ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹ ਅਦਭੁਤ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਮਹਾਨ ਅਧਿਆਇਆਂ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਅਤਿ ਵਿਸ਼ਾਲ ਝੀਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਅਣਗਿਣਤ ਕੰਉੜੀਆਂ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਮਹਾ-ਕਮਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਪਤੀਆਂ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁਗੰਧਤ ਅਤੇ ਖਿੜੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਗੋਲਾਈ ਵਿੱਚ ਹਿਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਮਹਾ-ਕਮਲ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰ ਸੁੰਦਰ ਕੇਸਰਾਂ ਦੇ ਗੁੱਚੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਮਸਤ ਭੌਰਾਂ ਦੀਆਂ ਗੂੰਜਾਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਓਥੇ, ਉਸ ਕਮਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਸ੍ਰੀ ਦੇਵੀ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਜੀ, ਸਦਾ ਵਾਸ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ ਕਿ ਓਥੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਜੀ ਸਰੀਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਝੀਲ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ, ਸਿੱਧਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਾਲ, ਬਿਲਵ ਦੇ ਪੈੜੇ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਜੰਗਲ ਹੈ, ਜੋ ਸਦਾ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜੰਗਲ ਸੋ yojan ਚੌੜਾ ਅਤੇ ਦੋ ਸੋ yojan ਲੰਮਾ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਪਹਾੜੀਆਂ ਅੱਧਾ ਕੋਸ ਉੱਚੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਪਾਸੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਵਾਲੇ, ਮੋਟੇ-ਮੋਟੇ ਤਣਿਆਂ ਵਾਲੇ ਵੱਡੇ ਦਰੱਖਤ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਹਲਕੇ ਹਰੇ ਅਤੇ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ, ਸੁਗੰਧਤ ਅਤੇ ਅੰਬਰ ਵਰਗਾ ਸੁਆਦ, ਅਤੇ ਡੰਗ-ਡੰਗ ਵੱਡੇ ਹਨ। ਜੰਗਲ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਿੱਸਾ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਡਿੱਗ ਰਹੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਥਾਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ "ਸ਼੍ਰੀਵਨ" ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਉਹ ਥਾਂ ਅੱਠੋ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਆਏ ਹੋਏ ਦੇਵਤੇ, ਸਿੱਧ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਹਾਨ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸਾਧੂ-ਮੁਨੀ, ਜੋ ਬਿਲਵ ਫਲਾਂ ਤੇ ਜੀਵਨ ਯਾਪਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਸ੍ਰੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਸਦਾ ਸਿੱਧਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਰੇਕ ਪਹਾੜੀ ਦੇ ਜੋੜ ਤੇ, ਰਤਨ-ਸ਼ਿਖਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਇੱਕ ਸੋ yojan ਚੌੜਾ ਅਤੇ ਦੋ ਸੋ yojan ਲੰਮਾ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਉਥੇ ਸ਼ੁੱਧ ਕਮਲਾਂ ਦਾ ਬਾਗ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਚਾਰਣ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਜੀ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਖਿੜਿਆ ਕਮਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਜੰਗਲ ਵੱਡੇ ਮੋਟੇ-ਮੋਟੇ ਤਣਿਆਂ ਅਤੇ ਅੱਧਾ ਕੋਸ ਉੱਚੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਵਾਲੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਫੁੱਲਦਾਰ ਟਾਹਣੀਆਂ ਉੱਤੇ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੇ ਤਣੇ ਦੋ ਬਾਂਹਾਂ ਜਿੰਨੇ ਮੋਟੇ ਹਨ ਅਤੇ ਟਾਹਣੀਆਂ ਤਿੰਨ ਹੱਥ ਲੰਬੀਆਂ ਤੇ ਚੌੜੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੇਸਰ ਚੂਨੇ ਹੋਏ ਸਿੰਧੂਰ ਵਾਂਗ ਲਗਦੇ ਹਨ। ਪੂਰਾ ਜੰਗਲ ਸੁਗੰਧਤ, ਮਨੋਹਰ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਮਸਤ ਭੌਰਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਹਰ ਪਾਸੇ ਗੂੰਜਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਾਨਵ, ਦੈਤ, ਗੰਧਰਵ, ਯਕਸ਼, ਰਾਕਸ਼ਸ, ਕਿੰਨਰ, ਅਪਸਰਾ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਨਾਗ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਕਸ਼ਯਪ ਜੀ ਦਾ ਆਸ਼ਰਮ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਹਨ। ਉਥੇ ਸਿੱਧਾਂ, ਮੁਨੀਆਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਹੈ। ਮਹਾਨ ਨੀਲਾ ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਕੁੰਭ ਪਹਾੜ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ "ਸੁਖਾ" ਨਦੀ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਜੰਗਲ ਹੈ। ਉਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਤਾਲ (ਪਾਮ) ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦਾ ਬਾਗ ਹੈ, ਜੋ ਪਚਾਸ yojan ਲੰਬਾ ਤੇ ਤੀਹ yojan ਚੌੜਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦਰੱਖਤ ਅੱਧਾ ਕੋਸ ਉੱਚੇ ਹਨ। ਇਹ ਦਰੱਖਤ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਅਡੋਲ, ਮੋਟੇ ਤਣਿਆਂ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਵੱਡੇ ਕਾਜਲ ਦੇ ਟੁੰਡਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਫਲ ਲਗਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਸੁਗੰਧ ਅਤੇ ਗੁਣ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਿੱਧਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਹਾਨ ਹਾਥੀ ਏਰਾਵਤ ਵੀ ਇਥੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਏਰਾਵਤ, ਰੁਦ੍ਰ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਪਹਾੜ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ yojan ਲੰਬਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੋ yojan ਚੌੜਾ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਪੂਰੀ ਜ਼ਮੀਨ ਇੱਕ ਪੱਥਰ ਦੀ ਚੱਟਾਨ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਦਰੱਖਤ ਜਾਂ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਨਹੀਂ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਫੁੱਟ ਪਾਣੀ ਚੜ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਘਾਟੀਆਂ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ। ਹੁਣ, ਰੁਦ੍ਰ ਜੀ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀ ਘਾਟੀਆਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਿਸ਼ਿਰਾ ਅਤੇ ਪਤੰਗਾ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਚਿੱਟੀ ਧਰਤੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਬੇਲਾਂ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਝੜ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਦਰੱਖਤ ਘੱਟ ਹਨ। ਇੱਖੁਕਸ਼ੇਪਾ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਇੱਕ ਅਨੰਦਮਈ ਅੰਜੀਰ ਦਾ ਬਾਗ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਬਾਗ ਵੱਡੇ ਕਛੂਏ ਵਰਗੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਬਹੁਤ ਨਦੀਆਂ ਵਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਸੁੱਚਾ ਤੇ ਮਿੱਠਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਕਰਦਮ ਜੀ ਦਾ ਆਸ਼ਰਮ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੁਨੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਜੰਗਲ ਇੱਕ ਸੋ yojan ਦਾ ਗੋਲ ਚੱਕਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇੰਝ ਹੀ, ਤਾਮ੍ਰਾਭਾ ਅਤੇ ਪਤੰਗਾ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਝੀਲ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਸੋ yojan ਚੌੜੀ ਅਤੇ ਦੋ ਸੋ yojan ਲੰਮੀ ਹੈ, ਚਹੁੰ ਪਾਸੇ ਨਵੇਂ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਇਥੇ ਅਨੇਕ ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਝੀਲ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਚੋਟੀ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਸੋ yojan ਲੰਬੀ ਅਤੇ ਤੀਹ yojan ਚੌੜੀ ਹੈ, ਕਈ ਖਣਿਜਾਂ ਅਤੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਤ। ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਮੰਡਪਾਂ ਵਾਲਾ ਮਹਾਨ ਰਸਤਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਵਿਦਿਆਧਰ ਰਾਜਾ ਪੁਲੋਮਾ ਲੱਖਾਂ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਇੰਝ ਹੀ, ਵਿਖਾਖਾ ਅਤੇ ਸ਼੍ਵੇਤ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਝੀਲ ਹੈ; ਇਸਦੇ ਪੂਰਬੀ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ, ਸੁਗੰਧਤ ਅਤੇ ਡੰਗ-ਡੰਗ ਵੱਡੇ ਆਮਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਇੱਕ ਬਾਗ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਸੁਮੁਲਾ ਅਤੇ ਵਸੁਧਾਰਾ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਤੀਹ yojan ਚੌੜਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਹ yojan ਲੰਮਾ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਬਿਲਵਸਥਲੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਮੋਤੀ ਵਰਗੇ ਲਾਲ-ਲਾਲ ਫਲ ਹਨ, ਅਤੇ ਡਿੱਗਦੇ ਫਲ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਭਿੱਜਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਥੇ ਗੁਪਤ ਜੀਵ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਬਿਲਵ ਫਲ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਵਸੁਧਾਰਾ ਅਤੇ ਰਤਨਧਾਰਾ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਸੁਗੰਧਤ ਕਿੰਸ਼ੁਕ ਬਾਗ ਹੈ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖਿੜਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੀਹ yojan ਚੌੜਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੋ yojan ਲੰਮਾ। ਇਸ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਇੱਕ ਸੋ yojan ਦੂਰ ਤੱਕ ਫੈਲਦੀ ਹੈ। ਇਥੇ ਸਿੱਧ ਵੱਸਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਪ੍ਰਚੁਰ ਹੈ। ਇਥੇ ਹੀ, ਆਦਿਤਯ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਮਹਾਨ ਨਿਵਾਸ ਹੈ। ਹਰ ਮਹੀਨੇ, ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ, ਜੋ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟਾ ਹਨ, ਇੱਥੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੇਵਤੇ ਆਦਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪੰਚਕੂਟਾ ਅਤੇ ਕੈਲਾਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ yojan ਲੰਬਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੋ yojan ਚੌੜਾ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਹੰਸ ਵਰਗਾ ਚਿੱਟਾ ਹੈ, ਆਮ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਅਗਮ ਹੈ, ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਮਾਰਗ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਪੱਛਮੀ ਪਹਾੜੀ ਘਾਟੀਆਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੁਪਾਰਸ਼ਵ ਅਤੇ ਸ਼ਿਖੀ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਸੋ yojan ਚੌੜਾ ਪੱਥਰੀਲਾ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਸਦਾ ਗਰਮ ਅਤੇ ਛੂਹਣ ਲਈ ਔਖਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਤੀਹ yojan ਚੌੜਾ ਗੋਲ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਅੱਗ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸੰਸਾਰ ਨਾਸਕ ਸਮਵਰਤਕ ਅੱਗ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਈਂਧਣ ਦੇ ਸਦਾ ਜਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਕੁਮੁਦਾ ਅਤੇ ਅੰਜਨਾ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਸੋ yojan ਚੌੜਾ, ਆਤੁਲੁੰਗਸਥਲੀ ਨਾਂ ਦੀ ਧਰਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਅਗਮ ਹੈ, ਪੀਲੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ। ਉਥੇ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਝੀਲ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸਿੱਧ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਦਾ ਜੰਗਲ ਹੈ। ਇੰਝ ਹੀ, ਪੀਲੇ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਘਾਟੀ ਹੈ, ਜੋ ਸੈਂਕੜਿਆਂ yojan ਲੰਮੀ ਹੈ, ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਅਤੇ ਭੌਰਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ। ਉਥੇ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਚਿਰ-ਨਿਵਾਸ ਹੈ। ਚਿੱਟੇ ਅਤੇ ਪੀਲੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਤੀਹ yojan ਚੌੜਾ ਅਤੇ ਨੱਬੇ yojan ਲੰਮਾ ਪੱਥਰੀਲਾ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਦਰੱਖਤ ਨਹੀਂ। ਉਥੇ ਇੱਕ ਸੁੱਚਾ ਤਲਾਬ ਹੈ, ਦਰੱਖਤਾਂ ਤੇ ਜਲ-ਕਮਲ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਪੰਜ yojan ਵੱਡਾ ਵਟ-ਵ੍ਰਿਖ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਨੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਯਕਸ਼ ਆਦਿ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਿਖਰ ਅਤੇ ਕੁਮੁਦਾ ਵਿਚਕਾਰ ਪੰਜਾਹ yojan ਲੰਬਾ ਅਤੇ ਵੀਹ yojan ਚੌੜਾ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਖੁਕਸ਼ੇਪਾ ਵਰਗਾ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਕਈ ਪੰਛੀਆਂ, ਫਲਾਂ ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਰਸਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ। ਇਥੇ ਇੰਦ੍ਰ ਦਾ ਮਹਾਨ ਆਸ਼ਰਮ ਹੈ, ਜੋ ਦਿਵ੍ਯ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਸ਼ੰਖਕੂਟਾ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਭ ਵਿਚਕਾਰ ਪੁਰੁਸ਼ਸਥਲੀ ਨਾਂ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਧਰਤੀ ਹੈ, ਕਈ yojan ਲੰਮੀ, ਸੁਗੰਧਤ ਕੰਗੋਲਕ ਫਲਾਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਬਿਲਵ ਫਲਾਂ ਜਿੰਨੇ ਵੱਡੇ ਹਨ। ਇਥੇ ਮਸਤ ਹਾਥੀ ਆਦਿ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਕਪਿੰਜਲ ਅਤੇ ਨਾਗ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਦੋ-ਸੋ yojan ਲੰਬਾ ਤੇ ਚੌੜਾ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕਈ ਜੰਗਲ, ਅੰਗੂਰ ਤੇ ਖਜੂਰ ਦੇ ਗੁੱਚੇ, ਦਰੱਖਤਾਂ ਅਤੇ ਬੇਲਾਂ ਦੀ ਭਰਮਾਰ ਅਤੇ ਕਈ ਝੀਲਾਂ ਹਨ। ਪੁਸ਼ਕਰ ਅਤੇ ਮਹਾਮੇਘ ਵਿਚਕਾਰ ਸੱਠ yojan ਚੌੜਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੋ yojan ਲੰਮਾ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਹਥੇਲੀ ਵਾਂਗ ਸਮਤਲ, ਦਰੱਖਤਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪਾਸ ਚਾਰ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਅਤੇ ਝੀਲਾਂ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਦਸ, ਪੰਜ, ਸੱਤ, ਅੱਠ, ਤੀਹ ਅਤੇ ਵੀਹ yojan ਦੇ ਖੇਤਰ ਹਨ। ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਹਨ। ਹੁਣ, ਰੁਦ੍ਰ ਜੀ ਪਹਾੜਾਂ ਉੱਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਾਂਤਾ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਮਹਿੰਦਰ ਦਾ ਖੇਡ ਮੈਦਾਨ ਹੈ। ਉਥੇ ਪਰਿਜਾਤ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦਾ ਬਾਗ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਪਾਸੇ ਕੁੰਜਰਾ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਅੱਠ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸ਼ਹਿਰ ਹਨ। ਵਜ੍ਰਕਾ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਨੀਲਕ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰ ਹਨ, ਜੋ ਰੂਪ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਮਹਾਨੀਲਾ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸ਼ਹਿਰ ਹਨ। ਇਥੇ ਕਿਨਾਰਾਂ ਦੇ ਪੰਦਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਹਿਰ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਦੱਤ ਤੇ ਚੰਦਰ ਵਰਗੇ ਰਾਜੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਣੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ ਪਾਤਾਲ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਚੰਦਰੋਦਯਾ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਨਾਗਾਂ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸ਼ਹਿਰ ਵੇਣੁਮਤੀ ਉੱਤੇ ਹਨ, ਹਰ ਇੱਕ ਸੋ yojan ਚੌੜਾ ਤੇ ਲੰਮਾ। ਉਲੂਕਰੋਮ ਅਤੇ ਮਹਾਵੇਤ੍ਰਾ ਵਰਗੇ ਵਿਦਿਆਧਰ ਰਾਜੇ ਉਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਪਹਾੜੀ ਰਾਜੇ ਉੱਤੇ ਗਰੁੜ ਜੀ ਆਪ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਕੁੰਜਰਾ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਪਸ਼ੁਪਤੀ ਸਦਾ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਮਹਾਂਦੇਵ, ਜੋ ਨੰਦੀ ਧਾਰੀ, ਸ਼ੰਕਰ, ਯੋਗੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਅਤੇ ਅਣਗਿਣਤ ਸੈਨਾ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵਸੁਧਾਰਾ ਉੱਤੇ ਵਸੁ ਅਤੇ ਫੁੱਲ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਹੈ। ਵਸੁਧਾਰਾ ਅਤੇ ਰਤਨਧਾਰਾ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਉੱਤੇ ਵਸੁਆਂ ਅਤੇ ਸਪਤ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਅੱਠ ਤੇ ਸੱਤ ਸ਼ਹਿਰ ਹਨ। ਏਕਸ਼੍ਰਿੰਗਾ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦਾ ਆਸਨ ਹੈ। ਗਜਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਸ੍ਰੀ ਦੇਵੀ, ਮਹਾਨ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ, ਵੱਸਦੀਆਂ ਹਨ। ਵਸੁਧਾਰਾ ਉੱਤੇ ਸਾਧੂ, ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਧਰ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਚੌਰਾਸੀ ਹੋਰ ਸ਼ਹਿਰ ਹਨ, ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਤੇ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਵਾਲੇ। ਅਨੇਕਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਗੰਧਰਵ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਰਾਜਰਾਜੈਕਪਿੰਗਲ ਹੈ। ਪੰਚਕੂਟਾ ਤੇ ਸ਼ਤਸ਼੍ਰਿੰਗ ਉੱਤੇ ਦੇਵ, ਰਾਕਸ਼ਸ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਯਕਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸੌ ਸ਼ਹਿਰ ਹਨ।