ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਅਗਸਤਯ ਅਤੇ ਭਦਰਾਸ਼ਵ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋ ਰਹੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ, ਅਗਸਤਯ ਨੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਇਕ ਭਿਆਨਕ ਤਸਵੀਰ ਖਿੱਚੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਤੋਂ ਹਟ ਜਾਣਗੇ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਛੱਡ ਦੇਣਗੇ, ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿ ਦੇਣਗੇ ਕਿ ਮਦਿਰਾ ਪੀਣੀ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੈ। ਉਹ ਨਾ ਸੱਚੇ ਰਹਿਣਗੇ, ਨਾ ਸਾਫ-ਸੁਥਰੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੁਨੀਆਂ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ, ਅਤੇ ਵਰਨ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਕਰਤੱਬ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਇਸ ਉੱਤੇ ਭਦਰਾਸ਼ਵ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਾਂ ਕਸ਼ਤਰੀ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਕੋਈ ਸ਼ੂਦਰ, ਮਨਾਹੀ ਕੀਤੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਤੇ ਕਿਹੜੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਮਨਾਹੀ ਹਨ?" ਅਗਸਤਯ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਚਾਰ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਕੋਲ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਕਸ਼ਤਰੀ ਤਿੰਨ, ਵੈਸ਼ ਦੋ, ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਸ਼ਤਰੀ ਲਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਵੈਸ਼ ਲਈ ਕਸ਼ਤਰੀ ਦੀ, ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਲਈ ਵੈਸ਼ ਦੀ ਪਤਨੀ ਮਨਾਹੀ ਹੈ। ਮਨੂ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉੱਚੀ ਜਾਤ ਦੀ ਔਰਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨੀਵੀ ਜਾਤ ਦੇ ਪੁਰਖ ਲਈ ਮਨਾਹੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਸੰਬੰਧ ਦੱਸੇ, ਜਿਵੇਂ ਮਾਂ, ਮਾਮੀ, ਸਾਸ, ਭਰਾ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਪੁੱਤ ਦੀ ਵਹੁਟੀ, ਧੀ, ਮਿਤਰ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਜਾਤ ਦੀ ਔਰਤ, ਰਾਜਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਜਾਂ ਧੀ, ਧੋਬਣ ਆਦਿ—ਇਹ ਸਭ ਮਨਾਹੀ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਪਾਪ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਈ ਜਾਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸੰਬੰਧ ਕਰਨਾ ਭਾਰੀ ਅਸ਼ੁੱਧੀ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਹੋਰਾਂ ਲਈ, ਸੌ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮਿਲੀ-ਜੁਲੀ ਜਾਤੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਾਪ ਚਿਰਕਾਲ ਤੱਕ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਗਾਇਤਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਦਸ ਪ੍ਰਣਵ ਦੇ ਨਾਲ ਜਪਣ ਤੇ ਤਿੰਨ ਸੌ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਕਰਨ ਨਾਲ—even ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਵਧ ਦਾ ਪਾਪ ਵੀ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਛੋਟਾ ਪਾਪ ਤਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਸੈਂਕੜੇ ਪਾਪ ਕਰ ਲਏ, ਉਹ ਲੱਗਦੇ ਨਹੀਂ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਸਿਮਰਨ, ਵੇਦ ਪਾਠ, ਦਾਨ ਅਤੇ ਹਰੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ—ਇਹ ਸਭ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਖੁਦ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਤਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਗਸਤਯ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਜੋ ਕੁਝ ਪੁੱਛਿਆ, ਉਹ ਮਨੂ ਆਦਿ ਨੇ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ, ਉਹ ਸਾਰ ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।" ਫਿਰ ਭਦਰਾਸ਼ਵ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਮਹਾਨ, ਤੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਵਾਪਰਿਆ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ।" ਅਗਸਤਯ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਮੇਰਾ ਇਹ ਸਰੀਰ ਅਨੇਕ ਅਚੰਭਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਕਈ ਕਈ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਆਂ ਦੇ ਚੱਕਰਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵੇਦ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਾਰੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ, ਇਲਾਵ੍ਰਿਤ ਖੇਤਰ, ਜੋ ਮੇਰੁ ਪਹਾੜ ਕੋਲ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਸੋਹਣਾ ਸਰੋਵਰ ਅਤੇ ਉਸ ਕੰਢੇ ਇਕ ਮਹਾਨ ਆਸ਼ਰਮ ਦਿੱਸਿਆ। ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਤਪਸਵੀ, ਜੋ ਉਪਵਾਸ ਕਰ-ਕਰ ਕੇ ਹੱਡੀਆਂ-ਚੰਮ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਛਾਲੀ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਏ ਹੋਏ, ਬੈਠਾ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ, ‘ਇਹ ਕੌਣ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?’ ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਇਸ ਤਪਸਵੀ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤੀ ਜਿੱਤੀ ਜਾਵੇ। ਜਦ ਮੈਂ ਇਹੀ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਬੋਲੇ, ‘ਰੁਕੋ, ਰੁਕੋ! ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹੋ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਾਂਗਾ।’ ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਂ ਉਸ ਝੋਨੇ ਵਿੱਚ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਤਪਸਵੀ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜਦ ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਖੜਾ ਸੀ, ਤਪਸਵੀ ਨੇ ‘ਹੁੰਕਾਰ’ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਧੁਨੀ ਨਾਲ ਪੰਜ ਕੁੜੀਆਂ ਧਰਤੀ ਚੀਰ ਕੇ ਨਿਕਲੀਆਂ। ਇਕ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦਾ ਆਸਨ ਲਿਆ ਕੇ ਮੇਰੇ ਅੱਗੇ ਰੱਖਿਆ, ਦੂਜੀ ਨੇ ਹਥੀਂ ਪਾਣੀ ਦਿੱਤਾ, ਤੀਜੀ ਨੇ ਮੇਰੇ ਪੈਰ ਧੋਏ, ਤੇ ਬਾਕੀ ਦੋ ਨੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਵਿਲੇ ਲੈ ਕੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਖੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ। ਫਿਰ ਤਪਸਵੀ ਨੇ ਮੁੜ ‘ਹੁੰਕਾਰ’ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸੋਨੇ ਦੀ ਥਾਲ, ਜੋ ਇਕ ਯੋਜਨ ਚੌੜੀ ਸੀ, ਉੱਪਰ ਆ ਗਈ; ਇੱਕ ਮਕਰ (ਮੱਛੀ) ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਛਾਲ ਮਾਰ ਗਿਆ। ਉਸ ਥਾਲ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਸੁਭਾਗਣ ਕੁੜੀਆਂ ਸੋਨੇ ਦੇ ਘੜੇ ਲੈ ਕੇ ਆਈਆਂ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਤਪਸਵੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘ਇਹ ਸਭ ਤੇਰੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੂੰ ਇਸ ਥਾਲ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ।’ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਹਿਣ ਤੇ ਥਾਲ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਤੇ ਥਾਲ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਈ। ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਪਰ ਜਦ ਉੱਪਰ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਅਜਿਹਾ ਲੋਕ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਇਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੇ ਸੋਹਣੀ ਨਗਰੀ ਦਿੱਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਵਿਅਪਕ ਰਸਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉੱਥੇ ਗਿਆਨੀ, ਤਪਸਵੀ, ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਰਾਜੇ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਪੰਥ ਉੱਤੇ ਸਥਿਰ ਸਨ, ਵੱਸਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਜਗ੍ਹਾ ਸੰਸਾਰਿਕ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਪਰੇ ਸੀ, ਸਭ ਤੋੜ-ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲੇ ਸਫੈਦ ਕੱਪੜੇ ਪਾਏ ਹੋਏ ਲੋਕ, ਹਾਥ ਵਿੱਚ ਫੰਦੇ ਲੈ ਕੇ, ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਝੀਲਾਂ ਤੇ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਕਮਲ ਤੇ ਕੁਮੁਦ ਫੁੱਲ, ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਭੰਵਰੇ ਕਮਲ ਪੱਤਿਆਂ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਰਾਗ ਗਾ ਰਹੇ। ਕੰਢੇ-ਕੰਢੇ ਘਰ ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਵਰਗੇ, ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਕੀਮਤੀ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਉੱਥੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਰਹਿੰਦੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਆਦਰ ਦਿੰਦੇ। ਕਮਲ ਭੰਵਰਾਂ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਝੁਕਦੇ ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਿਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ। ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕੇ ਲੋਕ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਨਾਲ ਵੈਦਿਕ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਦੇ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਚਿੱਟੇ ਕਮਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਉਚੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਏ ਹੋਏ, ਚਹੁੰ ਪਾਸੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ। ਕਈ ਝੀਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਯਾਜ਼ਕ ਪੁਰਾਣੇ ਯਗਨ ਕਰਦੇ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਝੀਲਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਹੋਇਆ, ਅਨੇਕ ਸੁਰਗ ਨਾਰੀਆਂ ਤੇ ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਵੇਖੀਆਂ, ਜੋ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਆਈਆਂ ਸਨ। ਫਿਰ, ਜਦ ਮੈਂ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ, ਮੈਨੂੰ ਇਕ ਹੋਰ ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਵਾਲਾ ਸਰੋਵਰ ਦਿੱਸਿਆ। ਉਸਦੇ ਕੰਢੇ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਗਾ ਹੀ ਇਕ ਝੋਨਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਅੰਦਰ ਗਿਆ, ਉੱਥੇ ਤਪਸਵੀ ਖੜਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਮੁਸਕਰਾਇਆ ਤੇ ਬੋਲਿਆ, ਉਸਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਦਭੁਤ ਸੀ। ਉਸ ਤਪਸਵੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪਛਾਣਦਾ ਨਹੀਂ, ਜਦਕਿ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵੇਖ ਚੁੱਕਾ ਹੈਂ? ਤੂੰ ਇਸ ਲੋਕ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾਂ ਕਿਉਂ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਜਿਵੇਂ ਭੁਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇਂ? ਇਹ ਲੋਕ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕੇ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ, ਤੇਰੀ ਪ੍ਰੀਤੀ ਕਰਕੇ, ਵਿਖਾਇਆ ਹੈ। ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਮੇਰੇ ਇਸ ਲੋਕ ਦੀ ਦੌਲਤ ਵੇਖ—ਇੱਥੇ ਦਹੀਂ ਤੇ ਦੁੱਧ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਘਿਉ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਝੀਲਾਂ ਹਨ।