ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਿਆਂ, ਅਗਸਤਯ ਮੁਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਉੱਤੇ ਨਾਰਾਇਣ, ਜੋ ਸੋਮਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਹਨ, ਆਪਣੀ ਕਿਰਪਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਚਮਕਦਾਰ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਭਾਣ ਵਾਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਸਮੇਤ, ਸੰਯਮ ਨਾਲ, ਕਿਸੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਚਮਕ ਉਤਪੰਨ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੋਮਾ, ਜੋ ਅਤ੍ਰਿ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਰਤ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਪस्या ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਸ਼ਟ ਰੋਗ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਭਾਗ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਭਾਗ ਸੋਮਾ ਨੇ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਸੋਮਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਬਣ ਗਏ। ਦੂਜੇ ਦਿਨ, ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕੂਮਾਰ, ਜੋ ਸੋਮਾ ਦਾ ਪਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦਿਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ, ਸ਼ੇਸ਼ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ, ਮੁੱਖ ਪੰਖਾਂ ਵਾਂਗ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਰਾਜਨ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਦੇਵਤਾ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਹਰ ਥਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਫਿਰ ਅਗਸਤਯ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੁਣ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਵਰਤ ਸੁਣੋ ਜੋ ਸੁਭਾਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਰ-ਨਾਰੀ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਫਾਲਗੁਣ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਤੀਜ ਨੂੰ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਸਚਾਈ ਨਾਲ ਇਹ ਵਰਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹਰਿ ਜੀ ਨੂੰ ਲਕਸ਼ਮੀ ਸਮੇਤ ਜਾਂ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਉਮਾ ਸਮੇਤ ਪੂਜੋ। ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੂੰ ਗੌਰੀ, ਹਰਿ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰਾ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗਲਤ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਕਹੇ ਕਿ ਰੁਦ੍ਰ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਜਾਂ ਕਾਵਿ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਨਹੀਂ, ਜਾਂ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੂੰ ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ, ਜਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਗੌਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਪਛਾਣ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਸਮੇਤ ਹਰਿ ਦੀ ਪੂਜਾ ਉਪਰੋਕਤ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਕਰੋ। ਪੈਰਾਂ ਉੱਤੇ 'ਗੰਭੀਰ ਨੂੰ', ਕਮਰ ਉੱਤੇ 'ਮੰਗਲਕਾਰੀ ਨੂੰ', ਪੇਟ ਉੱਤੇ 'ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ', ਚਿਹਰੇ ਉੱਤੇ 'ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰਾ ਨੂੰ', ਸਿਰ ਉੱਤੇ 'ਬੋਲਣ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ', ਤੇ ਹਰ ਥਾਂ 'ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ' ਉਚਾਰੋ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਚੰਦਨ, ਫੁੱਲ ਆਦਿ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਣੂ-ਲਕਸ਼ਮੀ ਜਾਂ ਹਰਾ-ਗੌਰੀ ਦੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਸ਼ਹਦ, ਘਿਉ ਅਤੇ ਤਿਲ ਸਮੇਤ ਹੋਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, 'ਧਨ ਦੇ ਮਾਲਕ' ਲਈ ਉਚਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ। ਫਿਰ, ਲੂਣ, ਖਾਰ, ਤੇ ਤੇਲ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਜਮੀਨ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਗੇਹੂੰ ਦਾ ਭੋਜਨ ਖਾਓ। ਇਹੀ ਨਿਯਮ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੈ। ਆਸ਼ਾਢ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਵਰਤ ਖੋਲੋ। ਕਾਰਤਿਕ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਅਗਲੇ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜੌ ਜਾਂ ਸ਼ਯਾਮਕਾ ਅਨਾਜ ਖਾਓ, ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ। ਫਿਰ, ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਤੀਜ ਨੂੰ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦੀ ਗੌਰੀ-ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਬਣਵਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਰਿ-ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਵੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਨਾਲ ਬਣਵਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਯੋਗ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀ ਕਮੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਧਰਮਾਤਮਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਿਓ। ਫਿਰ ਛੇ ਪਾਤਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਿਓ: ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਦ, ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਘਿਉ, ਤੀਜੇ ਵਿੱਚ ਤਿਲ ਦਾ ਤੇਲ, ਚੌਥੇ ਵਿੱਚ ਗੁੜ, ਪੰਜਵੇਂ ਵਿੱਚ ਲੂਣ, ਅਤੇ ਛੇਵੇਂ ਵਿੱਚ ਗਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ। ਇਹ ਪਾਤਰ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਸੱਤ ਜਨਮ ਤੱਕ ਨਰ-ਨਾਰੀ ਦੋਵੇਂ ਸੁਭਾਗੀ ਅਤੇ ਆਕਰਸ਼ਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਅਗਸਤਯ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੁਣ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਤੇਨੂੰ ਉਹ ਢੰਗ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਵਿਘਨ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵਰਤ ਫਾਲਗੁਣ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਚੌਥ ਨੂੰ ਰੱਖੋ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਤਿਲ ਵਾਲਾ ਚੌਲ ਖਾਓ, ਉਹੀ ਭੋਜਨ ਹਵਨ ਵਿੱਚ ਭੀ ਦਿਓ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਭੀ। ਇਹ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਵਰਤ ਪੰਜ ਵਾਰੀ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਹਾਥੀ-ਮੁੱਖ ਵਾਲੀ ਮੂਰਤੀ ਬਣਵਾਉਣੀ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪੰਜ ਪਾਤਰ ਦੁੱਧ-ਚੌਲ ਅਤੇ ਤਿਲ ਦੇ ਭੀ ਦਿਓ। ਇਸ ਵਰਤ ਨੂੰ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਵਿਘਨ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਸਾਗਰ ਦੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਇਹੀ ਵਰਤ ਕਰਕੇ ਉਹ ਯਜਨ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ। ਜਦੋਂ ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਵੀ ਇਹ ਵਰਤ ਕਰਕੇ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਸਮੁੰਦਰ ਪੀਤਾ, ਮੈਂ ਵੀ ਇਹ ਵਰਤ ਕੀਤਾ। ਹੋਰ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਭੀ ਤਪੱਸਿਆ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਲਈ ਇਹ ਵਰਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦਿਨ, ਹਾਥੀ-ਮੁੱਖ, ਵੱਡੇ ਪੇਟ ਵਾਲੇ, ਇਕ-ਦੰਤ, ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਵਿਘਨਹਰਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ ਅਤੇ ਫਿਰ ਹਵਨ ਵੀ, ਤਾਂਕਿ ਸਾਰੇ ਵਿਘਨ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਣ। ਸਿਰਫ ਇਹ ਵਰਤ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਵਿਘਨ ਮੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿਨਾਇਕ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਅਗਸਤਯ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੁਣ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਰਤ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਘਰ-ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਪੰਜਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਇਹ ਵਰਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ, ਤੇ ਖੱਟਾ ਛੱਡ ਕੇ ਭੋਜਨ ਕਰੋ। ਰਾਤ ਨੂੰ, ਸ਼ੇਸ਼ ਤੇ ਆਰਾਮ ਕਰਦੇ ਹਰਿ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਅਨੰਤ, ਕਮਰ ਨੂੰ ਵਾਸੁਕੀ, ਪੇਟ ਨੂੰ ਤਖ਼ਸ਼ਕ, ਛਾਤੀ ਨੂੰ ਕਰਕੋਟਕ, ਗਲ੍ਹ ਨੂੰ ਪਦਮ, ਦੋ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਮਹਾਪਦਮ, ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਸ਼ੰਖਪਾਲ, ਸਿਰ ਨੂੰ ਕੁਟਿਲਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੂਜੋ। ਫਿਰ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੂਜੋ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਓ, ਫਿਰ ਹਰਿ ਨੂੰ ਭੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਤਿਲ ਨਾਲ ਹਵਨ ਕਰੋ। ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਓ, ਸੋਨੇ ਦਾ ਸੱਪ ਬਣਵਾਓ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰੋ। ਜੋ ਭੀ ਇਹ ਵਰਤ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਕਰੇ, ਉਸਨੂੰ ਸਦਾ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੱਪਾਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।