ਇਕ ਵਾਰ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਨਲਾ ਨੇ, ਜੋ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਸੀ, ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਖੋ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਰਤੁਪਰਣ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਵਰਤ ਦਾ ਆਚਰਨ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਗੁਆ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਇਸ ਪੁਰਾਣੇ ਵਰਤ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਅਗਸਤ ਮুনি ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਰਤ ਬਿਆਨ ਕਰਾਂਗਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਆਰੋਗ੍ਯ ਵਰਤ ਹੈ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਉੱਤਮ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸਤਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਭਾਸਕਰ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਸਦਾ-ਰੂਪ ਹੈ।" "ਸੂਰਜ ਦੇਵ ਨੂੰ ਆਦਿਤ੍ਯ, ਭਾਸਕਰ, ਰਵੀ, ਭਾਨੁ, ਸੂਰ੍ਯ, ਦਿਵਾਕਰ, ਪ੍ਰਭਾਕਰ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਛੇਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਖਾ ਕੇ, ਸਤਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਭਾਨੁ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ; ਅਠਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਖਾ ਸਕਦੇ ਹੋ—ਇਹ ਵਰਤ ਦਾ ਢੰਗ ਹੈ।" "ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਆਰੋਗ੍ਯ, ਧਨ, ਅਤੇ ਅਨਾਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਜੋਕੇ, ਸੁਭਾਗੇ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੋਂ ਮੁੜ ਆਉਣ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।" ਇਸ ਵਰਤ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਮਹਾਨ ਚਕ੍ਰਵਰਤੀ ਰਾਜਾ ਅਨਰਣਯ ਨੇ ਭੀ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਦੇਵ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਤਮ ਆਰੋਗ੍ਯ ਵਰਤਨ ਦਾ ਵਰ ਦਿਤਾ। ਭਦਰਾਸ਼ਵ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਕੀ ਉਹ ਰਾਜਾ ਬਿਮਾਰ ਸੀ, ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਆਰੋਗ੍ਯ ਮਿਲਿਆ? ਚਕ੍ਰਵਰਤੀ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਬਿਮਾਰੀ ਕਿਵੇਂ ਆਈ?" ਅਗਸਤ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਉਹ ਰਾਜਾ ਚਕ੍ਰਵਰਤੀ ਸੀ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਉਹ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਮਾਨਸ ਸਰੋਵਰ ਨੂੰ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ, ਝੀਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ, ਚਿੱਟਾ ਕਮਲ ਵੇਖਿਆ।" "ਉਸ ਕਮਲ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਅੰਗੂਠੇ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦਾ, ਲਾਲ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਦੋ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਤੇਜ਼ ਚਮਕਦਾਰ, ਮਹਾਨ ਪੁਰੁਸ਼ ਖੜਾ ਸੀ।" "ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਥੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਕਮਲ ਲਿਆ ਕੇ ਦਿਓ। ਜੇ ਮੈਂ ਇਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੇ ਰੱਖਾਂ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਪਾਵਾਂਗਾ।'" "ਰਥੀ, ਰਾਜਾ ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ, ਕਮਲ ਲੈਣ ਲਈ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਗਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਕਮਲ ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ, ਇੱਕ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਹੋਈ; ਉਸ ਆਵਾਜ਼ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ, ਰਥੀ ਡਿੱਗ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।" "ਉਸ ਸਮੇਂ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸ ਆਵਾਜ਼ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕੋਢ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਰੰਗਤ ਗਈ, ਤੇ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਜੁਆਨ ਪੂਰੀ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ।" "ਆਪਣੀ ਹਾਲਤ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ, 'ਇਹ ਕੀ ਹੋ ਗਿਆ?'" "ਜਦ ਉਹ ਇਉਂ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮਹਾਨ ਤਪਸੀ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਆਏ ਤੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਤੇਰੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਇਹ ਹਾਲਤ ਕਿਵੇਂ ਆਈ, ਰਾਜਾ? ਹੁਣ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਦੱਸ।'" "ਰਾਜਾ ਨੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਕਮਲ ਵਾਲੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।" "ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਸੁਣ ਕੇ ਆਖਿਆ, 'ਜੇ ਤੂੰ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਪਰ ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਕਰਕੇ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕੋਢ ਆ ਗਿਆ।'" "ਰਾਜਾ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਮੈਂ ਠੀਕ ਜਾਂ ਗਲਤ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ? ਤੇ ਇਹ ਕੋਢ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਕਿਵੇਂ ਆਇਆ?' "ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, 'ਇਹ ਕਮਲ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮੋਦਭਵ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਹਰ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਬਸ ਇੱਕ ਵਾਰ ਦਿਸਦਾ ਹੈ।'" "ਇਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੇ ਕੋਈ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉੱਚੀ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।" "ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਰੂਪ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵਸਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਤੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।" "ਤੇਰਾ ਰਥੀ, ਕਮਲ ਵੇਖ ਕੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਗਿਆ; ਪਰ ਤੂੰ, ਰਾਜਾ, ਕਮਲ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਮੁੜ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਗਿਆ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਪਾਪੀ ਹੋ ਕੇ ਕੋਢ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ।" "ਤੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਮੈਂ ਆਖਿਆ, 'ਤੂੰ ਧਰਮਵਾਨ ਹੈਂ', ਪਰ ਤੂੰ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਆਖਿਆ, 'ਤੂੰ ਧਰਮਵਾਨ ਨਹੀਂ।'" "ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ ਤੇ ਇਹ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਵੀ ਉਹਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।" "ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਕਮਲ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸੋਨੇ ਦਾ ਹੈ; ਮਾਨਸ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਕਮਲ ਤੇ ਹਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਉਹ ਉੱਚਾ ਬ੍ਰਹਮ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ, ਜਿੱਥੋਂ ਮੁੜ ਆਉਣ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।" "ਕੋਢ ਹੋਣ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਾਰਣ ਸੁਣ, ਰਾਜਾ: ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ ਆਪ ਇਸ ਕਮਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।" "ਇਸ ਸੱਚੇ, ਸਦਾ-ਰੂਪ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਉਹਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੇ ਸਜਾਵਾਂਗਾ।" "ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਆਖ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਇਹ ਪਾਪ ਦੇਵਤਾ ਨੇ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਹੁਣ, ਬੁਧੀਮਾਨ, ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ।" ਅਗਸਤ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਇਹ ਵਰਤ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਆਰੋਗ੍ਯ ਲਈ, ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ।" "ਰਾਜਾ ਨੇ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਇਹ ਵਰਤ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਹ ਰੋਗ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।" ਫਿਰ, ਅਗਸਤ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਹੁਣ, ਮੈਂ ਤੇਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਵਰਤ ਬਿਆਨ ਕਰਾਂਗਾ; ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।" "ਭਾਦਰਪਦ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪਖ ਦੀ ਅਠਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵਰਤ ਹੈ।" "ਛੇਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚੈ ਕਰਨਾ, ਸਤਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ, ਜੋ ਦੇਵਕੀ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ, ਮਾਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।" "ਅਠਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਸਵੇਰ ਨੂੰ, ਹਰੀ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੋ; ਗੋਵਿੰਦਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰੋ।" "ਫਿਰ, ਜੌ ਤੇ ਕਾਲੇ ਤਿਲ ਘੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਦਹੀਂ ਨਾਲ ਹੋਮ ਕਰੋ; ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਭੋਜਨ ਤੇ ਦਾਨ ਦਿਓ।" "ਫਿਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬੀਲਫਲ ਖਾ ਕੇ, ਬਾਕੀ ਮਨਚਾਹਾ ਤੇ ਸਾਰੇ ਸੁਆਦ ਅਤੇ ਤੇਲ ਵਾਲਾ ਖਾਣਾ ਖਾ ਸਕਦੇ ਹੋ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਵਰਤਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਆਰੋਗ੍ਯ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਪਵਾਸ, ਪੂਜਾ, ਤੇ ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਵੱਡੀ ਸਫਲਤਾ ਤੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ।