ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਦੋਂ ਕਲਿਯੁਗ ਦੀ ਗੱਲ ਆਈ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੋਹਾਂ ਜਨਮਾਂ ਵਾਲੇ ਤੇਰੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਜਨਮ ਲੈਣਗੇ। ਉਹ ਜਟਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮੁਕੁਟ ਧਾਰਨ ਕਰਨਗੇ, ਜਦੋਂ ਚਾਹਣ ਮਰੇ ਹੋਏਆਂ ਵਾਂਗ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਣਗੇ, ਅਤੇ ਝੂਠੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਿਆਗੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵੀ ਪਾਂਣਗੇ।" ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਅੱਗੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ: "ਸਾਡੀ ਸੰਤਾਨਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕੋਈ ਐਸਾ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਕਲਿਯੁਗ ਦੀ ਪੀੜਤ ਸੰਤਾਨ ਸਹੀ ਮਾਰਗ ਤੇ ਚੱਲ ਸਕਣ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਬੇਨਤੀ 'ਤੇ, ਵੇਦਕ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਇਕ ਸੰਹਿਤਾ ਬਣਾਈ। ਇਸ ਸੰਹਿਤਾ ਦਾ ਨਾਂ "ਨਿਸ਼ਵਾਸ" ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਭਰਵ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਡਿਲ ਲੀਨ ਹੋ ਗਏ, ਪਰ ਬੈਦਾਲ ਵੰਸ਼ ਵਾਲੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਗਲਤੀ ਕਰਕੇ ਸੁਣ ਕੇ ਹੀ ਵੱਖ ਹੋ ਗਏ। ਮੈਂ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹਿਤ ਕੀਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਲਾਭ ਲਈ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਬਣਾਉਣਗੇ। ਨਿਸ਼ਵਾਸ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਲੱਖ ਮਾਪ ਹੈ, ਇਹੀ ਪਸ਼ੁਪਤ ਦੀ ਦীক্ষਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਜੋਗ ਵੀ ਪਸ਼ੁਪਤ ਹੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਰਸਤਾ ਇਸ ਵੇਦਮਾਰਗ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਨਿਕਲੇ, ਉਹ ਛੋਟਾ, ਉੱਤਮਤਾ ਰਹਿਤ ਤੇ ਤੀਬਰ ਕਰਮ ਜਾਣੋ। ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਜੋ ਰੁਦ੍ਰ, ਬੈਦਾਲ ਜਾਂ ਲਾਭ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਬਣਾਉਣਗੇ, ਉਹ "ਉੱਚੁਸ਼ਮ ਰੁਦ੍ਰ" ਜਾਣੋ—ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਨਹੀਂ ਹਾਂ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਭੈਰਵ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਖਾਤਰ ਨਾਚਿਆ, ਉਥੇ ਮੇਰਾ ਸੰਬੰਧ ਉਹਨਾਂ ਕਠੋਰ ਕਰਮ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ। ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਇਕ ਵਾਰ ਜ਼ੋਰ ਦੀ ਹਾਸੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੇਰੀਆਂ ਅਣਗਿਣਤ ਤੀਬਰ ਅੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਜਨਮ ਲੈਣਗੀਆਂ। ਉਹ ਉੱਚੁਸ਼ਮ ਦੇ ਭਗਤ, ਤੀਬਰ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਦਿਰਾ ਅਤੇ ਮਾਸ ਪ੍ਰੇਮੀ, ਨਾਰੀਆਂ ਵੱਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਤੇ ਪਾਪ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋਣਗੇ। ਗੌਤਮ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਾਰਨ, ਦੋਹਾਂ ਜਨਮਾਂ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਣਗੇ, ਪਰ ਜੋ ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਮੇਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਭਗਤ ਹੋਣਗੇ, ਉਹ ਵੱਖਰੇ ਰਹਿਣਗੇ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਜਾਂ ਮੁਕਤੀ 'ਤੇ ਸੰਦੇਹ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਖਰਾਬ ਕਰਨ, ਉਹ ਬਿੱਲੀਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਾਵਣਗੇ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਗੌਤਮ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜੇ, ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਇਹ ਦੋਹਾਂ ਜਨਮਾਂ ਵਾਲੇ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਣਗੇ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ ਰੁਦ੍ਰ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ, ਤੇ ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਆਏ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਚਲੇ ਗਏ। ਗੌਤਮ, ਜੋ ਸ਼ਤ੍ਰੂਵਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਵੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ! ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਧਰਮ ਦੇ ਲੱਛਣ ਦੱਸ ਦਿੱਤੇ ਹਨ; ਜੋ ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਕਰੇ, ਉਹ ਕੂਮਤ ਦਾ ਭਗਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਾਰਾਹ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਗਸਤਯ ਨੇ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਸਰਵਜ੍ਞ, ਸਰਵਕਰਤਾ, ਅਤੇ ਆਦਿ ਰੂਪ ਰੁਦ੍ਰ ਜੀ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਤੁਸੀਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੁ—ਇਹ ਤਿੰਨ, ਤ੍ਰੈਵੇਦਿਕ ਸਮਝੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋ। ਜਿਵੇਂ ਦੀਵਾ ਅੱਗ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ, ਤਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਅਪਕ ਹੋ। ਹੇ ਤ੍ਰਿਣੈਤ੍ਰ! ਕਿਸ ਸਮੇਂ ਕੌਣ ਉੱਤਮ ਹੈ? ਕਿਸ ਸਮੇਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ? ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ।" ਰੁਦ੍ਰ ਜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਵਿਸ਼ਨੁ ਹੀ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਜਦ ਕਿ ਇੱਥੇ ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮੋਹਿਤ ਹਨ, ਉਹ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਚਿਆਂ ਦੇ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। 'ਵਿਸ਼' ਮੂਲ ਅਤੇ 'ਸ਼ਨੁ' ਪ੍ਰਤਯ ਨਾਲ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦਸ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਇਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਆਦਿਤਿਆ ਹੈ, ਜੋਗ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੁਤਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ। ਉਹ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦਿਵਯ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਧਾਰਦੇ ਹਨ; ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਰਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਦੈਵੀ ਕਾਰਜ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਲਈ ਮੇਰੀ ਸਤਕਾਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਤੇ ਮੈਂ ਹਰ ਦਵਾਪਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਸ੍ਵేతਦਵੀਪ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਮੈਂ ਚਤੁਰਮੁਖ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਂ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ; ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਦੇਵਤੇ, ਅਤੇ ਦੈਤਿਆ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੀ ਸਤਕਾਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਦੇਵਤੇ, ਭੋਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਲਿੰਗ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਮਨ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਸਭ ਦਾ ਆਤਮਾ, ਨਾਰਾਇਣ ਆਪ ਹੈ। ਉਹ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦੋਹਾਂ ਜਨਮਾਂ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬ੍ਰਹਮ-ਯਜ੍ਞ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਵੇਦ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਰੂਪ ਹੈ। ਨਾਰਾਇਣ, ਸ਼ਿਵ, ਵਿਸ਼ਨੁ, ਸ਼ੰਕਰ, ਅਤੇ ਪੁਰੁਸ਼ੋੱਤਮ—ਇਹਨਾਂ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਪਰਮ, ਅਜਰ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਉਚਾਰਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਗਿਆਨੀ ਇਸ ਨੂੰ ਚਿੰਤਨ ਜੋਗ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਯਜ੍ਞ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ੂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਹੋਮ ਦੀ ਕ੍ਰਿਆ 'ਓਮ' ਰੂਪ ਹੈ; ਉਥੇ ਮੈਂ ਸਥਾਪਿਤ ਹਾਂ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਅਤੇ ਮਹੇਸ਼ ਵਰਤਮਾਨ ਕਰਮ-ਵੇਦ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ; ਅਸੀਂ ਤਿੰਨ ਮਨਤਰ ਆਦਿਕ ਹਾਂ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਨੁ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਵੇਦ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਅਤੇ ਕਰਮ ਵੀ ਹਾਂ; ਇਹ ਤਿੰਨ ਇਕ ਹੀ ਹਨ, ਗਿਆਨੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ। ਜੋ ਕੋਈ, ਹੇ ਸਤਗੁਣੀ, ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖਰਾ ਜਾਂ ਪੱਖਪਾਤ ਨਾਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਪੀ ਭਾਰੀ ਨਰਕ ਰੌਰਵ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹਾਂ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਰਿਗ, ਯਜੁਰ, ਅਤੇ ਸਾਮ ਵੇਦ ਵੀ ਹਾਂ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੰਡ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਦੋਹਾਂ ਜਨਮਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ। ਫਿਰ ਰੁਦ੍ਰ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ: "ਹੇ ਉਤਸੁਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਹੁਣ ਇੱਕ ਅਜੀਬ ਘਟਨਾ ਸੁਣ, ਜੋ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਹੋਈ। ਪਹਿਲਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਰਚਿਆ ਅਤੇ ਆਖਿਆ, 'ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰ'; ਪਰ ਸਮਝ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ, ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ, ਧਿਆਨ ਲਾ ਕੇ, ਮੈਂ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਅੰਗੁਠੇ ਜਿੰਨਾ ਰੂਪ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਦਸ ਅਤੇ ਇੱਕ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰੋਸ਼ਣੀ ਨਾਲ ਤਪਾਉਂਦੇ ਪੁਰਖ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ।" ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ, ਜੋ ਇੰਨੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲ ਰਹੇ ਹੋ, ਤੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਤਪਾ ਰਹੇ ਹੋ? ਤੁਸੀਂ ਕਿੱਥੇ ਜਾਵੋਗੇ, ਦੱਸੋ?" ਉਹ ਮਹਾਨ ਪੁਰਖ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਕੁਝ ਨਾ ਬੋਲੇ; ਉਹ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੋਂ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਪੁਰਖ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ, ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ, ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ।