ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰ ਮਹੀਸ਼ਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਭ ਦਾਨਵ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਮਹਾਨ ਸAGE ਨਾਰਦ ਨੇ ਜਿਸ ਕੁੜੀ ਦੀ ਮੈਨੂੰ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਉਹ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨਾਰੀ ਤਾ ਤਬ ਹੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਜਾਵੇ। ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਸੋਚੋ ਤੇ ਦੱਸੋ ਕਿ ਉਸ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਹਰਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਇਹ ਸਭ ਗੱਲਾਂ ਜਲਦੀ ਦੱਸੋ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ‘ਤੇ, ਦਾਨਵ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸਲਾਹ ਕਰਕੇ ਮਹੀਸ਼ਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗੇ, ਪ੍ਰਭੂ।” ਪ੍ਰਘਾਸਾ ਨੇ ਮਹੀਸ਼ਾ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ, “ਨਾਰਦ ਨੇ ਜਿਸ ਨਾਰੀ ਦੀ ਤੈਨੂੰ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਉਹ ਪਰਮ ਗੁਣਵਤੀ, ਵੈਸ਼ਨਵੀ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਪਾਲਣਹਾਰ, ਪਰਮ ਦੇਵੀ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਰਾਜੇ ਦੀ ਪਤਨੀ ਜਾਂ ਵਸੀਲਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ, ਜਾਂ ਜੋ ਅਣਪ੍ਰਾਪਤ ਨੂੰ ਹਥਿਆਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।” ਪ੍ਰਘਾਸਾ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਘਾਸਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਉਹ ਜੋ ਪ੍ਰਘਾਸਾ ਨੇ ਉਸ ਦੇਵੀ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ, ਓਹੀ ਸਹੀ ਹੈ, ਰਾਜਾ। ਜੇਕਰ ਮਨ ਇੱਕ ਹੋਵੇ, ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕੁੜੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਥਾਂ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਜਬਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਜੇ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਏ, ਤਾਂ ਮੰਤਰੀ ਉਸ ਸੁਭਾਗੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਜਾ ਕੇ ਮੰਗਣ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੀਏ, ਫਿਰ ਉਪਹਾਰ ਦੇਈਏ, ਫਿਰ ਫੁਟ ਪਾ ਕੇ, ਤੇ ਆਖਰ ਵਿੱਚ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਕੇ, ਇਸ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਮੰਗ ਕਰੀਏ। ਜੇਕਰ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਹ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ, ਤਾਂ ਫੌਜੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਬਰ ਨਾਲ ਲਿਆ ਜਾਵੇ।” ਵਿਘਾਸਾ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੋਰ ਮੰਤਰੀ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਵਿਘਾਸਾ ਨੇ ਚਮਕਦਾਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ ਉਸ ਦੇਵੀ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ; ਇਹ ਕੰਮ ਜਲਦੀ ਕਰੋ, ਦੂਤ ਭੇਜੋ।” ਉਹ ਦੂਤ ਜੋ ਧਰਮ ਨੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ, ਪਵਿਤਰ, ਸ਼ੂਰ ਤੇ ਗੁਣਵਾਨ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਦੇਵੀ ਦੀ ਸੁਰਤ, ਰੂਪ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣੇ। ਫਿਰ ਸ਼ਕਤੀ, ਹੌਸਲੇ, ਬੀਰਤਾ, ਰਿਸ਼ਤੇ, ਸੰਸਾਧਨਾਂ, ਪਦ ਤੇ ਉਪਾਅ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ, ਉਸ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਕਾਰਵਾਈ ਕਰੀਏ। ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨਾਂ ਨੇ ਵਿਘਾਸਾ ਦੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਆਖਿਆ ਤੇ ਵਿਘਾਸਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। ਸਭ ਨੇ ਦੂਤ ਵਿਦਯੁਤਪ੍ਰਭਾ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਮਾਇਆ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਤੇ ਸੁਭਾਗੀ ਸੀ, ਨੂੰ ਭੇਜਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ। ਵਿਘਾਸਾ ਨੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਚਾਰ-ਵਿਧ ਫੌਜੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਲੈਣ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ‘ਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰੀਏ। ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵਲੋਂ ਹਰਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਕੁੜੀ ਤੇਰਾ ਅਧੀਨ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ, ਇੰਦਰ-ਸਮਾਨ।” “ਜਦੋਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਮਰੁਤ, ਨਾਗ, ਵਿਦਯਾਧਰ, ਸਿੱਧ, ਗੰਧਰਵ, ਰੁਦ੍ਰ, ਵਸੁ ਤੇ ਆਦਿਤਿਆ ਹਰ ਥਾਂ ਤੇਰੇ ਵਲੋਂ ਜਿੱਤ ਲਏ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਹੀ ਇੰਦਰ ਬਣ ਜਾਵੇਂਗਾ। ਇੰਦਰ ਦੀਆਂ ਸੌ ਕੁੜੀਆਂ, ਦੇਵੀ ਤੇ ਗੰਧਰਵ ਨਾਰੀਆਂ ਵੀ ਤੇਰੇ ਅਧੀਨ ਹੋ ਜਾਣਗੀਆਂ; ਉਹ ਕੁੜੀ ਵੀ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਵਸ ਆ ਜਾਵੇਗੀ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹੀਸ਼ਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੈਨਾਪਤੀ ਵਿਰੂਪਾਕਸ਼, ਜੋ ਮਹਾਂ ਬੱਦਲ ਵਰਗਾ ਕਾਲਾ ਸੀ, ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਰਥਾਂ ਤੇ ਪੈਦਲ ਫੌਜ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਲਿਆਉ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਣਾ, ਜੋ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹਨ।” ਵਿਰੂਪਾਕਸ਼ ਨੇ ਮਹੀਸ਼ਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ‘ਤੇ, ਵੱਡੀ ਤੇ ਅਜੈਯ ਫੌਜ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਈ। ਹਰ ਦਾਨਵ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵਜਰਧਾਰੀ ਸਮਾਨ ਸੀ, ਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਆਪਣੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨੌਂ ਕ੍ਰੋੜ ਦਾਨਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਸੀ, ਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਸੀ। ਬੇਅੰਤ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਦੈਤ, ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲਗੇ, ਯੁੱਧ ਦੀ ਕਤਾਰ ਬਣਾਈ; ਦੈਤ ਯੁੱਧ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ। ਦੈਤ ਸੁੰਦਰ ਰਥਾਂ ‘ਤੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ, ਡਰਾਉਣੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ, ਭੈੜੇ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਡਰਾਉਣੇ ਹੱਥ ਉਚੇ ਕਰਕੇ, ਨੱਚਦੇ ਹੋਏ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਗਏ। ਸ੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ ਮਹੀਸ਼ਾ, ਜੋ ਅਨੇਕ ਰੂਪ ਤੇ ਮਹਾਂ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਉਤਪਾਤੀ ਹਾਥੀ ‘ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਮੇਰੂ ਪਰਬਤ ਵੱਲ ਚਲਿਆ। ਇੰਦਰ ਦੀ ਨਗਰੀ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਮਹੀਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ‘ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ; ਦੇਵਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣ ਹਥਿਆਰ ਤੇ ਵਾਹਨ ਲਏ, ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਰਥਾਂ ‘ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਅਸੁਰਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਯੁੱਧ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ। ਉਥੇ, ਵੱਡੇ ਜੂਝਦੇ ਹੋਏ, ਦਿਲ ਦਹਲਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਗੂੰਜਦਾਰ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ। ਉਥੇ, ਅੰਜਨਾ, ਨੀਲਕੁਕਸ਼ੀ, ਮੇਘਵਰਣ, ਬਲਾਹਕ, ਉਦਰਾਕਸ਼, ਲਲਾਟਾਕਸ਼, ਸੁਭੀਮ ਤੇ ਭੀਮਵਿਕ੍ਰਮ—ਇਹ ਅੱਠ ਦੈਤ, ਸਵਰਭਾਨੂ ਸਮੇਤ, ਵਸੁਆਂ ‘ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਏ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੋਰ ਬਾਰਾਂ ਦੈਤ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣ ਸਮੂਹਾਂ ਸਮੇਤ, ਆਦਿਤਿਆ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਭੀਮ, ਧਵੰਕਸ਼, ਧਵਸਤਕਰਨ, ਸ਼ੰਕੁਕਰਨ, ਵਜਰਕਾਇਆ, ਵਿਦਯੁਨਮਾਲੀ, ਰਕਤਾਕਸ਼, ਭੀਮਦੰਸ਼ਟ੍ਰ, ਵਿਦਯੁਜਿਹਵਾ, ਅਤਿਕਾਇਆ, ਮਹਾਕਾਇਆ, ਦੀਰਘਬਾਹੂ ਤੇ ਕ੍ਰਤਾਂਟਕਾ—ਇਹ ਬਾਰਾਂ ਦੈਤ, ਆਪਣੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਸਮੇਤ, ਆਦਿਤਿਆ ‘ਤੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੋਰ ਦਾਨਵ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਰੁਦ੍ਰਾਂ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਕਾਲ, ਕ੍ਰਤਾਂਟ, ਰਕਤਾਕਸ਼, ਹਰਣ, ਮਿਤ੍ਰਹਾ, ਅਨਿਲ, ਯਜ੍ਨਹਾ, ਬ੍ਰਹਮਹਾ, ਗੋਘਨਾ, ਸਤ੍ਰੀਘਨਾ, ਸੰਵਰਤਕਾ—ਇਹ ਗ्यारਾਂ ਦੈਤ, ਰੁਦ੍ਰਾਂ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਬਾਕੀ ਦੈਤ, ਹੋਰ-ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਮਹੀਸ਼ਾ ਖੁਦ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਸਿੱਧਾ ਇੰਦਰ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਹਾਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦੈਤ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਵਰਦਾਨ ਨਾਲ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਵਲੋਂ ਮਾਰੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ—even ਜੇ ਉਹ ਪਿਨਾਕਾ ਧਾਰੀ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹੀਸ਼ਾ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਦੈਤ ਫੌਜ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ, ਤੇ ਵੱਡਾ, ਡਰਾਉਣਾ, ਗੂੰਜਦਾਰ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ।