ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਹੇ ਮਾਤਾ, ਤੂੰ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈਂ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈਂ, ਅਟੱਲ ਤੇ ਅਡੋਲ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਗਿਆਨ, ਵੇਦਾਂ ਤੇ ਕਲਾਵਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਹੈਂ, ਸਾਰੇ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈਂ। ਹੇ ਮੰਗਲਮਈ, ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਦਿਵ੍ਯ ਰਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਜਾਣਨਹਾਰ ਹੈਂ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਅਵਤਾਰ ਧਾਰਣ ਕਰਦੀ ਹੈਂ। ਹੇ ਅੰਬਿਕਾ, ਤੂੰ ਹੀ ਸਾਡੀ ਆਸਰਾ ਹੈਂ—ਗਿਆਨ ਤੇ ਅਗਿਆਨ, ਲਖਮੀ ਤੇ ਧੀਰਜ, ਜਲਾਂ ਵਿਚ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋਈ ਹੋਈ, ਅਪ੍ਰਗਟ ਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਤੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈਂ। ਮਹਾਨ ਦੇਵੀ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਅਟੱਲ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ, ਤੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਸਰਵੋਚ ਮਾਤਾ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਭੀ ਤੇਰਾ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੰਗ ਦੀਆਂ ਭਿਆਨਕ ਘੜੀਆਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਮਨੁੱਖ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਸ਼ੇਰਾਂ ਦੇ ਡਰ ਜਾਂ ਡਾਕੂਆਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਡਰ ਵਿਚ ਹੋਵੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਿਆਮਤ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਇਹ ਸਤੋਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜੇ ਕੋਈ ਬੰਧਨ ਵਿਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਤੇਰੀ ਯਾਦ ਕਰ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਛੁਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਭਾਵਭਾਵ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਸੁੰਦਰ ਕਟਿ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਚੋਣੋ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਵਰ ਮੰਗੋ।” ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ, “ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਮਾਤਾ, ਜਿਹੜਾ ਭੀ ਮਨੁੱਖ ਤੇਰਾ ਇਹ ਸਤੋਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹੇ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਤੂੰ ਪੂਰੇ ਕਰੀਂ—ਇਹੀ ਸਾਨੂੰ ਵਰ ਦੇ।” ਮਹਾਂਦੇਵੀ ਨੇ “ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ” ਆਖ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਆਪ ਉਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਗਈ। ਜਿਹੜਾ ਭੀ ਮਨੁੱਖ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮਾਤਾ ਦੇ ਇਸ ਦੂਜੇ ਅਵਤਾਰ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਸ੍ਰੀ ਵਰਾ੍ਹ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਹੇ ਧਰਤੀ, ਸੁਣ, ਉਹ ਮਾਤਾ ਜੋ ਨੀਲਗਿਰੀ ਪਹਾੜ ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਤਪ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਜੋ ਅੰਧਕਾਰ ਤੋਂ ਜੰਮੀ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਵਰਤਾਂ ਸੁਣ। ਉਸ ਨੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ ਤੇ ਪੂਰੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਧਾਰਿਆ। ਉਸ ਚਮਕਦਾਰ ਦੇਵੀ ਨੇ ਪੰਜ ਅੱਗ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਇਕ ਹੋਰ ਵਾਰ, ਜਦੋਂ ਮਾਤਾ ਉੱਚੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਥੇ ਰੁਰੂ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਅਸੁਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਇਕ ਸ਼ਹਿਰ ਤੇ ਮਹਾਨ ਜੰਗਲ ਸੀ, ਉਥੇ ਉਹ ਅਸੁਰ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਭਯੰਕਰ ਸੀ, ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਲੱਖਾਂ-ਕਰੋੜਾਂ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿਚ ਦੂਜੇ ਨਾਮੁਚੀ ਵਰਗਾ ਸੀ। ਸਮਾਂ ਆਉਣ 'ਤੇ, ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਲੋਕਪਾਲਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਹਾਨ ਅਸੁਰ ਉੱਠਿਆ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨੇ ਬਹੁਤ ਉਚਾਈ ਲੈ ਲਈ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਢਲਾਨਾਂ ਨੂੰ ਡੁੱਬਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਅਣਗਿਣਤ ਮਗਰਮੱਛ, ਮੱਛੀਆਂ ਤੇ ਸ਼ਾਰਕਾਂ ਸੀ। ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਫੌਜ ਨਿਕਲ ਆਈ—ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਥਿਆਰ ਤੇ ਕਵਚ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਗਰੁੱਪਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਥੇ, ਟਾਪੂਆਂ ਤੋਂ, ਉੱਚੇ ਦਰਜੇ ਦੇ ਦੈਤ, ਘੰਟੀਆਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨ ਨਾਲ, ਡਰਾਉਣੇ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਉਭਰੇ। ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਘੋੜੇ, ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਲਾਲ ਮੱਛੀਆਂ ਵਰਗੇ ਲੱਗਦੇ, ਲੱਖਾਂ-ਕਰੋੜਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਿਕਲ ਆਏ। ਰਥ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਰਥ ਵਰਗੇ ਤੇਜ਼, ਵਧੀਆ ਪਹੀਏ, ਧੁਰੀਆਂ ਤੇ ਤੀਨ ਜੋੜੇ ਵਾਲੇ, ਸ਼ਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ, ਯੋਧਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਝੰਡੇ ਲਹਿਰਾਉਂਦੇ, ਬਿਨਾਂ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ ਦੌੜਦੇ। ਯੋਧੇ, ਲੜਾਈ ਲਈ ਤਤਪਰ, ਕਤਾਰਾਂ ਵਿਚ ਖੜੇ, ਜੰਗ ਉੱਤੇ ਜੰਗ ਜਿੱਤਦੇ, ਮਹਾਨ ਤੇ ਤੇਜ਼-ਹੱਥੀ, ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਮਕਦੇ। ਜਦੋਂ ਦੇਵਤੇ ਹਾਰ ਗਏ, ਉਹ ਚਤੁਰੰਗੀ ਫੌਜ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਇੰਦ੍ਰਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਵਧੀ। ਦੈਤਿਆ ਰਾਜਾ ਰੁਰੂ ਆਪਣੇ ਵੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਗਦਾ, ਮੁਸਲ, ਬਾਣ, ਭਾਲਾ ਤੇ ਦੰਡ ਵਰਗੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੜਿਆ। ਦੈਤਿਆਂ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ। ਪਰ ਥੋੜੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇੰਦ੍ਰਾ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਕੋਲੋਂ ਹਾਰ ਗਏ ਤੇ ਭੱਜ ਪਏ। ਜਦੋਂ ਦੇਵਤੇ ਤੋੜੇ ਗਏ ਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵੱਖਰੇ ਹੋ ਗਏ, ਤਾ ਕੱਦਵਰ ਅਸੁਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕੀਤਾ। ਭੈ ਦੇ ਮਾਰੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਨੀਲਗਿਰੀ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਮਾਤਾ ਹਾਜ਼ਰ ਸੀ, ਉਥੇ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਹ ਮਾਤਾ, ਜੋ ਤਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਪਰਮ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਵਿਨਾਸਕਾਰੀ ਕਾਲਰਾਤ੍ਰੀ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਡਰੇ ਤੇ ਵਿਹਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਾਤਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਆਖਿਆ, “ਡਰੋ ਨਾ!” ਮਾਤਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਤੁਸੀਂ ਇੰਨੇ ਵਿਹਲ ਕਿਉਂ ਹੋ? ਕੀ ਖਤਰਾ ਹੈ? ਜਲਦੀ ਦੱਸੋ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਡਰ ਵਿਚ ਹੋ?” ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਹੇ ਪਰਮ ਮਾਤਾ, ਇਹ ਦੈਤ ਰਾਜਾ ਰੁਰੂ, ਭਿਆਨਕ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ, ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਬਚਾਓ!” ਇਹ ਸੁਣਕੇ, ਭਿਆਨਕ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੀ ਸੁੰਦਰ ਮਾਤਾ ਨੇ ਹੱਸ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅੱਗੇ ਖੁਸ਼ੀ ਜਤਾਈ। ਉਸ ਦੀ ਹਾਸੀ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚੋਂ ਅਨੇਕਾਂ ਦੇਵੀਆਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਏ ਤੇ ਪੂਰੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ। ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਫੰਦੇ ਤੇ ਅੰਕੁਸ਼ ਫੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਿਨੇ ਵਾਲੀਆਂ, ਭਾਲੇ ਧਾਰੀ, ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਧਨੁਧਾਰੀ ਸੀ। ਉਹ ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਦੇਵੀਆਂ, ਮਾਤਾ ਦੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਖੜੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਸਭ ਨੇ ਬੜੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਹਥਿਆਰ ਫੜ ਕੇ, ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਜੰਗ ਕੀਤੀ ਤੇ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿਚ ਹੀ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦਲ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ—ਆਦਿਤ, ਵਸੁ, ਰੁਦ੍ਰ, ਵਿਸ਼ਵਦੇਵ ਤੇ ਅਸ਼ਵਿਨੀ—ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਲੜੇ। ਕਾਲਰਾਤ੍ਰੀ ਦੀ ਜਿਹੜੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸੀ, ਤੇ ਜਿਹੜੀ ਮਹਾਨ ਤਾਕਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਕੋਲ ਸੀ, ਉਹ ਸਾਰੀ ਮਿਲ ਕੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਯਮਲੋਕ ਵੱਲ ਧੱਕਣ ਲੱਗੀ। ਹੁਣ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਅਸੁਰ, ਰੁਰੂ, ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਖਲੋਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਡਰਾਉਣੀ ਮਾਇਆ ਰਚੀ। ਉਹ ਮਾਇਆ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਤੇ ਡਰਾਉਣੀ ਹੋ ਗਈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਭੁਲਾਵੇ ਵਿਚ ਆ ਗਏ ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਨੀਂਦ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਗਏ। ਪਰ ਮਾਤਾ ਨੇ, ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ, ਆਪਣੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਨਾਲ ਉਸ ਅਸੁਰ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ। ਜਦ ਉਹ ਅਸੁਰ ਮਾਤਾ ਦੇ ਵਾਰ ਨਾਲ ਚੋਟ ਖਾ ਗਿਆ, ਉਸ ਵਿਚੋਂ ਦੋ ਵਿਅਕਤੀ—ਚਰਮਾ ਤੇ ਮੁੰਡਾ—ਵੱਖਰੇ ਹੋ ਕੇ ਨਿਕਲ ਆਏ।