ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਮਹਾਰਾਜ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਨੇ ਉੱਚੀ ਹੰਕਾਰ ਦੀ ਧੁਨੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਅਦਭੁਤ ਸੁਰ ਤੋਂ ਪੰਜ ਕੁੜੀਆਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਚੀਰਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਨਿਕਲ ਆਈਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦਾ ਅਸਨ ਲਿਆ ਕੇ ਮੇਰੇ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ, ਦੂਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਲਿਆ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਭੇਂਟ ਕੀਤਾ। ਤੀਜੀ ਨੇ ਮੇਰੇ ਚਰਨ ਫੜ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਦਕਿ ਬਾਕੀ ਦੋ ਕੁੜੀਆਂ ਮੇਰੇ ਦੋਵਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਖੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਹੱਥੀਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪੱਖੇ ਲੈ ਕੇ ਹਵਾ ਕਰਦੀਆਂ। ਫਿਰ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਨੇ ਫੇਰ ਹੰਕਾਰ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਵਾਰ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਇਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਥਾਲੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਯੋਜਨ ਚੌੜੀ ਸੀ, ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਗਈ। ਓਹ ਥਾਲੀ ਝੀਲ ਵਿਚ ਆ ਗਈ, ਤੇ ਇੱਕ ਮਕਰ (ਜਲ-ਜੰਤੂ) ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਛਲਾਂਗ ਮਾਰ ਗਿਆ। ਉਸ ਸੋਨੇ ਦੀ ਥਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਸ਼ੁਭ-ਚਿੰਤਕ ਕੁੜੀਆਂ ਸੋਨੇ ਦੇ ਘੜੇ ਲੈ ਕੇ ਆ ਗਈਆਂ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਤਪਸਵੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਤੇਰੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ। ਤੂੰ ਇਸ ਥਾਲੀ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ।" ਉਸਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਥਾਲੀ ਵਿੱਚ ਵੜ ਗਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਮੈਂ ਅੰਦਰ ਗਿਆ, ਥਾਲੀ ਪਾਣੀ ਹੇਠ ਲੁੱਕ ਗਈ। ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਾ ਕਿ ਮੈਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਫਿਰ ਮੈਂ ਉੱਪਰ ਨਿਕਲ ਆਇਆ ਤੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇਖੀ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖੀ ਸੀ। ਉਥੇ ਮੈਂ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨਗਰੀ ਦੇਖੀ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਚੌੜੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ, ਗਿਆਨੀਆਂ, ਆਤਮ-ਸੰਯਮੀ, ਤੇ ਪੁਰਾਤਨ ਧਰਮਮਈ ਰਾਜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਥਾਂ ਸੰਸਾਰਕ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਬਾਹਰ, ਪਾਤਾਲ ਦੇ ਗਹਿਰੀਆਂ ਵਿਚ ਸੀ। ਉਥੇ ਚਿੱਟੇ ਵਸਤ੍ਰਧਾਰੀ ਲੋਕ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੰਦ ਸਨ, ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਝੀਲਾਂ ਸਨ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੇ ਕਮਲਾਂ ਤੇ ਜਲ-ਨੀਂਫਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਭੀੜ, ਤੇ ਕਮਲਾਂ ਉੱਤੇ ਮਧਮੱਖੀਆਂ ਦੀਆਂ ਰਾਗੀਨ ਧੁਨੀਆਂ। ਝੀਲਾਂ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ ਉੱਤੇ ਘਰ ਸਨ, ਜੋ ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਵਰਗੇ ਲੱਗਦੇ, ਕੀਮਤੀ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਜਿੱਥੇ ਪੂਜਨੀਯ ਜੀਵ ਵੱਸਦੇ ਤੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦੇ। ਕਮਲਾਂ, ਮਧਮੱਖੀਆਂ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਝੁੱਕਦੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਿਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ। ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ (ਬ੍ਰਾਹਮਣ) ਮਧੁਰ ਸੁਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਦ ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹਦੇ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਚਿੱਟੇ ਕਮਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਉੱਤਰੀ ਵਸਤ੍ਰ ਸੁੰਦਰ, ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਘੁੰਮਦੇ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਈ ਝੀਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪੁਰਾਣੇ ਯਜਨਾ ਕਰਦੇ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਝੀਲਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਦਿਆਧਰ ਕੁੜੀਆਂ ਅਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਗੰਗਾ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਲਈ ਆਉਂਦੀਆਂ ਦੇਖਿਆ। ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸੁੰਦਰ ਝੀਲ ਦੇਖੀ, ਜਿਸਦਾ ਪਾਣੀ ਬਹੁਤ ਸੁੱਚਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਇੱਕ ਕੁਟੀਆ ਸੀ। ਮੈਂ ਉਸ ਕੁਟੀਆ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ ਤੇ ਤਪਸਵੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਥਾਂ ਖੜਾ ਦੇਖਿਆ। ਮੈਂ ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਮੁਸਕਰਾਇਆ ਤੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ, "ਹੇ ਉਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕੀ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣਦਾ, ਜਦਕਿ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਖ ਚੁੱਕਾ ਹੈਂ? ਤੂੰ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਕਿਉਂ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈਂ ਜਿਵੇਂ ਮੋਹਿਤ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇਂ?" "ਇਹ ਸੰਸਾਰ, ਜਿਸਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ, ਹੇ ਉਤਮ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ। ਮੇਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਵੈਭਵਤਾ ਦੇਖ: ਦਧੀ ਤੇ ਦੁੱਧ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ, ਤੇ ਘੀ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਝੀਲਾਂ। ਘਰਾਂ ਦੇ ਸਤੰਭ ਸੋਨੇ ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਬਣੇ ਹਨ, ਧਰਤੀ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਜੜੀ, ਪਦਮਰਾਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ, ਪਾਰਿਜਾਤ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਜਿੱਥੇ ਯਕਸ਼ ਤੇ ਕਿਨਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।" ਉਸ ਤਪਸਵੀ ਦੀਆਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਅਚੰਭੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ ਤੇ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਹੋਰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਮਹਾਤਮਾ, ਤੁਹਾਡੀ ਦੁਨੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਇੰਦਰ ਆਦਿਕ ਦੀਆਂ ਦੁਨੀਆਂ ਵੇਖ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਬਿਲਕੁਲ ਨਵਾਂ ਹੈ—ਧਨ, ਤੇਜ, ਸ਼ਕਤੀ, ਅਤੇ ਮਹਲਾਂ ਦੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ। ਪਵਿੱਤਰ ਝੀਲਾਂ, ਸੁੱਚੇ ਪੋਖਰ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇਖੀ, ਜੋ ਅਦਭੁਤ ਹੈ। ਇਹ ਦੁਨੀਆਂ ਕਿਵੇਂ ਬਣੀ? ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਕਿਵੇਂ ਵੱਸਦੇ ਹੋ? ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ, ਹੇ ਉਤਮ ਤਪਸਵੀ?" "ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਲਾਵ੍ਰਿਤ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਝੀਲ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ, ਉਸ ਕੁਟੀਆ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਦੇਖਿਆ? ਇਹ ਝੀਲ, ਇਹ ਕੁਟੀਆ, ਤੇ ਇਹ ਸੋਨੇ ਦੇ ਮਹਲਾਂ ਵਾਲਾ ਸੰਸਾਰ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੀ ਕੀ ਸਥਿਤੀ ਹੈ?" ਜਦ ਮੈਂ ਅਜਿਹਾ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਮੈਨੂੰ ਸੱਚਾਈ ਦੱਸਣ ਲੱਗਾ, "ਮੈਂ ਨਾਰਾਇਣ ਹਾਂ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ, ਜਲ-ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਨੇ ਪੂਰੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ—ਤਿੰਨੋਂ ਲੋਕ, ਚਲਤ ਤੇ ਅਚਲਤ—ਨੂੰ ਵਿਆਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਿਸ ਪਰਮੇਸ਼ਠੀ ਰੂਪ ਨੂੰ ਤੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ, ਜਿਸਨੂੰ ਵਰੁਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਪਰਮ ਨਾਰਾਇਣ ਹਾਂ। ਪਿਛਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਤੱਕ ਭਜਨ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਲਈ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਸਮੇਂ ਵੀ ਮੈਂ ਕੇਵਲ ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਚੁਣਿਆ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੀਂਦ ਨਾਲ ਭਾਰੀ ਹੋ ਗਈਆਂ ਤੇ ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਪਰ ਉਸੇ ਪਲ ਮੈਂ ਦੁਬਾਰਾ ਉੱਠ ਗਿਆ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਦ ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਤਪਸਵੀ ਤੇ ਉਹ ਨਗਰੀ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸੀ। ਫਿਰ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਵੇਖਿਆ। ਮੈਂ ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰ, ਮੁੱਖ ਪਰਵਤ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸੱਤ ਖੰਡ ਵੇਖੇ। ਅੱਜ ਵੀ, ਹੇ ਪੁਣਯਸ਼ੀਲ, ਮੈਂ ਉਸ ਪਰਮ ਲੋਕ ਦੀ ਧਿਆਨ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹਾਂ, ਤੇ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ, "ਕਦੋਂ ਮੈਂ ਉਸ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਂਗਾ?" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਆਪਣੀ ਅਦਭੁਤ ਕਥਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਜੋ ਵਾਪਰਿਆ, ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ? ਭਦਰਾਸ਼ਵ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਮਹਿਲਯ, ਜਦ ਤੂੰ ਉਸ ਲੋਕ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਸੀ, ਤਦ ਤੂੰ ਕੀ ਕੀਤਾ? ਕੋਈ ਵਰਤ, ਤਪ, ਜਾਂ ਧਰਮ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ? ਹਰੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੌਣ ਵਿਅਕਤੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰੇਗਾ? ਜਦ ਹਰੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਹੱਥ ਦੀ ਉਂਗਲੀ ਉੱਤੇ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਸੌ ਸਾਲ ਤੱਕ ਦਾਨਵਾਨ ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ ਸਦਾ-ਸਥਿਤ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ। ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਬਾਅਦ, ਜਦ ਮੈਂ ਯਗ੍ਯ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਦ ਯਜਨਾ-ਸਰੂਪ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਜਨਾਰਦਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਬੁਲਾਏ ਗਏ ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਆ ਗਏ।