ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਸੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਸੁਚੱਜੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਲਾਉਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਚਲਿਆ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯਜਨ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਪਰਮ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ। ਫਿਰ ਦੁਰਵਾਸਾ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਹੁਣ, ਆਸ਼ਵਯੁਜ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਚਯ ਕਰਕੇ ਸਦਾ-ਥਿਰ ਪ੍ਰਭੂ ਪਦਮਨਾਭ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪਦਮਨਾਭ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ; ਪਦਮਯੋਨੀ ਦੇ ਕਟਿ ਦੇਸ਼ ਦੀ; ਸਰਵਦੇਵ ਦੇ ਪੇਟ ਦੀ; ਪੁਸ਼ਕਰਾਖਸ਼ ਦੇ ਛਾਤੀ ਦੀ; ਅਤੇ ਅਵ੍ਯਯ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਕਰੋ। ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇ ਸਿਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਘੜਾ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੀ ਪਦਮਨਾਭ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੋ। ਉਸ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਸੁਗੰਧਤ ਪਦਾਰਥਾਂ, ਫੁੱਲਾਂ ਆਦਿ ਨਾਲ ਕਰਮ-ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਸਵੇਰੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰੋ। ਹੁਣ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ, ਸੁਣੋ ਕਿ ਇਹ ਕਰਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕਿਹੜਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।" ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਭਦ੍ਰਾਸ਼ਵ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਬਲਵਾਨ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਭਦ੍ਰਾਸ਼ਵ ਦੇਸ਼ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਮਹਾਂਮੁਨੀ ਅਗਸਤਯ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਆਏ ਅਤੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਘਰ ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਰਹਾਂਗਾ।" ਰਾਜਾ ਨੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਇਥੇ ਹੀ ਰਹੋ।" ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਕੰਤਿਮਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਬੜੀ ਸੁੰਦਰ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਕਾਂਤੀ ਬਾਰਾਂ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪੰਜ ਸੌ ਸਹੇਲੀਆਂ ਸਨ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ। ਉਹ ਸਭ ਸੁਭਾਵਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਕੰਤਿਮਤੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਡਰ ਅਤੇ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਹਰ ਰੋਜ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀਆਂ। ਰਾਜਾ ਸਦਾ ਉਸ ਦੀ ਖੁਸ਼ ਚਿਹਰੇ ਵੱਲ ਹੀ ਤੱਕਦਾ ਰਹਿੰਦਾ। ਅਗਸਤਯ ਜੀ ਨੇ, ਉਸ ਰਾਣੀ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਵਧੀਆ, ਵਧੀਆ, ਹੇ ਜਗਤਪਤੀ!" ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਵੀ, ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਅਗਸਤਯ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਅਹਾ! ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ, ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਅਚਲ—ਇਹ ਸਾਰਾ ਇਕ ਮਿਠੀ ਭਰ ਹੀ ਹੈ!" ਤੀਜੇ ਦਿਨ, ਮੁੜ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਬੋਲੇ, "ਅਹਾ! ਮੂੜ ਲੋਕ ਪ੍ਰਭੂ ਗੋਵਿੰਦ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਜੋ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਇਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਫਲ ਦੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।" ਚੌਥੇ ਦਿਨ, ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਉੱਚੇ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਫਿਰ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਵਧੀਆ, ਵਧੀਆ, ਜਗਤਪਤੀ! ਨਾਰੀ, ਸ਼ੂਦ੍ਰ—ਵਧੀਆ, ਵਧੀਆ! ਦੁਜਾਤੀ, ਰਾਜਾ—ਵਧੀਆ, ਵਧੀਆ! ਵੈਸ਼—ਵਧੀਆ!" ਅਗਸਤਯ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਭਦ੍ਰਾਸ਼ਵ, ਤੂੰ ਵਧੀਆ! ਅਗਸਤਯ, ਤੂੰ ਵਧੀਆ! ਪ੍ਰਹਲਾਦ, ਤੂੰ ਵਧੀਆ! ਧ੍ਰੁਵ, ਤੂੰ ਵਧੀਆ!" ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਆਖ ਕੇ, ਅਗਸਤਯ ਰਾਜਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਨੱਚਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਰਾਣੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਇੰਝ ਨੱਚ ਰਹੇ ਹੋ?" ਅਗਸਤਯ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਤੂੰ ਮੂੜ ਰਾਜਾ ਹੈਂ! ਤੇਰੇ ਸਾਥੀ ਵੀ ਮੂੜ ਹਨ! ਤੇਰੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਵੀ ਮੂੜ ਹਨ, ਜੋ ਮੇਰੀ ਸੋਚ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ!" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਇਸ਼ਾਰੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਕਿਰਪਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ।" ਅਗਸਤਯ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਤੇਰੀ ਰਾਣੀ ਪਹਿਲਾਂ ਵੈਦਿਸ਼ਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਇੱਕ ਵੈਸ਼ ਦੀ ਦਾਸੀ ਸੀ। ਤੂੰ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਸ਼ੂਦ੍ਰ, ਜੋ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਉਸ ਵੈਸ਼ ਦਾ ਨੌਕਰ ਸੀ। ਉਹ ਵੈਸ਼, ਆਸ਼ਵਯੁਜ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਨਿਯਮ ਨਾਲ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਮੰਦਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹਰੀ ਦੀ ਫੁੱਲਾਂ, ਧੂਪ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਉਹ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ। ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ, ਰਖਵਾਲੇ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਗਏ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਲਈ ਦੋ ਦੀਵੇ ਜਗਾਏ। ਜਦ ਵੈਸ਼ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਉੱਥੇ ਹੀ ਰਹੇ, ਅਤੇ ਰਾਤ ਲੰਘ ਗਈ। ਫਿਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਮਰ ਗਏ। ਉਸ ਪੁੰਨ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤ ਦੇ ਘਰ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਇਹ ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਪਹਿਲਾਂ ਵੈਸ਼ ਦੀ ਦਾਸੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇ ਘਰ ਦਾ ਦੀਵਾ ਵੀ, ਜੋ ਹਰੀ ਦੇ ਘਰ ਜਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ—" "ਜੋ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਧਨ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਣੂ ਅੱਗੇ ਦੀਵਾ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਅਣਮਾਪ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਆਖਿਆ 'ਵਧੀਆ, ਹਰੀ, ਵਧੀਆ!' ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੋਈ ਹਰੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸਾਲ ਭਰ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਫਲ ਨੂੰ ਤ੍ਰੇਤਾ ਵਿੱਚ ਅੱਧੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਦੁਆਪਰ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਲਿ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ 'ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ' ਆਖਣ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਆਖਿਆ ਕਿ ਸਾਰਾ ਜਗਤ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਲਈ, ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਮਿਠੀ ਭਰ ਹੀ ਹੈ, ਕੇਵਲ ਭਗਤੀ ਕਰਕੇ।" "ਹੋਰ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਇੱਕ ਦੀਵੇ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਫਲ ਮਿਲਿਆ। ਜੋ ਫਲ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਮੈਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ। ਮੂੜ ਲੋਕ ਹਰੀ ਨੂੰ ਦੀਵਾ ਦੇਣ ਦਾ ਫਲ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਦੁਜਾਤੀ ਅਤੇ ਰਾਜੇ, ਜੋ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪੁੰਨਵਾਨ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਅਗਸਤਯ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਗਸਤਯ ਵਾਂਗ ਸਿਰਫ ਉਸ ਦੀ ਹੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ।" "ਉਹ ਨਾਰੀ ਧੰਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਸ਼ੂਦ੍ਰ ਵੀ ਵਧੀਅਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਹਰੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਪਤੀ ਹਾਜ਼ਰ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਨਾਰੀ ਅਤੇ ਉਹ ਸ਼ੂਦ੍ਰ, ਜੋ ਦੁਜਾਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਧੰਨ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਨਾਰੀ ਜਾਂ ਸ਼ੂਦ੍ਰ ਵੱਲੋਂ ਹਰੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਧੀਆ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।" "ਅਸੁਰਿਕ ਭਾਵ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਵੀ, ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਸੰਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਧ੍ਰੁਵ ਨੇ ਬੱਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਜੰਗਲ ਜਾ ਕੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਤ ਆਖਿਆ।" ਇਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਅਗਸਤਯ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਥੋੜਾ ਸੀ, ਮੁੜ ਉੱਚੇ ਕੋਟ ਦੇ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਹਾਨ ਅਗਸਤਯ, ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਪੁਸ਼ਕਰ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਭਦ੍ਰਾਸ਼ਵ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚੇ। ਜਦ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਾਂ ਮਹਾਨ ਦੁਰਵਾਸਾ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਇਹੀ ਕੁਝ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਤਪਸਵੀ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਅਗਸਤਯ ਨੇ ਮੁੜ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਹੁਣ ਪੁਸ਼ਕਰ ਨੂੰ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਮੁੜ ਤੇਰੇ ਘਰ ਆਵਾਂਗਾ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਰਾਜਾ ਨੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਦਮਨਾਭ ਦੀ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਮਨਾਈ ਅਤੇ ਇਸੀ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਮਨੋਰਥ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਏ।