ਰੁਰੂ, ਜੋ ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਸੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਚਰਮਾ ਅਤੇ ਮੁੰਡਾ ਤੁਰੰਤ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਜਦ ਮਾਤਾ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਾਤਾ ਚਾਮੁੰਡਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਈ। ਇਹ ਮਾਤਾ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਭਯਾਨਕ, ਸਭ ਕੁਝ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਅਤੇ ਕਾਲਰਾਤ੍ਰੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਗਿਣਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇ ਲੱਖਾਂ-ਕਰੋੜਾਂ ਦੇਵੀਆਂ, ਜੋ ਮਾਤਾ ਦੀ ਸਹਾਇਕ ਸਨ, ਉਸ ਮਾਤਾ ਚਾਮੁੰਡਾ ਦੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਖੜੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਅਸੁਰ ਮਾਸ ਖਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੀਆਂ ਸਨ, ਭੁੱਖੀ ਸਨ, ਉਹ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਅਰਦਾਸ ਕਰਨ ਲੱਗੀਆਂ: "ਹੇ ਮੰਗਲਮਈ ਮਾਤਾ, ਅਸੀਂ ਭੁੱਖੀਆਂ ਹਾਂ, ਸਾਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦਿਓ।" ਮਾਤਾ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਭੋਜਨ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਨੇੜੇ-ਧੁੰਮਲੇ ਕੁਝ ਵੀ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਫਿਰ ਮਾਤਾ ਨੇ ਮਹਾਦੇਵ, ਰੁਦ੍ਰ, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ। ਤਦ ਰੁਦ੍ਰ, ਤ੍ਰਿਣੇਤ੍ਰ ਧਾਰੀ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ, ਧਿਆਨ ਵਿੱਚੋਂ ਉਠੇ। ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਮਾਤਾ ਕੋਲ ਆਏ ਅਤੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਮਾਤਾ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਹੜਾ ਕੰਮ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ? ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸੋ।" ਮਾਤਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਭਾਰੀ ਬਲ ਵਾਲੀਆਂ ਦੇਵੀਆਂ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਭੋਜਨ ਦਿਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਖਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ।" ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰਾਣੀ, ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਭੋਜਨ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਸੁਣੋ: ਜਿਹੜੀ ਵੀ ਔਰਤ, ਜਦ ਉਹ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋਵੇ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਔਰਤ ਦਾ ਕੱਪੜਾ ਪਹਿਨੇ ਜਾਂ ਛੂਹੇ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੁਰਖ ਦਾ, ਉਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਨੂੰ ਮਿਲੇ। ਹੋਰ ਕੁਝ ਦੇਵੀਆਂ ਘਰਾਂ ਦੇ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ, ਉਥੇ ਹੀ ਭੋਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ ਰਹਿਣ।" "ਕੁਝ ਹੋਰ, ਜਨਮ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਥੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਨਵਜਨਮੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਘਰਾਂ, ਖੇਤਾਂ, ਤਲਾਵਾਂ, ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਔਰਤਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੜੀਆਂ, ਚਿੰਤਤ ਜਾਂ ਰੋ ਰਹੀਆਂ ਹੋਣ, ਉਥੇ ਕੁਝ ਜੀਵ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਕੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।" ਇਹ ਸਭ ਆਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ, ਰੁਰੂ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਡਿੱਗਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਤਿੰਨ ਨੇਤ੍ਰ ਵਾਲੇ ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਮਾਤਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ: "ਵਿਜੈ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਚਾਮੁੰਡਾ! ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ, ਹੇ ਕਾਲਰਾਤ੍ਰੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਸਰਵਰੂਪਾ, ਮੰਗਲਮਈ, ਪਵਿੱਤਰ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਵਿਲੱਖਣ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਭਯਾਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਹੇ ਸ਼ਿਵ, ਗਿਆਨ, ਮਹਾਮਾਇਆ, ਮਹਾਬੋਧਾ! ਮਨ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼, ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ, ਵਧਣ ਵਾਲੀ, ਭੀੜੀ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਮਹਾਂਕਾਲ, ਅਸਧਾਰਣ ਰੂਪ, ਗੀਤ ਤੇ ਨਾਚ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮੀ, ਮੰਗਲਮਈ!" "ਭਿਆਨਕ, ਮਹਾਕਾਲੀ, ਪਾਪ ਨਾਸਕ, ਪਾਸ ਅਤੇ ਦੰਡ ਧਾਰੀ, ਡਰਾਉਣਾ ਰੂਪ, ਹੇ ਚਾਮੁੰਡਾ, ਪ੍ਰਜਵਲਿਤ ਮੁਖ, ਤਿੱਖੇ ਦੰਦ, ਮਹਾਬਲ, ਲਾਸ਼ ਉੱਤੇ ਬੈਠੀ, ਭੂਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਿਵਾ! ਭੀੜੀ ਅੱਖਾਂ, ਸਭ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣੀ, ਗੰਭੀਰ, ਮਹਾਂਭੀਸ਼ਣ, ਮਹਾਂਕਾਲ, ਕਾਲੀ, ਕਰਾਲੀ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਹੇ ਕਾਲਰਾਤ੍ਰੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" "ਹੇ ਡਰਾਉਣੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ, ਅੱਗ ਵਰਗਾ ਮੁਖ ਵਾਲੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਹਿਤੈਸ਼ੀ, ਸਭ ਦੀ ਮਾਤਾ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" ਰੁਦ੍ਰ ਵਲੋਂ ਇੰਝ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਰਮ ਮਾਤਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਈ ਤੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਵੀ ਵਰ ਮੰਗਣਾ ਚਾਹੋ, ਮੰਗੋ।" ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ ਮਾਤਾ, ਜੋ ਭੀ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਸਤੁਤੀ ਕਰੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਵਰ ਦਿਓ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੱਚਾ ਤੇ ਸਦਾ ਉਪਸਥਿਤ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਹੋ।" "ਜੋ ਭੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਹ ਤ੍ਰੈਗੁਣਾਤਮਿਕ ਸਤੁਤੀ ਕਰੇ, ਉਹ ਪੁੱਤਰ, ਪੌਤਰੇ, ਪਸ਼ੂ, ਅਤੇ ਧਨ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਕਥਾ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੁਣੇ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਉਤਪੱਤੀ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ, ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਦੁੱਖ-ਰਹਿਤ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚਾਮੁੰਡਾ ਮਾਤਾ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਵ (ਰੁਦ੍ਰ) ਤੁਰੰਤ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਦੇਵਤੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਰਤ ਗਏ। ਜੋ ਭੀ ਇਹ ਤਿੰਨ ਗੁਣੀ ਮਾਤਾ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਜਾਣਦਾ ਤੇ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਪਰਮ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਰਾਜਾ, ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਗਵਾ ਬੈਠਾ ਹੋਵੇ, ਨੌਂਵੀਂ ਤਿੱਥੀ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨਾਲ ਮਨਾਏ, ਅੱਠਵੀਂ ਤੇ ਚੌਦਵੀਂ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ-ਅੰਦਰ ਉਹ ਰਾਜ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਿੰਨ ਗੁਣੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਆਚਰਨ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ; ਇਹ ਸੱਤਵਿਕ, ਉੱਤਮ ਰਚਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਰਜੋ ਗੁਣ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੀ, ਵੈਸ਼ਣਵੀ ਨਾਮ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਤਮੋ ਗੁਣ ਵਿੱਚ ਕਾਲੀ, ਰੌਦ੍ਰੀ ਦੇਵੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਇੱਕ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਐਸੇ ਹੀ ਇਹ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀ ਵੀ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ। ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਤ੍ਰੈਗੁਣੀ ਮਾਤਾ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਮੰਗਲਮਈ ਕਥਾ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਪਰਮ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਨੌਂਵੀਂ ਤਿੱਥੀ ਨੂੰ ਇਹ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਤੁੱਲ ਰਾਜ ਲਾਭ ਅਤੇ ਸਭ ਡਰਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਲਿਖਤ ਸਦਾ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਅੱਗ, ਸੱਪ, ਚੋਰ ਆਦਿ ਤੋਂ ਕੋਈ ਭਿਆਨਕ ਡਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਜੋ ਇਸ ਲਿਖਤ ਦੀ ਪੁਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਪੋਥੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਲਈ ਤਿੰਨੋਂ ਲੋਕ, ਚਲ-ਅਚਲ ਜੀਵ ਸਮੇਤ, ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਵਲੋਂ ਅਰਪਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਗਾਂ, ਪੁੱਤਰ, ਧਨ, ਅਨਾਜ, ਸੁਧ-ਸੁੰਦਰ ਨਾਰੀ, ਰਤਨ, ਘੋੜੇ, ਹਾਥੀ, ਨੌਕਰ, ਰਥ ਆਦਿ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾ੍ਹ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਹੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਧਾਰੀ, ਇਹ ਵੱਡਾ ਰਾਜ ਹੈ, ਜੋ ਮੈਂ ਤੇਨੂੰ ਦੱਸਿਆ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਰੁਦ੍ਰ ਦਾ ਮਹਾਤਮਿਆ ਮੈਂ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ।" "ਚਾਮੁੰਡਾ ਦੀ ਨੌਂ ਕਰੋੜ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਵਿਅਪਕਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਭੀੜੀ ਤੇ ਕਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਚਾਮੁੰਡਾ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵੈਸ਼ਣਵੀ ਦੀ ਅਠਾਰਾਂ ਕਰੋੜ ਰੂਪ ਹਨ; ਉਹ ਰਾਜ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਸੱਤਵਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਅਨੰਤ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।" "ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਵਿਅਕਤ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਤੱਖ ਜਾਂ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ, ਰੁਦ੍ਰ ਹੀ ਸਭ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਾਤਾ ਚਾਮੁੰਡਾ, ਵੈਸ਼ਣਵੀ ਅਤੇ ਰੌਦ੍ਰੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ, ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਜੀ ਦੀ ਸਰਵਵਿਆਪਕਤਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਗਈ।