ਸਤਿਕਾਰੀ ਸਤਾਨਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਹੁਣ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਕਥਾ ਆਰੰਭ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਸਤ੍ਯਤਪਾ ਸੀ, ਜੋ ਲਾਲਚੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਦੁਰਵਾਸਾ, ਆਪਣੇ ਵ੍ਰਤ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਹਿਮਾਵਤ ਪਹਾੜ ਤੇ ਗਿਆ। ਹੇ ਮਹਾਨ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਉਹ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਸੀ; ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਉਤਸੁਕ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਤ੍ਯਤਪਾ ਪਹਿਲਾਂ ਭ੍ਰਿਗੁ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਨ।