ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਨਾਰਦ ਜੀ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਸਾਗਰ ਹਨ, ਉੱਚੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹਾਂ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਮੰਗਲਮਈ ਦੇਵੀ ਵੱਲ ਨਿਹਾਰਿਆ। ਜਦ ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਉਸ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, "ਵਾਹ, ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਸੁੰਦਰਤਾ! ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਤੇਜ! ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਸ਼ਾਂਤ ਚਿੱਤ! ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਨੌਜਵਾਨੀ!" ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਇਸ ਦੇਵੀ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਕੋਈ ਵਾਸਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ।" ਨਾਰਦ ਜੀ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਚੈਨ ਨਾ ਰਿਹਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਸਿੱਧਾਂ, ਯਕਸ਼ਾਂ, ਕਿੰਨਰਾਂ ਜਾਂ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨਾਰੀ ਵਿੱਚ ਐਸੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖੀ। ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਨਾਰਦ ਜੀ ਵਿਸ਼ਮਿਤ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ ਉਹ ਉਸ ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਡ ਗਏ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਧਰਤੀ ਦੀ ਦੇਵੀ, ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ‘ਮਹੀਸ਼ਾ’ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਨਾਰਦ ਜੀ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਮਹੀਸ਼ਾ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਅਸੁਰ ਨਾਲ ਹੋਈ। ਉਹ ਅਸੁਰ, ਜੋ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਵਰਦਾਨ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਨਾਰਦ ਜੀ ਦੀ ਭਾਵਪੂਰਵਕ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਸੀ, ਮਹੀਸ਼ਾਸੁਰ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਅਤੁੱਲ ਸੁੰਦਰਤਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ। ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ, ਉਹ ਕੁਆਰੀ ਜੋ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਵਰਤਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਵਰਦਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹਨ। ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਮੰਦਰਾਚਲ ਪਹਾੜ ਤੇ ਗਿਆ, ਉੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਦੇਵੀ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦਿਖਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਕੁਆਰੀਆਂ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕੁਆਰੀ ਸੀ, ਜੋ ਵ੍ਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਸੀ, ਐਸੀ ਨਾਰੀ ਨਾ ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਨਾ ਅਸੁਰਾਂ, ਨਾ ਯਕਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੇਖੀ। ਹੇ ਦੈਤਿਆ, ਐਸੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਮੈਂ ਪੂਰੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖੀ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ, ਰਿਸ਼ੀ, ਸਿੱਧ, ਚਾਰਣ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੈਤਿਆ ਦੇ ਨੇਤਾ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਜਲਦੀ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਬਿਨਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤੇ, ਕੋਈ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਨਾਰਦ ਜੀ ਉਥੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹੇ, ਫਿਰ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਆਏ ਸਨ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਅਚਾਨਕ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਸ੍ਰੀ ਵਾਰਾਹ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ—ਜਦ ਨਾਰਦ ਜੀ ਚਲੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਦੈਤਿਆਪਤੀ ਮਹੀਸ਼ਾਸੁਰ, ਨਾਰਦ ਜੀ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਉਸ ਮੰਗਲਮਈ ਦੇਵੀ ਬਾਰੇ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਉਹ ਸਦਾ ਉਸ ਦੇਵੀ ਬਾਰੇ ਹੀ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਕੋਈ ਸੁਖ ਨਾ ਮਿਲਿਆ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਲੰਸ਼ਰਮਾ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ। ਉਸਦੇ ਅੱਠ ਮੰਤਰੀ ਸੀ—ਪ੍ਰਘਾਸਾ, ਵਿਘਾਸਾ, ਸ਼ੰਕੁਕਰਨ, ਵਿਭਾਸੁ, ਵਿਦ੍ਯੁਨਮਾਲੀ, ਸੁਮਾਲੀ, ਪਰਜਨਯ ਅਤੇ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਬਹਾਦੁਰ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਹੀਸ਼ਾਸੁਰ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਦਾਨਵਪਤੀ, ਜੋ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹੁਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹੀਸ਼ਾਸੁਰ, ਜੋ ਨਾਰਦ ਜੀ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸੀ, ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨਾਰਦ ਨੇ ਜੋ ਕੁਆਰੀ ਦੇ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ, ਉਹ ਬਿਨਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨੇਤਾ ਨੂੰ ਜਿੱਤੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕਦੀ। ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਸੋਚੋ ਕਿ ਉਸ ਕੁਆਰੀ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਹਰਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਤਰੀਕਾ ਜਲਦੀ ਦੱਸੋ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਮੰਤਰੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਹੇ ਸਵਾਮੀ।" ਫਿਰ ਪ੍ਰਘਾਸਾ ਨੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਜਿਸ ਦੇਵੀ ਬਾਰੇ ਨਾਰਦ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, ਹੇ ਦੈਤਿਆ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ, ਗੁਣਵਾਨ, ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਪਾਲਣਹਾਰ, ਵੈਸ਼ਣਵੀ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰੀ ਹੈ।" "ਕੋਈ ਰਾਜਾ ਜੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਰਾਜੇ ਦੀ ਪਤਨੀ ਜਾਂ ਵਸੀਲਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਹੜਪਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੇ, ਜਾਂ ਜੋ ਅਣਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਪਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੇ, ਉਹ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਪ੍ਰਘਾਸਾ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਘਾਸਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਪ੍ਰਘਾਸਾ ਨੇ ਜੋ ਕੁਝ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਸਹੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ, ਜੇ ਮਨ ਇੱਕ ਹੋਵੇ, ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕੁਆਰੀ ਦੀ ਚਾਹਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪਰ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਥਾਂ ਕੁਆਰੀ ਨੂੰ ਜਬਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜੇ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚੰਗੀ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਮੰਤਰੀ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਮੰਗਲਮਈ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦੇਣ। ਅਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਦੇ ਸਾਕ ਨੂੰ, ਜੋ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦਾ ਹੈ, ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੀਏ; ਪਹਿਲਾਂ ਸਮਝੌਤਾ, ਫਿਰ ਦਾਨ, ਫਿਰ ਫੁਟ ਪਾਉਣਾ, ਤੇ ਆਖ਼ਰ ਵਿੱਚ ਦੰਡ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਉਪਾਅ ਵਰਤੀਏ। ਜੇ ਇਹਨਾਂ ਰਾਹਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਉਹ ਨਾ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਪੂਰੀ ਤਿਆਰੀ ਨਾਲ ਜਾ ਕੇ, ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਉਸ ਮੰਗਲਮਈ ਨੂੰ ਲੈ ਆਵਾਂਗੇ।" ਵਿਘਾਸਾ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਬਾਕੀ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਵਿਘਾਸਾ ਨੇ ਜੋ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਉਹੀ ਕਰੀਏ, ਤੇ ਜਲਦੀ ਇੱਕ ਦੂਤ ਭੇਜੀਏ।" ਉਹ ਦੂਤ ਜੋ ਧਰਮ, ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਚਿਤਾ ਤੇ ਵੀਰਤਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਦੇਵੀ ਦੇ ਰੂਪ, ਸੁਭਾਵ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣੇ। ਫਿਰ, ਬਲ, ਹਿੰਮਤ, ਤਾਕਤ, ਰਿਸ਼ਤੇ, ਧਨ, ਪਦਵੀ ਅਤੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ, ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਫਿਰ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰੀਏ। ਫਿਰ, ਜਲਦੀ ਹੀ, ਦੈਤਿਆ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਸਾਰਾਹਨਾ ਹੋਈ, ਵਿਘਾਸਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਹੋਈ। ਸਭ ਨੇ ਉਸ ਦੂਤ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ 'ਵਿਦ੍ਯੁਤਪ੍ਰਭਾ' ਸੀ—ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਨ ਜਾਦੂਗਰ ਅਤੇ ਮੰਗਲਮਈ। ਦੂਤ ਨੂੰ ਭੇਜ ਕੇ, ਵਿਘਾਸਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਦਾਨਵਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਚੌਕਸ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਚਾਰਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨਾਲ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰੀਏ।" "ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਜਿੱਤ ਲੈਣਗੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਥੱਲੇ ਆ ਜਾਵੇਗੀ, ਤਦ ਉਹ ਕੁਆਰੀ ਤੁਹਾਡੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਵੇਗੀ, ਹੇ ਇੰਦਰ ਸਮਾਨ।" "ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕਪਾਲ, ਮਰੁਤਗਣ, ਨਾਗ, ਵਿਦ੍ਯਾਧਰ, ਸਿੱਧ, ਗੰਧਰਵ, ਰੁਦ੍ਰ, ਵਸੁ ਅਤੇ ਆਦਿਤਿਆ ਹਰ ਥਾਂ ਜਿੱਤ ਲਏ ਜਾਣਗੇ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕਲੇ ਇੰਦਰ ਬਣ ਜਾਵੋਗੇ।" "ਇੰਦਰ ਦੀਆਂ ਸੌ ਕੁਆਰੀਆਂ, ਦੇਵੀ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵੀ ਨਾਰੀਆਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਣਗੀਆਂ; ਉਹ ਕੁਆਰੀ ਵੀ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਅਧੀਨ ਆ ਜਾਵੇਗੀ।