ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ, ਪਾਣੀ, ਅੱਗ, ਅਤੇ ਸੁਹਾਵਣੀ ਠੰਡੀ ਹਵਾ ਸੀ। ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਸਥਾਨ ਪਵਿੱਤਰ ਸਨ, ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਪੰਜ ਗੁਣ—ਹਰ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ—ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੀ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਅਤੇ ਜੁੜ ਕੇ, ਰਹੀ। ਉਸ ਗਵਾਲਣ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਬੜੀ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਰਾਜਨ। ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਰੂਪ ਦੇਖਿਆ, ਤਿੰਨ ਰੰਗਾਂ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ, "ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ। ਦੱਸੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਅਸੀਂ, ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣਾ ਨਿਸ਼ਚੈ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।" "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਹਾਰ ਵੀ ਗਏ ਹਾਂ, ਫਿਰ ਵੀ ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਜਾ। ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾ ਅਸਤਿਤਵ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮੁੜ ਬੋਲਿਆ, "ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣ ਜਾ, ਹੇ ਸਰਵੋਤਮ ਜੀਵ, ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦਾ ਵੀ। ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਜਾਂ ਸੁਭਾਵਾਂ ਨਾਲ ਦਾਗੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣਾਇਆ; ਉਹਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡੇ ਜਾਣ ਉਪਰੰਤ, ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਰਾਮ ਕਰਣ ਲੱਗਾ। ਅਗਸਤਯ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਉਹ ਤਿੰਨ ਰੰਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਰਾਜਾ ਵੱਲੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਅਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਹੋ ਕੇ, "ਅਹਮ" ਨਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਚਿਆ—ਉਹ ਵੀ ਤਿੰਨ ਰੰਗਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਸੀ, ਜੋ ਬੁਝਣ ਦੀ ਮੂਰਤ ਸੀ; ਉਸ ਨੇ "ਮਨੋਹਵਾ" ਨਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਣਿਆ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਮਨੋਹਵਾ ਦੇ ਵੀ ਪੰਜ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਪੰਜ ਭੋਗਣ ਵਾਲੇ; ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਗਿਣਤੀ ਅਨੁਸਾਰ, "ਅਕਸ਼" ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਗਏ। ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਡਾਕੂ ਸਨ, ਪਰ ਰਾਜਾ ਵੱਲੋਂ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਕਰ ਲਏ ਗਏ; ਉਹ ਸਭ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰੂਪ ਰਹਿਤ, ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਨਿਵਾਸ ਬਣਾਇਆ। ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਨੌ ਦਰਵਾਜ਼ੇ, ਇੱਕ ਥੰਮ, ਅਤੇ ਚਾਰ ਚੌਕ ਸਨ; ਉਹ ਹਜ਼ਾਰ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਸੀ, ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਹਰ ਥਾਂ। ਉਹ ਨੌ, ਇੱਕ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ; ਫਿਰ, ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਗਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵਸ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਗਵਾਲਾ ਉਥੇ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ, ਅਤੇ ਉਚਾਰਕਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਤਾਂ ਦਰਸਾਉਂਦੇ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਸਾਰੇ ਵ੍ਰਤ, ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ, ਅਤੇ ਯਜਨ ਕੀਤੇ, ਜੋ ਸਦਾ ਲਈ ਹਨ ਅਤੇ ਸਵ-ਭਾਵ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਨ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਰਾਜਾ ਰਸਮਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਿਆਂ ਥੱਕ ਗਿਆ; ਸਰਵਜਨ, ਉਹ ਯੋਗ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਉਤਪੰਨ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਤੋਂ, ਜਿਸ ਦੇ ਚਾਰ ਚਿਹਰੇ, ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ, ਚਾਰ ਵੇਦ, ਅਤੇ ਚਾਰ ਚੌਕ ਸਨ, ਸਾਰੇ ਜੀਵ—ਪਸ਼ੂਆਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ—ਉਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਹੇ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਘਾਹ ਵਿੱਚ, ਰਾਜਾ ਖੁਦ ਮੌਜੂਦ ਸੀ; ਹਥੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਉਹ ਸਮਾਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਰਸਮਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇ ਕੇ, ਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨ। ਭਦ੍ਰਾਸ਼ਵ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਾਈ; ਇਹ ਮਹਿਮਾ ਕਿਸ ਦੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਕਿਸ ਨੇ, ਕਿਵੇਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ?" ਅਗਸਤਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਇਹ ਅਦਭੁਤ ਕਥਾ ਸਭ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ; ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ, ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਇਸ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਸਰਵੋਤਮ ਉਪਾਏ ਖੋਜੇ; ਗਵਾਲੇ ਤੋਂ ਚਾਰ ਪੈਰ ਵਾਲਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਚਾਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲਾ। ਉਹ ਹੀ ਇਸ ਕਥਾ ਦਾ ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਆਰੰਭਕ ਹੈ; ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ 'ਸਵਰਾ' ਨਾਂ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੱਤਵਾਂ ਰੂਪ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਚਾਰ ਗੁਣਾਂ ਲਈ ਉਪਾਏ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰਿਗਵੇਦ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਭਕਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਪੂਜਿਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਚਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲਾ, ਚਾਰ ਸੀੰਗਾਂ ਉੱਤੇ ਸਥਾਪਿਤ, ਸਾਂਡ ਹੈ; ਦੂਜਾ ਉਸ ਦੇ ਦੱਸੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚੱਲਦਾ, ਤੀਜਾ ਵੀ; ਚੌਥਾ, ਉਸ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਤੇ, ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਦਾ। ਸੱਤਵਾਂ ਰੂਪ ਦੇ ਕਰਤਬ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਣੇ, ਹੇ ਰਾਜਾ; ਦੂਜਾ, ਸਦਾ ਲਈ, ਬ੍ਰਹਮਚਾਰਿ ਜੀਵਨ ਜੀਉਂਦਾ। ਫਿਰ, ਨੌਕਰਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ, ਤਿੰਨ ਵਿੱਚ ਸਾਂਡ ਦੀ ਸਵਾਰੀ, ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ, ਇਹ ਸਭ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਹੋਏ, ਜਦ ਸਾਂਡ ਸਵ-ਭਾਵ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਇਆ। ਹੋਰ ਕੋਈ ਕਹਿੰਦਾ, 'ਮੈਂ ਹਾਂ,' ਚਾਰ, ਇੱਕ, ਅਤੇ ਦੋ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ; ਉਸ ਦੇ ਸੰਤਾਨ, ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਅਤੇ ਭਿੰਨਤਾ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਸਦਾ ਅਤੇ ਅਸਦਾ ਰੂਪ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਖ ਕੇ, ਚਾਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲਾ ਸੋਚਦਾ, 'ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵੇਖ ਸਕਾਂ, ਹੇ ਰਾਜਾ?' ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਦੇ ਗੁਣ ਜੋ ਸਨ, ਉਹ ਹੁਣ ਸਵਰਾ ਦੇ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦੇ। ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ 'ਦਾਦਾ' ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਹੀ ਰਿਵਾਜ ਹੈ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਵਿੱਚ, ਹੋਰ ਨਹੀਂ। ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ, ਇਹ ਸੰਬੰਧ ਉਤਪੰਨ ਹੋਵੇਗਾ; ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖੋ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸੋਚ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਕਿ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜਦ ਉਹ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਪਿਤਾ-ਸਮਬੰਧੀ ਹਥਿਆਰ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ; ਉਸ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਨੇੜਲੇ ਸਰੂਪ ਦਾ ਮੱਤ churn ਕੀਤਾ। ਜਿਵੇਂ churn ਕੀਤਾ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਚਿਹਰਾ ਦੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਫੜਨਾ ਔਖਾ ਸੀ, ਚਾਰ ਚਿਹਰੇ, ਨਾਰੀਅਲ ਵਰਗਾ ਆਕਾਰ। ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੱਤ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ, ਦਸ ਗੁਣਾ ਢੱਕਿਆ ਸੀ; ਚਾਰ-ਧਾਰੀ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤਿਲ-ਫਲ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੱਟਿਆ। ਜਦ ਤਿਲ-ਵਰਗੇ ਭਾਗ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੱਟੇ, ਮੂਲ 'ਤੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਗਿਆ; ਫਿਰ, 'ਮੈਂ ਮੈਂ ਹਾਂ' ਕਹਿਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਜੀਵ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਕੱਟਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਕੱਟਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਨੇੜਲੇ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਛੋਟਾ ਜੀਵ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਕਹਿੰਦਾ ਸੀ, 'ਮੈਂ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਪੰਜ-ਭਾਵੀ ਉਤਪਤੀ ਹਾਂ।' ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਕੱਟਿਆ, ਤਾਂ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਲੀਪਨ ਦੇਖਿਆ; ਸਾਰੇ ਨੇ, ਥਾਂ ਬਣਾਕੇ, ਨੇੜਲੇ ਤੋਂ ਇਹ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ। ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਵਿਛੋੜੇ ਵਾਲੇ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ, ਤਿਲ-ਫਲ ਵਾਂਗ, ਕੱਟਿਆ; ਜਦ ਉਹ ਕੱਟਿਆ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਦਸਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਛੋਟਾ ਸੀ। ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਰੂਪ-ਕੱਟਣ ਵਾਲੇ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਕੱਟ ਕੇ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਦੇਖਿਆ; ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ, ਉਹ ਛੋਟਾ, ਚਿੱਟਾ, ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਦੁ ਬਣਾਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਾ ਦੀ ਕਥਾ, ਤੱਤਾਂ, ਰੂਪਾਂ, ਅਤੇ ਉਤਪਤੀਆਂ ਦੀ ਪਰਤ-ਪਰਤ ਖੋਲ੍ਹਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਸਰਵੋਤਮ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।