ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਅਗਸਤਿ ਜੀ ਨੇ ਮਹਾਰਾਜ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਨ, ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਕਾਮ ਵ੍ਰਤ ਬਾਰੇ ਸੁਣੋ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਮਨ ਵਿਚ ਉਠੇ ਹਰ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਛੇਵੇਂ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਫਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਰ੍ਹਾ ਤੱਕ ਇਹ ਵ੍ਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਪੌਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਅੰਧਕਾਲੀ ਚਉਥ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ— ਉਸ ਛੇਵੇਂ ਦਿਨ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਮਨੁੱਖ ਪਹਿਲਾਂ ਫਲ ਅਰਪਣ ਕਰੇ, ਫਿਰ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰਾ ਚਾਵਲ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਖਾਏ। ਇਹ ਦਿਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਅਤੇ ਸੱਤਵੇਂ ਦਿਨ ਉਪਵਾਸ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਅੱਗ ਨੂੰ ਹਵਨ ਕਰੇ, ਕੇਸ਼ਵ ਦੇ ਗੁਹਾ-ਸਰੂਪ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਵਰ੍ਹਾ ਤੱਕ ਇਹ ਵ੍ਰਤ ਨਿਭਾਏ। ਛੇਹ-ਮੁਖੀ ਕਾਰਤਿਕੇਯ, ਗੁਹਾ, ਸੈਨਾ ਦੇ ਸਨੈਪਤੀ, ਕ੍ਰਿਤਿਕਾਵਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਕੁਮਾਰ, ਸਕੰਦ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਵ੍ਰਤ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਦ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਭੋਜਨ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੋਨੇ ਦੀ ਛੇ-ਮੁਖੀ ਮੂਰਤੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਭਗਵਾਨ ਕੁਮਾਰਕਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰੀਦੀ ਹੈ—'ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੇਰੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣ, ਇਹ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਦਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੱਲੋਂ ਜਲਦੀ ਸਵੀਕਾਰ ਹੋਵੇ।' ਮੰਤਰ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਇਹ ਮੂਰਤੀ ਅਤੇ ਇਕ ਜੋੜਾ (ਕੰਭਲ ਜਾਂ ਵਸਤ੍ਰ) ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਇਸ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਹੀ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਸ ਕੋਲ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਜਿਸ ਕੋਲ ਧਨ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਧਨਵਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਿਸ ਦਾ ਰਾਜ ਗਇਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਰਾਜ ਵਾਪਸ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਵ੍ਰਤ ਪਹਿਲਾਂ ਨਲ ਰਾਜਾ ਨੇ ਵੀ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਦ ਉਹ ਰਿਤੁਪਰਣ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿਚ ਵਸਦੇ ਸਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਈ ਹੋਰ ਮਹਾਨ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਖੋ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਇਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਵ੍ਰਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਅਗਸਤਿ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੁਣ ਮੈਂ ਦੂਜਾ ਵ੍ਰਤ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਆਰੋਗ੍ਯ ਵ੍ਰਤ ਹੈ। ਇਹ ਵੱਡਾ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸੱਤਵੀ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਭਾਸਕਰ, ਜੋ ਕਿ ਵਿਸ਼ਣੂ ਜੀ ਦਾ ਨਿਤਯ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਆਦਿਤਯ, ਭਾਸਕਰ, ਰਵੀ, ਭਾਨੁ, ਸੂਰਜ, ਦਿਵਾਕਰ, ਪ੍ਰਭਾਕਰ—ਇਹਨਾਂ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਛੇਵੇਂ ਦਿਨ ਭੋਜਨ ਕਰਕੇ, ਸੱਤਵੇਂ ਦਿਨ ਭਾਨੁ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ, ਅਤੇ ਅੱਠਵੇਂ ਦਿਨ ਭੋਜਨ ਕਰਨਾ—ਇਹੀ ਠੀਕ ਕ੍ਰਮ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਪੂਰਾ ਵਰ੍ਹਾ ਇਹ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਹੀ ਆਰੋਗ੍ਯ, ਧਨ ਅਤੇ ਅਨਾਜ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਜਨਮ ਵਿਚ ਉਹ ਅਜੋਕੇ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੋਂ ਮੁੜ ਆਉਣਾ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ। ਪਹਿਲਾਂ, ਅਨਰਣਯ ਨਾਮਕ ਚਕਰਵਰਤੀ ਰਾਜਾ ਨੇ ਵੀ ਇਹ ਵ੍ਰਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਭਗਵਾਨ ਉਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਰਵੋਤਮ ਆਰੋਗ੍ਯ ਵਰਦਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਭਦਰਾਸ਼ਵ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਕੀ ਉਹ ਰਾਜਾ ਬਿਮਾਰ ਸੀ, ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਆਰੋਗ੍ਯ ਮੰਗਿਆ? ਅਤੇ ਇੱਕ ਚਕਰਵਰਤੀ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਰੋਗ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਗਿਆ?" ਅਗਸਤਿ ਜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਉਹ ਰਾਜਾ ਬੜਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਸੋਹਣਾ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਉਹ ਅਨੇਕ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਨਸਰੋਵਰ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ, ਝੀਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਉਸ ਨੇ ਵੱਡਾ ਚਿੱਟਾ ਕਮਲ ਵੇਖਿਆ। ਉਸ ਕਮਲ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਅੰਗੂਠੇ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਪੁਰਖ ਖੜਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਲਾਲ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਦੋ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਸੀ। ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਥਵਾਹ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਇਹ ਕਮਲ ਲਿਆ ਆ। ਜੇ ਮੈਂ ਇਹ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਲਵਾਂ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਮੇਰੀ ਵਡਿਆਈ ਹੋਵੇਗੀ, ਇਸ ਲਈ ਜਲਦੀ ਲਿਆ ਆ।' ਰਥਵਾਹ ਆਗਿਆ ਪਾ ਕੇ, ਝੀਲ ਵਿਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਕਮਲ ਲੈਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਕਮਲ ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ, ਉਥੇ ਵੱਡਾ ਸ਼ੋਰ ਹੋਇਆ। ਡਰ ਕੇ, ਉਹ ਰਥਵਾਹ ਡਿੱਗ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮਰ ਗਿਆ। ਉਸੇ ਵੇਲੇ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸ ਧੁਨੀ ਕਰਕੇ ਕੋੜ੍ਹ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਰੰਗ ਉਡ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, 'ਇਹ ਕੀ ਹੋਇਆ?' ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਉਥੇ ਆਏ ਅਤੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਰਾਜਨ, ਤੇਰੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਇਹ ਹਾਲਤ ਕਿਵੇਂ ਆਈ? ਹੁਣ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਦੱਸੋ।' ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਪੂਰੀ ਕਥਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਸੁਣ ਕੇ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਜੇ ਤੂੰ ਠੀਕ ਰਸਤਾ ਅਪਣਾਉਂਦਾ, ਤਾਂ ਕੁਝ ਨਾ ਹੁੰਦਾ; ਪਰ ਗਲਤ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਕੋੜ੍ਹ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।' ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਕੰਬਦਾ ਹੋਇਆ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ, 'ਮਹਾਨੁਭਾਵ, ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਠੀਕ ਜਾਂ ਗਲਤ ਕੀਤਾ? ਇਹ ਰੋਗ ਮੈਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ? ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ।' ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਇਹ ਕਮਲ, ਜਿਸਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮੋਦਭਵ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਵੇਖਣ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਹਰ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਬਸ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਇਥੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਵੇਖਣ ਤੇ, ਜੇ ਮਨੁੱਖ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਅਵਸਥਾ ਦਾ ਸਰੂਪ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿਚ ਵਿਅਪਕ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਤੇਰਾ ਰਥਵਾਹ, ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਗਿਆ, ਪਰ ਤੂੰ, ਰਾਜਨ, ਫਿਰ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਗਿਆ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਪਾਪੀ, ਤੈਨੂੰ ਕੋੜ੍ਹ ਹੋ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਤੂੰ ਧਰਮੀ ਹੈਂ, ਪਰ ਤੂੰ ਮੋਹ ਵਿਚ ਪੈ ਗਿਆ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤੂੰ ਧਰਮੀ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ ਅਤੇ ਇਹ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਇੱਥੇ ਆਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਤੂੰ ਇਹ ਮੁੜ ਵੇਖਿਆ। ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਕਮਲ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸੋਨੇ ਦਾ ਹੈ; ਜੇ ਅਸੀਂ ਮਨਸਰੋਵਰ ਵਿਚ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਕਮਲ ਅਤੇ ਉਥੇ ਵਿਹਾਰ ਕਰਦੇ ਹਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖੀਏ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਉਹ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਮੁੜ ਆਉਣਾ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ। ਹੁਣ, ਰਾਜਨ, ਕੋੜ੍ਹ ਹੋਣ ਦਾ ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਵੀ ਸੁਣ: ਸੂਰਜ ਆਪ ਇਸ ਕਮਲ ਦੀ ਗਰਭੀ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।