ਰਾਜਨ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਉਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲੈ, ਤਾਂ ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਨੇ ਸੈਂਕੜੇ ਪਾਪ ਵੀ ਕੀਤੇ ਹੋਣ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਲਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦਾ, ਵੇਦ ਪੜ੍ਹਦਾ, ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਤੇ ਹਰੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਵਿਰੋਧੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਤਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਜੋ ਮਨੂ ਆਦਿਕ ਨੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ, ਮੈਂ ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਸਮਝਾ ਦਿੱਤਾ, ਹੇ ਉਤਮ ਰਾਜਨ। ਇਸ ਉਪਰੰਤ, ਭਦਰਾਸ਼ਵ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਆਤਮਾ, ਹੇ ਉਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਵਾਪਰਿਆ, ਉਹ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ।" ਅਗਸਤ੍ਯ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਅਨੇਕ ਚਮਤਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਕਈ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਆਂ ਦੇ ਚੱਕਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵੇਦ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਘੁੰਮਿਆ, ਇਲਾਵ੍ਰਿਤ ਖੰਡ ਤੱਕ ਗਿਆ, ਜੋ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੇ ਕੋਲ ਵੱਡਾ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਝੀਲ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਆਸ਼ਰਮ ਵੇਖਿਆ। ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਤਪਸਵੀ ਸੀ, ਜੋ ਉਪਵਾਸ ਕਰ ਕੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਸਿਰਫ ਛਾਲ ਦੀ ਵਸਤ੍ਰ ਧਾਰੀ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ, 'ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ?' ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇਸਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਮੈਂ ਇਹ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਦ ਉਹ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਆਪ ਹੀ ਬੋਲੇ, 'ਰੁਕੋ, ਰੁਕੋ! ਇੱਥੇ ਰਹੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਆਤਿਥ੍ਯਤਾ ਕਰਾਂਗਾ।' ਉਸਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਕੁਟੀਆ ਵਿੱਚ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਉਸ ਤਪਸਵੀ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜਦ ਮੈਂ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਸੀ, ਤਪਸਵੀ ਨੇ 'ਹੁੰਕਾਰ' ਕੀਤੀ। ਉਸ ਧੁਨੀ ਨਾਲ ਪੰਜ ਕੁੜੀਆਂ ਧਰਤੀ ਚੀਰ ਕੇ ਨਿਕਲ ਆਈਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦਾ ਆਸਨ ਲਿਆ ਕੇ ਮੇਰੇ ਅੱਗੇ ਰੱਖਿਆ; ਦੂਜੀ ਨੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਲਿਆ ਕੇ ਦਿੱਤਾ। ਤੀਜੀ ਨੇ ਮੇਰੇ ਪੈਰ ਫੜ ਕੇ ਧੋਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ; ਬਾਕੀ ਦੋ ਦੋਨੋਂ ਪਾਸੇ ਪੱਖੇ ਲੈ ਕੇ ਖੜੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਫਿਰ ਉਸ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਨੇ ਫਿਰ 'ਹੁੰਕਾਰ' ਕੀਤੀ। ਉਸ ਧੁਨੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸੋਨੇ ਦੀ ਥਾਲ, ਜੋ ਇਕ ਯੋਜਨ ਚੌੜੀ ਸੀ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਕਰ (ਮੱਛ) ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਛਾਲ ਮਾਰ ਗਿਆ। ਉਸ ਥਾਲ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਸੁਭਗ ਕੁੜੀਆਂ ਸੋਨੇ ਦੇ ਘੜੇ ਲੈ ਕੇ ਆ ਗਈਆਂ। ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਕੇ ਤਪਸਵੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਇਹ ਸਭ ਤੁਹਾਡੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ। ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਥਾਲ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੋ।' ਉਸਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਥਾਲ ਵਿੱਚ ਗਿਆ; ਜਦ ਮੈਂ ਗਿਆ, ਥਾਲ ਪਾਣੀ ਹੇਠਾਂ ਡੁੱਬ ਗਈ। ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ਪਾਣੀ ਹੇਠਾਂ ਡੁੱਬ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਪਰ ਉੱਠ ਕੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਲੋਕ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੇ ਉਤਮ ਨਗਰੀ ਵੇਖੀ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਚੌੜੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਉੱਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹਿਰਦੇ ਵਾਲੇ ਲੋਕ, ਗਿਆਨੀ, ਆਤਮ-ਸਥਿਤ, ਅਤੇ ਧਰਮ-ਪਥ 'ਤੇ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰਾਜੇ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਸਥਾਨ ਸੰਸਾਰਕ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਬਾਹਰ, ਆਧੀ-ਧੂਨੀ, ਸਫੈਦ ਵਸਤ੍ਰਧਾਰੀ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੰਦੇ ਫੜੇ ਹੋਏ ਸਨ; ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਵਿਭਿੰਨ ਸਮੂਹ ਚਹੁੰ ਪਾਸੇ ਸਨ। ਉੱਥੇ ਝੀਲਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਪੰਛੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ, ਤੇ ਭੌਰਿਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਕਮਲ-ਪੱਤਿਆਂ ਉੱਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਗਾਂ 'ਚ ਵੱਜ ਰਹੀ ਸੀ। ਝੀਲਾਂ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ ਉੱਤੇ ਘਰ ਸਨ, ਜੋ ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਵਰਗੇ ਸੀ, ਬਹੁਮੁੱਲੇ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਪਵਿੱਤਰ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਵਸੇ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਦੁਜਾ-ਜਨਮੀਆਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਤ। ਕਮਲ ਭੌਰਿਆਂ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਝੁਕਦੇ-ਝੁਕਦੇ ਲਗਾਤਾਰ ਲਹਿਰਾ ਰਹੇ ਸਨ; ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦੁਜਾ-ਜਨਮੀ ਮਧੁਰ ਵਾਣੀ ਨਾਲ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਅਦਭੁਤ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਉੱਤੇ ਸਫੈਦ ਕਮਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਸਨ, ਉੱਤੇ ਵਸਤ੍ਰ ਸੁੰਦਰ, ਅਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਹਰ ਪਾਸੇ। ਕਈ ਝੀਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਦੁਜਾ-ਜਨਮੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯਜਨਾ-ਕ੍ਰਮ ਉਚਾਰਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਝੀਲਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਿਆਂ, ਮੈਂ ਅਨੇਕ ਦੇਵ-ਕਨਿਆਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵੇਖੇ, ਅਤੇ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਾਂ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਵੀ, ਜੋ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਆਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ ਤਾਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸੁੰਦਰ, ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀ ਝੀਲ ਵੇਖੀ; ਉਸਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ, ਪਿਛਲੇ ਵਾਂਗ, ਇੱਕ ਕੁਟੀਆ ਸੀ। ਮੈਂ ਉਸ ਕੁਟੀਆ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਤਪਸਵੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਥਾਂ ਖੜਾ ਦੇਖਿਆ। ਮੈਂ ਨੇੜੇ ਜਾ ਕੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ; ਉਸ ਨੇ ਮਿਹਰ ਨਾਲ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਬੋਲੇ, "ਹੇ ਉਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕੀ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣਦਾ, ਜਦ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਸੀ? ਤੂੰ ਇਸ ਲੋਕ ਨੂੰ ਇੰਝ ਕਿਉਂ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮੋਹਿਤ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇਂ?" "ਇਹ ਲੋਕ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕੇ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਉਤਮ ਦੁਜਾ-ਜਨਮੀ। ਵੇਖ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਦੀ ਸਮਪੱਤਾ: ਦਹੀਂ ਤੇ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਵਹਿਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨਦੀਆਂ, ਤੇ ਘਿਉ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਝੀਲਾਂ। ਘਰਾਂ ਦੇ ਸਤੰਭ ਸੋਨੇ ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜ਼ਮੀਨ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਜੜੀ ਹੋਈ, ਪਦਮਰਾਗਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ, ਪਾਰਿਜਾਤ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਅਤੇ ਯਕ੍ਸ਼ ਤੇ ਕਿੰਨਰਾਂ ਨਾਲ ਰੌਣਕਦਾਰ।" ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੇਰਾ ਚਿੱਤ ਅਚੰਭੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ ਤੇ ਮੈਂ ਉਸ ਤਪਸਵੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਮਾਨਯੋਗ, ਤੁਹਾਡਾ ਲੋਕ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਹੈ; ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਵੇਖੇ ਹਨ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਇੰਦਰ ਆਦਿਕ ਦੇ ਵੀ। ਪਰ ਇਹ ਲੋਕ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਨਵਾਂ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਧਨ, ਤੇਜ, ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾਂ ਦੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ। ਪਵਿੱਤਰ ਝੀਲਾਂ, ਸੁੱਚੇ ਸਰੋਵਰ ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਲੋਕ ਵੇਖਿਆ—ਇਹ ਅਦਭੁਤ ਹੈ।" "ਇਹ ਲੋਕ ਕਿਵੇਂ ਬਣਿਆ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਕਿਵੇਂ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਏ? ਇਹ ਸਾਰਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸੋ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ, ਹੇ ਉਤਮ ਰਿਸ਼ੀ? ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਲਾਵ੍ਰਿਤ ਖੰਡ ਦੀ ਝੀਲ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਵੇਖਿਆ? ਉਹ ਝੀਲ, ਉਹ ਕੁਟੀਆ—ਇਹ ਸਭ ਕੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਸੋਨੇ ਦੇ ਮਹਿਲਾਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੀ ਸਥਿਤੀ ਕੀ ਹੈ?" ਮੈਂ ਇੰਝ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਬੋਲੇ, "ਸੁਣ, ਹੇ ਰਾਜਨ। ਮੈਂ ਨਾਰਾਇਣ ਹਾਂ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਪਰਮ ਦੇਵਤਾ, ਜਲ-ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਰਾ ਬ੍ਰਹਮੰਡ, ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਅਤੇ ਜੜ-ਚੇਤਨ ਸਭ ਕੁਝ, ਵਿਆਪਕ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਪਰਮੇਸ਼ਠੀ ਪਰਮ ਰੂਪ ਤੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਮੈਂ ਉਹੀ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਰੁਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਆਪ ਹੀ ਪਰਮ ਨਾਰਾਇਣ ਹਾਂ।