ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਕ ਵਾਰ, ਸਾਰੀਆਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਵਿਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਦਭੁਤ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਇਨ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਸਭ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਅਨੰਤ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ—ਇਹ ਰਚਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਲਈ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੋ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਕੁਝ ਕਰਦਾ ਨਹੀਂ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਕਛੁਆ ਅਤੇ ਸੂਰ ਦੇ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲਏ, ਪਰ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਦੀ ਸਰਵਜਨਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਹੈ; ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਜਨਮਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ। ਨਰਸਿੰਘ, ਵਾਮਨ, ਜਮਦਗਨੀ, ਦਸ-ਮੂੰਹਾ ਰਾਵਣ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਵਾਸੁਦੇਵ, ਬੁੱਧ, ਕਲਕੀ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਅਤੇ ਸ਼ੰਭੂ—ਸਭ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਨਾਰਾਇਣ, ਪਦਮਨਾਭ, ਪਰਮ ਪੁਰਸ਼, ਅਮਰਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿਚ ਸਤਿਕਾਰਿਤ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ—ਇਹਨਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਨਰਸਿੰਘ ਦੇ ਕ੍ਰੂਰ-ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੇ ਰੂਪ, ਕੁਰਮ ਦੇ ਪਹਾੜ ਵਰਗੇ ਸਰੀਰ, ਮਤਸ੍ਯ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ-ਸਰੂਪ, ਅਤੇ ਅਨੰਤ ਨੇ ਸੂਰ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਿਆ—ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੰਮ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਰਚਨਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਲਈ ਹੈ; ਤੇਰਾ ਸਰੀਰ ਮੁੱਖ ਨਹੀਂ, ਤੇਰੀ ਭਗਤੀ ਅਗਿਆਨੀਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਤੂੰ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਯਜਨ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈਂ, ਵਿਸ਼ਨੂ; ਤੂੰ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਅੰਗ, ਹਵਨ, ਯਜਨ ਪਸ਼ੂ, ਪੁਜਾਰੀ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈਂ; ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਗਤ ਵਿਚ ਜੋ ਕੁਝ ਸਥਿਰ ਜਾਂ ਚਲਦ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਵਤੇ, ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਅੱਗ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ; ਜਨਾਰਦਨ, ਤੂੰ ਵਿਭਾਜਿਤ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੀ ਮਨ-ਇੱਛਤ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੇ। ਹੇ ਕੰਵਲ-ਨੈਣ, ਸਰੀਰਧਾਰੀ ਤੇ ਅਸਰੀਰ, ਹੇ ਹਰੀ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਆਇਆ ਹਾਂ—ਮੈਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਉੱਠਾ ਲੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਰਾਜਾ ਨੇ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੰਬ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹੇਠਾਂ ਖੜੇ ਹੋ ਕੇ, ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭੂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ ਹਰੀ ਨੇ ਕੂਬੜ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਧਾਰਿਆ ਅਤੇ ਆਪ ਆਏ; ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਆਏ, ਅੰਬ ਦਾ ਰੁੱਖ ਵੀ ਕੂਬੜ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਦੇਖ, ਰਾਜਾ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਵਚਨ ਤੇ ਡਟਿਆ ਸੀ, ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ—ਇਹ ਅੰਬ ਦਾ ਰੁੱਖ ਕਿਵੇਂ ਕੂਬੜ ਹੋ ਗਿਆ? ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਦਾ ਗਿਆਨ ਹੋਇਆ: ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਆਮਦ ਨਾਲ ਹੋਇਆ, ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੀ ਪਰਮ ਪੁਰਸ਼ ਹੈ; ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। "ਹੇ ਧਨਵੰਤ, ਤੂੰ ਸਚਮੁਚ ਪਰਮ ਪੁਰਸ਼ ਹੋ, ਕਿਰਪਾ ਲਈ ਆਏ ਹੋ; ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਅਸਲ ਰੂਪ ਦਿਖਾ, ਹੇ ਹਰੀ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੰਖ, ਚਕਰ ਅਤੇ ਗਦਾ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ, ਨਰਮਤਾ ਨਾਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਕੇ ਕਿਹਾ: "ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਹੈ, ਉਹ ਵਰ ਮੰਗ। ਜਦ ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਤਿਲ ਦੇ ਦਾਣੇ ਜਿਤਨਾ ਵੀ ਤੇਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਖਿੜ ਗਈਆਂ, ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ: "ਮੈਨੂੰ ਮੋਖਸ਼ ਦੇ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ," ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਮੰਗਿਆ। ਤਦ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਜਦ ਮੈਂ ਆਇਆ, ਇਹ ਅੰਬ ਦਾ ਰੁੱਖ ਕੂਬੜ ਹੋ ਗਿਆ; ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਸਥਾਨ 'ਕੂਬਜਕਾਮਰਾ ਤੀਰਥ' ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।" ਇਥੇ, ਜੇ ਕੋਈ ਪਸ਼ੂ ਜਨਮ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜ ਸੌ ਦਿਵ੍ਯ ਯਾਨ ਮਿਲਣਗੇ, ਅਤੇ ਯੋਗੀ ਮੋਖਸ਼ ਪਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੰਖ ਦੇ ਸਿਰੇ ਨਾਲ ਛੋਹਿਆ; ਛੁਹਾਉਂਦੇ ਹੀ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਪਰਮ ਮੋਖਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਵੀ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਦੁਖ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਮੁੜ ਨਹੀਂ ਆਵੇਂਗਾ। ਜੋ ਵੀ ਸਵੇਰੇ ਉਠ ਕੇ, ਉਹ ਦੋਨਾਂ ਦੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਂ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਉਚਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੋਖਸ਼, ਧਰਮ ਅਤੇ ਧਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ, ਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਇਹ ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਪੁਣਯਤਮ ਵ੍ਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਸਾਰਾ ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿਧੀ ਭੋਗ ਕੇ, ਆਖਰ ਵਿਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਗਸਤਯ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੁਣ ਮੈਂ ਤਕਦੀਰ ਦਾ ਉੱਚਾ ਵ੍ਰਤ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਕਿਸਮਤ ਵੀ ਤੁਰੰਤ ਕਿਸਮਤਵਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਪਕਸ਼ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਿਥੀ ਨੂੰ, ਰਾਤ ਨੂਂ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਅਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਨੂੰ ਪੈਰ, ਅੱਗ ਨੂੰ ਪੇਟ, ਹਵਿਰਭੁਜ ਨੂੰ ਛਾਤੀ, ਦ੍ਰਵਿਨੋਦ ਨੂੰ ਬਾਂਹ, ਸਮਵਰਤਤਾ ਨੂੰ ਸਿਰ, ਜਵਲਨਾ ਨੂੰ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ—ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜਨਾਰਦਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਅੱਗ ਦੀ ਚੌਕ ਬਣਾਓ ਅਤੇ ਉਥੇ, ਇਹ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਹਵਨ ਕਰੋ। ਫਿਰ, ਜੌ ਦੇ ਆਟੇ ਨੂੰ ਘੀ ਵਿਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਭੋਜਨ ਕਰੋ; ਕ੍ਰਿਸ਼ ਪਕਸ਼ ਵਿਚ ਵੀ, ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਇਹ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਚੈਤਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿਚ, ਚਾਵਲ ਦੀ ਖੀਰ ਘੀ ਨਾਲ ਖਾਓ; ਸ਼ਰਾਵਣ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿਚ, ਸਾਕਤੁ ਆਟਾ; ਫਿਰ, ਇਹ ਵ੍ਰਤ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਵ੍ਰਤ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਅੱਗ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਲਾਲ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਲਾਲ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਨੂੰ ਕੇਸਰ ਨਾਲ ਲਗਾਓ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਪਰਮ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਪੂਰਾ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਹੋਵੇ, ਵੀ ਅਨੁਭਾਵਿਤ ਕਰੋ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ, ਸਮਰੱਥ ਵਿਅਕਤੀ, ਇਹ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵੇ: "ਮੈਂ ਕਿਸਮਤਵਾਨ ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਕੰਮ ਕਿਸਮਤਵਾਨ ਹਨ, ਮੇਰੀਆਂ ਕਰਤੀਆਂ ਕਿਸਮਤਵਾਨ ਹਨ, ਮੈਂ ਕਿਸਮਤਵਾਨ ਹਾਂ; ਇਸ ਵ੍ਰਤ ਦੁਆਰਾ, ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਖੁਸ਼ ਰਹਾਂ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਖਜਾਨਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖੋ; ਤਾਂ, ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸਮਤ ਤੋਂ ਵੰਜੇ ਹੋਏ ਵੀ ਤੁਰੰਤ ਕਿਸਮਤਵਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਇਸ ਜੀਵਨ ਵਿਚ, ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ, ਧਨ, ਅਤੇ ਅਨਾਜ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਅੱਗ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਜਦ ਪਾਪ ਸਾੜਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਆਤਮਾ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਅਤੇ ਇਹ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਹੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਵੀ ਰੋਜ਼ ਇਹ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਚਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੋਹਾਂ, ਇਸ ਜਗਤ ਵਿਚ ਤੁਰੰਤ ਧਨਵੰਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵ੍ਰਤ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ, ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਕੁਬੇਰ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਯੁੱਗ ਵਿਚ ਸ਼ੂਦਰ ਜਨਮ ਵਿਚ ਸੀ।