ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਦਾ ਬੀਜ ਇੱਕ ਪੱਥਰੀ ਢਲਾਨ 'ਤੇ ਡਿੱਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਮਾਹਿਸ਼ਮਤੀ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਨਾਰੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਬੀਜ ਤੋਂ ਉੱਠ ਰਹੀ ਦਿਵਯ ਸੁਗੰਧ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ, ਆਪਣੀ ਸਾਥਣੀ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਮੈਂ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਪੀ ਲਵਾਂਗੀ।" ਉਸ ਨੇ ਐਸਾ ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਉਹ ਸਾਧੂ ਦੇ ਬੀਜ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਜਲ ਪੀ ਲਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਦੇ ਬੀਜ ਤੋਂ ਗਰਭ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਆਉਣ 'ਤੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਵੀਰ ਬਣਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਮਹਿਸ਼ਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਉਹੀ ਮਹਿਸ਼ਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਚੁਰਮਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮਹਾਦੇਵੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਅਤੇ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਸ ਮਹਾਨ ਅਸੁਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੂਤ ਰਾਹੀਂ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਸੁਨੇਹਾ ਭੇਜਿਆ ਕਿ, "ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ।" ਜਦੋਂ ਦੂਤ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ, ਤਦੋਂ ਤੇਜੋਮਈ ਦੇਵੀ ਹੱਸ ਪਈ। ਪਰਮ ਦੇਵੀ ਨੇ ਇੱਕ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਨਹੀਂ ਆਖਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਹੱਸ ਰਹੀ ਸੀ, ਦੂਤ ਨੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਦੇਵੀ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾ ਜਗਤ—ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵ—ਦੇਖ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਭੈਬੀਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਦੇਵੀ ਦੀ ਸਹਾਇਕਾ, ਜਯਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਬਲਵਾਨ ਸੀ, ਨੇ ਦੇਵੀ ਦੇ ਮਨ ਦੀ ਗੱਲ ਬੋਲ ਦਿੱਤੀ। ਜਯਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਤੂੰ ਜੋ ਕੁਆਰੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਤੇਰੀ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਉਸ ਦੀ ਕੁਆਰੀ ਰਹਿਣ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਸਦਾ ਲਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਹੋਰ ਕੁਆਰੀਆਂ ਵੀ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਵੀ ਤੇਰੇ ਵਾਸਤੇ ਅਸੰਭਵ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਦੂਤ, ਤੂੰ ਜਾ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।" ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਦੂਤ ਉੱਥੋਂ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਓਸੇ ਵੇਲੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨਾਰਦ ਆਕਾਸ਼ ਰਾਹੀਂ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚੇ, ਨੱਚਦੇ ਤੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਗਾਉਂਦੇ ਹੋਏ। ਉਹ ਦੇਵੀ ਕੋਲ ਆਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਬੈਠ ਗਏ। ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਦੇਵੀ! ਮੈਂ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਅਸੁਰ ਮਹਿਸ਼ਾ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਸੁਨੇਹਾ ਦਿਆਂ। ਹੁਣ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ! ਉਸ ਅਸੁਰ ਦਾ ਡਟ ਕੇ ਵਿਰੋਧ ਕਰੋ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਨਾਰਦ ਅਚਾਨਕ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਦੇਵੀ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਕੁਆਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਸੰਭਾਲਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ। ਦੇਵੀ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ, ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਸੁਭਾਗਣ ਕੁਆਰੀਆਂ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਤਲਵਾਰਾਂ, ਢਾਲਾਂ, ਅਤੇ ਧਨਾਂ-ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੋ ਕੇ, ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਯੁੱਧ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਇਸ ਦਰਮਿਆਨ, ਸਾਰੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਫੌਜ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵੀ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਕੁਆਰੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਫਿਰ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਕੁਆਰੀਆਂ ਅਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਜੂਝ ਪਈਆਂ ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਹੀ ਦੇਰ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਸੁਰ ਫੌਜ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਥੇ ਕੁਝ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਕੱਟ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਏ, ਕੁਝ ਦੇ ਛਾਤੀਆਂ ਚੀਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਅਤੇ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਖੂਨ ਪੀ ਗਏ। ਹੋਰ ਅਸੁਰ ਨੇਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਨਹੀਂ ਰਹੇ, ਉਹ ਸਰੀਰ躍ਦੇ ਰਹੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚੰਦ ਪਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੁਸਟ ਅਸੁਰ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਅਸੁਰ ਭੱਜ ਕੇ ਮਹਿਸ਼ਾਸੁਰ ਕੋਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਮਹਿਸ਼ਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਚਿੰਤਤ ਹੋਇਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸੈਨਾਪਤੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਇਹ ਕੀ ਹੋ ਗਿਆ? ਮੇਰੀ ਫੌਜ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ।" ਤਦੋਂ ਯਜ੍ਞਹਨੁਰ ਨਾਮਕ ਹਾਥੀ-ਸਰੂਪ ਅਸੁਰ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਇਹ ਹਰ ਥਾਂ ਕੁਆਰੀਆਂ ਕਰਕੇ ਹਾਰ ਹੋਈ ਹੈ।" ਫਿਰ ਮਹਿਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਸੁੰਦਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁਆਰੀਆਂ ਵੱਲ ਵਧਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਗਦਾ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਇਕ ਕੁਆਰੀ ਉਸ ਵੱਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧੀ। ਜਿੱਥੇ ਦੇਵੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰਿਤ, ਖੜੀ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਮਹਿਸ਼ਾ ਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ, ਦੇਵੀ ਵੀਹ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੀ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਧਨੁਸ਼, ਤਲਵਾਰ, ਭਾਲਾ, ਤੀਰ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਗਦਾ, ਕੁਲ੍ਹਾੜੀ, ਡਮਰੂ, ਵੱਡੀ ਘੰਟੀ, ਸੌ-ਮਾਰਕ, ਡਰਾਉਣਾ ਮੁਗਦਰ, ਭੁਸ਼ੁੰਡੀ, ਅਤੇ ਭਾਲਾ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੀਹ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕ ਲਏ। ਉਸ ਨੇ ਮੂਸਲ, ਚੱਕਰ, ਗੁਲੇਲ, ਲਾਠੀ, ਫਾਂਸੀ, ਝੰਡਾ ਅਤੇ ਕਮਲ ਵੀ ਚੁੱਕ ਲਏ। ਵੀਹ ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਭਿਆਨਕ ਸਿੰਘ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਕ੍ਰੋਧੀ ਅਤੇ ਸੰਘਾਰਕ, ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਨੰਦੀ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹੇ ਰੁਦ੍ਰ ਆਪ ਉੱਥੇ ਆ ਗਏ। ਦੇਵੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਵਾਂਗੀ।" ਸਿਰਫ਼ ਤੁਹਾਡੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਨਾਲ ਹੀ, ਹੇ ਅਮਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਇਹ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹਾਂ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਪਰਮ ਦੇਵੀ ਨੇ ਸਾਰੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਸਿਰਫ਼ ਮਹਿਸ਼ਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ। ਫਿਰ ਉਹ ਮਹਿਸ਼ਾ ਕੋਲ ਗਈ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਦੇਵੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਭੱਜ ਗਿਆ। ਕਦੇ ਉਹ ਲੜਦਾ, ਕਦੇ ਭੱਜ ਜਾਂਦਾ, ਕਦੇ ਮੁੜ ਕੇ ਯੁੱਧ ਕਰਦਾ, ਕਦੇ ਵਾਪਸ ਹਟ ਜਾਂਦਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਦਿਵਯ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ, ਉਹ ਡਰ ਨਾਲ ਭਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਭਟਕਦਾ ਰਿਹਾ। ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਇੱਕ ਸੋ ਚੋਟੀਆਂ ਵਾਲੇ ਮਹਾਨ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ, ਦੇਵੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਨਾਲ ਉਸ ਅਸੁਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਹੇਠਾਂ ਰੌਂਦ ਕੇ ਵੱਡਾ ਘਾਵ ਮਾਰਿਆ। ਉੱਥੇ ਹੀ, ਦੇਵੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਆਤਮਾ, ਦੇਵੀ ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਹੋ ਕੇ, ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਚਲੀ ਗਈ। ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਮਹਿਸ਼ਾ ਨੂੰ ਹਾਰਿਆ ਦੇਖਿਆ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਸਮੇਤ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਸਹਿਤ ਸਤੂਤੀ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ! ਤੁਸੀਂ ਮਹਾਨ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਗੰਭੀਰ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਹੋ। ਜਿੱਤ ਵਾਲੀ, ਸਾਰ ਭਾਵ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਚਹੁੰ ਪਾਸੇ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਬੈਠੀ ਹੋ।" "ਜਾਣ ਅਤੇ ਅਜਾਣ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਤ ਅਤੇ ਯਜ੍ਞ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਮਹਿਸ਼ਾਸੁਰ ਮਰਦਿਨੀ! ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਆਪਕ, ਹੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਦੇਵੀ, ਵਿਸ਼ਵ ਰੂਪਣੀ, ਹੇ ਵੈਸ਼ਣਵੀ!" "ਤੁਸੀਂ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਅਡੋਲ, ਕਮਲ ਪੱਤਿਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਸੁੰਦਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਹੋ; ਸ਼ੁੱਧ ਸੱਤਵ ਤੇ ਵਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ, ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਤੇਜਸਵਿਨੀ ਹੋ।" "ਹੇ ਦੇਵੀ! ਤੁਸੀਂ ਲਛਮੀ, ਸਿੱਧੀ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਅਗਿਆਨ, ਅਮਰਤਾ ਤੇ ਮੰਗਲਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੋ। ਹੇ ਸ਼ਾਂਕਰੀ, ਵੈਸ਼ਣਵੀ, ਬ੍ਰਾਹਮੀ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਹੋ।" "ਘੰਟੀ ਹੱਥ ਵਿੱਚ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਹਥਿਆਰ, ਮਹਾਨ ਮਹਿਸ਼ਾ-ਅਸੁਰ ਮਾਰਣ ਵਾਲੀ, ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਵਿਗੜੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਪਰਮ ਮੋਹਨੀਆ, ਅਮਰਤਾ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੋ!" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਮਹਾਦੇਵੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਉਪਮਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਉਸ ਦੀ ਜੈਕਾਰ ਕਰਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।