ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਕੁਝ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਖੇਡਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸਦਾ ਸਰੀਰ ਹੱਡੀਆਂ ਤੇ ਚਮੜੀ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਜਟਾਵਾਂ ਦਾ ਮੁਕਟ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਹੱਥ ਵਿਚ ਦੰਡ, ਛਤਰੀ ਤੇ ਖੋਪੜੀ ਫੜੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਹ ਅਪਸਰਾਵਾਂ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਉੱਤਮ ਸੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੇ, ਵਿਵਾਦਾਂ ਵਿਚ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦੇ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ, ਅਸੁਰ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਲੱਭਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਗਈਆਂ। ਉਹ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦੀਆਂ ਹਨ: “ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਅਸੀਂ ਪਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਾਂ। ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਨਾਰਾਇਣ ਸਾਡਾ ਪਤੀ ਕਿਵੇਂ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ?” ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦਿਆਂ ਆਖਿਆ: “ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਸਵਾਲ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਮੰਗਲਦਾਇਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਗਰੂਰ ਕਰਕੇ ਸਤਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਵੀ, ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਨਾਮ ਤੁਸੀਂ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੁਹਾਡਾ ਪਤੀ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਲੈਣ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਰੇ ਕਾਰਜ ਸਿੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹ ਵਰਤ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਰੀ ਆਪ ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਪਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।” ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ: “ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਵਿਚ, ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਫਿਰ ਇੱਕ ਸੋਹਣਾ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਵਿਛੌਣਾ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਹਰੀ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਰੱਖੋ। ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਮੰਡਪ ਬਣਾਓ ਅਤੇ ਉਥੇ ਨਾਚ-ਗੀਤ ਨਾਲ ਜਾਗਰਣ ਕਰੋ। ਸਿਰ ਉੱਤੇ ‘ਮਨਸਾ ਜਨਮ’ ਲਈ, ਕਮਰ ਉੱਤੇ ‘ਅਨੰਗ’ ਲਈ, ਬਾਂਹਾਂ ਦੇ ਮੂਲ ਤੇ ‘ਕਾਮ’ ਲਈ, ਪੇਟ ਉੱਤੇ ‘ਸ਼ਾਸਤਰ’ ਲਈ, ਪੈਰਾਂ ਉੱਤੇ ‘ਮਨਮਥ’ ਲਈ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਰ ਹਿੱਸੇ ਉੱਤੇ ‘ਹਰੀ’ ਲਈ ਫੁੱਲ ਚੜ੍ਹਾਓ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਚਮੇਲੀ ਦੇ। ਫਿਰ ਚਾਰ ਸੁੰਦਰ ਗੰਨੇ ਲੈ ਕੇ, ਚਾਰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਹਰੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਕੋਲ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰੋ। ਸਵੇਰੇ, ਉਹ ਗੰਨੇ ਇੱਕ ਵੇਦਵਾਨ, ਸਮਝਦਾਰ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰੋ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ, ਇਹ ਵਰਤ ਪੂਰਾ ਕਰੋ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਤੁਹਾਡਾ ਪਤੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਪਰ, ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਵੀ ਦਿੱਤੀ: “ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ, ਇਹ ਅਹੰਕਾਰ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਭੁਗਤਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਇਥੇ ਹੀ, ਇਸ ਝੀਲ ਵਿਚ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਅਸ਼ਟਾਵਕ੍ਰਾ, ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਪਹਾਸ ਕਰੋਗੀਆਂ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇਣਗੇ। ਇਸ ਵਰਤ ਨਾਲ, ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵ ਹਰੀ ਨੂੰ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋਗੀਆਂ, ਤਾਂ ਅਹੰਕਾਰ ਕਾਰਨ ਤੁਹਾਡੀ ਬੇਇਜ਼ਤੀ ਹੋਏਗੀ ਅਤੇ ਗਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਚੋਰੀ ਹੋਏਗੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਜੋ ਦੇਵਤਾ ਕੁੜੀਆਂ ਦਾ ਚੋਰ ਸੀ, ਉਹ ਹੀ ਤੁਹਾਡਾ ਪਤੀ ਬਣੇਗਾ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਨਾਰਦ ਜੀ ਤੁਰ ਗਏ। ਉਹ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੇ ਨਾਰਦ ਜੀ ਵਲੋਂ ਦੱਸਿਆ ਵਰਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਹਰੀ, ਅਰਥਾਤ ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਉਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ ਅਗਸਤਿਆ ਜੀ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ: “ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਰਾਜਨ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਸਰਵੋਤਮ ਵਰਤ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ, ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਾਰੀਖ ਤੋਂ ਦਸਵੀਂ ਤਕ ਇਕ ਵਾਰੀ ਖਾਣਾ ਲੈ ਕੇ ਵਰਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ। ਦਸਵੀਂ ਨੂੰ, ਦੁਪਹਿਰ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ ਅਤੇ ਬਾਰਵੀਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਚਾ ਪਿਛਲੇ ਤਰੀਕੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰੋ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਪੂਰੇ ਕਰਕੇ, ਚੈਤ੍ਰ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਮੁੜ ਇਹ ਵਰਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਵਾਲੇ ਪਾਤਰਾਂ ਵਿਚ ਆਟਾ ਦਾਨ ਕਰੋ। ਸ਼੍ਰਾਵਣ ਤੋਂ ਕਾਰਤਿਕ ਤਕ, ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਚਾਵਲ ਦਾਨ ਕਰੋ। ਦਸਵੀਂ ਨੂੰ, ਹਰੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ, ਬਾਰਵੀਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰੋ। ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰੋ ਅਤੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਬਣਾਓ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਪਹਾੜ ਤੇ ਪਾਤਾਲ ਬਣੇ ਹੋਣ। ਉਸ ਨੂੰ ਚਿੱਟੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾ ਕੇ, ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਬੀਜ ਰੱਖ ਕੇ, ‘ਪ੍ਰਿਯਦੱਤਾ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪੰਜ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਉਥੇ ਜਾਗਰਣ ਕਰੋ ਅਤੇ ਸਵੇਰੇ 24 ਤੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦੋ। ਹਰ ਇਕ ਨੂੰ ਗਾਂ, ਬਲਦ, ਦੋ ਜੋੜੇ ਕੱਪੜੇ, ਮੁਦਰਾ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਚੂੜੀਆਂ ਤੇ ਕੰਡੇ ਦਿਓ। ਮਧ੍ਯਮ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਸਤੂਆਂ, ਗਰੀਬਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰੱਥ ਅਨੁਸਾਰ ਗਹਿਣੇ ਦਿਓ। ਧਰਤੀ ਦੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮੂਰਤੀ, ਗਾਂ, ਜੋੜਾ ਕੱਪੜੇ, ਜਿੰਨੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੋਵੇ, ਦਾਨ ਕਰੋ। ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਧਰਤੀ, ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਜੁੱਤੀਆਂ, ਛਤਰੀਆਂ ਵੀ ਦਿਓ। ਇਹ ਸਭ ਦੇਣ ਉਪਰੰਤ ਕਹੋ: ‘ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਦਾਮੋਦਰ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹਿਣ। ਹਰੀ, ਸਾਰੇ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ, ਸਦਾ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਣ।’ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾਨ ਤੇ ਭੋਜਨ ਦੇਣ ਨਾਲ ਜੋ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਵਰਣਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਫਿਰ ਵੀ, ਮੈਂ ਕੁਝ ਵੱਡੇ ਫਲ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਪਹਿਲੇ ਯੁੱਗ ਵਿਚ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜੋ ਵ੍ਰਤਾਂ ਵਿਚ ਅਡਿੱਠ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀ ਸੀ। ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਕੋਲ ਮੰਗੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਇਹ ਵਰਤ ਦੱਸਿਆ, ਆਪ ਵੀ ਕੀਤਾ। ਵਰਤ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਆਤਮਾ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਤੇ ਕਹਿਆ: ‘ਰਾਜਨ, ਮੈਨੂੰ ਵਰ ਮੰਗੋ।