ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰ, ਇੱਕ ਮਹਾਰਾਜਾ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਾਹਰਲੇ ਡਾਕੂਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਸੁੱਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ। ਜਦੋਂ ਮਹਾਰਾਜਾ ਜਾਗਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਡਾਕੂਆਂ ਨੂੰ ਮਰੇ ਹੋਏ ਵੇਖਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਦੇਵੀ ਆਪਣੀ ਅਸਲੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੁਕ ਗਈ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਮਹਾਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਘੋੜੇ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਵਾਮਦੇਵ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ, ਉਸ ਨੇ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, “ਉਹ ਔਰਤ ਕੌਣ ਸੀ? ਮਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕ ਕੌਣ ਸਨ? ਰਿਸ਼ੀ ਜੀ, ਇਸ ਘਟਨਾ ਦਾ ਅਰਥ ਦੱਸੋ।” ਵਾਮਦੇਵ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ, “ਰਾਜਨ, ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਸ਼ੂਦਰ ਜਾਤਿ ਵਿੱਚ ਸੀ; ਉੱਥੇ, ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸ੍ਰਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਵ੍ਰਤ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਸਹੀ ਰੀਤ-ਰਿਵਾਜ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਮਨਾਉਣ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਜਦ ਵ੍ਰਤ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ, ਤੁਸੀਂ ਰਾਜ ਮਿਲਿਆ। ਹਰ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੇਵੀ ਤੁਹਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਕਠੋਰ ਅਤੇ ਪਾਪੀ ਡਾਕੂ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਬਚ ਗਏ। ਉਹ ਸ੍ਰਾਵਣ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਹੀ ਹੈ। ਉਹੀ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹੀ ਰਾਜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਤਾਂ ਫਿਰ, ਜੇ ਇਹ ਦਵਾਦਸ਼ੀਆਂ ਇੰਨੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ালী ਹਨ, ਤਾਂ ਇندر ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣਾ ਸਥਾਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।” ਫਿਰ, ਦੁਰਵਾਸਾ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ: “ਭਾਦਰਪਦ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਿਰਣੈ ਕਰਕੇ, ਉੱਚਤ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਕਲਕੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਦੇ ਕਮਰ ਨੂੰ, ਮਲੇਛ ਨਾਸਕ ਦੇ ਪੇਟ ਨੂੰ, ਜਗਤ ਰੂਪ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ, ਸ਼ਿਤਿਕੰਠ ਦੇ ਗਲੇ ਨੂੰ, ਤਲਵਾਰਧਾਰੀ ਦੇ ਬਾਂਹਾਂ ਨੂੰ, ਚਤੁਰਭੁਜ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ, ਵਿਸ਼ਵ ਰੂਪ ਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਪਿਛਲੇ ਵਾਂਗ, ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਘੜਾ ਰੱਖੇ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕਲਕੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਬਣਾਵੇ। ਉਸ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਚਿੱਟੇ ਕਪੜੇ, ਸੁਗੰਧ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾ ਕੇ, ਸਵੇਰੇ ਇੱਕ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰੇ। ਇਸ ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਸੁਣੋ: ਪਹਿਲਾਂ, ਕਾਸੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਨਾਮਕ ਮਹਾਂਰਾਜ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਰਾਜ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੇ ਛੀਨ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਗੰਧਮਾਦਨ ਪਰਬਤ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ, ਇੱਕ ਵਾਦੀ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਬਦਰੀ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਰਾਜ ਅਤੇ ਦੌਲਤ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਉੱਥੇ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਦਿਨ, ਦੋ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ—ਨਰਾ ਅਤੇ ਨਾਰਾਇਣ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਦੇਵਤਾ ਸਤਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਉੱਥੇ ਆਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉੱਥੇ ਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹਨੂੰ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਤੇ ਧਿਆਨ ਲਗਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਉੱਚਾ ਸਥਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਜਿਸ ਦੇ ਪਾਪ ਘਟ ਗਏ ਸਨ, ਮਹਾਰਾਜਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਰਾਜਨ, ਕੋਈ ਵਰ ਮੰਗੋ। ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਆਏ ਹਾਂ।” ਰਾਜਾ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ, ਨਾ ਮੈਂ ਕਿਸ ਤੋਂ ਵਰ ਲਵਾਂ। ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਵਰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਦੀ ਮੈਂ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।” ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਤੁਸੀਂ ਕਿਹੜੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹੋ? ਕਿਹੜਾ ਵਰ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?” ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਬੋਲੇ, “ਰਾਜਨ, ਉਸ ਦੇਵੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਅਸੀਂ ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਸਮਰਥ ਹਾਂ। ਜੋ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਦੱਸੋ।” ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਨੂੰ ਯਜਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਦਿਓ, ਤਾਕਿ ਮੈਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯਜਨ ਤੇ ਹੋਮ ਕਰ ਸਕਾਂ।” ਨਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਨਾਰਾਇਣ, ਜੋ ਜਗਤ ਦਾ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਬਦਰੀ ਵਿੱਚ ਤਪ ਕਰੇ, ਜਗਤ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ।” ਇਹ ਪ੍ਰਭੂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੱਛੀ ਸੀ, ਫਿਰ ਕਛੁਆ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੂਅਰ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਨਰਸਿੰਘ। ਫਿਰ ਵਾਮਨ ਰੂਪ, ਫਿਰ ਜਮਦਗਨੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਫਿਰ ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਵਾਸੁਦੇਵ। ਬੁੱਧ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹਿਤ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਵੈਰੀ, ਚੋਰ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਅਸਲੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਲਿਆਇਆ—ਉਹ ਹੀ ਭਗਵਾਨ ਹਰੀ। ਸਭ ਗਿਆਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਮੱਛੀ ਰੂਪ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਆਪਣੀ ਵੰਸ਼ ਉਤਸ਼ਾਹ ਲਈ ਕਛੁਆ ਰੂਪ ਦੀ; ਸੂਅਰ ਰੂਪ ਨੂੰ ਉਹ, ਜੋ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਉਤਰੇ; ਨਰਸਿੰਘ ਰੂਪ ਨੂੰ ਪਾਪ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਪੂਜਦੇ ਹਨ। ਮੋਹ ਮਿਟਾਉਣ ਤੇ ਧਨ ਲਈ ਵਾਮਨ ਰੂਪ; ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕਠੋਰ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ; ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਬਲਰਾਮ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ, ਰੂਪ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਬੁੱਧ ਦੀ, ਅਤੇ ਵੈਰੀ ਨਾਸ ਲਈ ਕਲਕੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ; ਉਸ ਨੇ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਵ੍ਰਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪਤੀ ਬਣ ਗਿਆ। ਬਦਰੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ, 'ਵਿਸ਼ਾਲਾ' ਨਾਮ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਜਨਮ ਵਿੱਚ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਰਾਜ ਕਰਕੇ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗਿਆ; ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯਜਨ ਕੀਤੇ ਤੇ ਪਰਮ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਦੁਰਵਾਸਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ: “ਅਸ਼ਵਯੁਜ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਨਿਰਣੈ ਕਰਕੇ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਪਦਮਨਾਭ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਪਦਮਨਾਭ ਦੇ ਚਰਨਾਂ, ਪਦਮਯੋਨੀ ਦੀ ਕਮਰ, ਸਰਵਦੇਵ ਦੇ ਪੇਟ, ਪੁਸ਼ਕਰਾਕਸ਼ ਦੇ ਛਾਤੀ, ਅਵਿਆਯ ਦੇ ਹੱਥ—ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ। ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇ ਸਿਰ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਘੜਾ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖੋ, ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਪਦਮਨਾਭ ਦੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੋ। ਇਸ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸੁਗੰਧ, ਫੁੱਲ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੂਜੋ; ਸਵੇਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰੋ। ਇਸ ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਸੁਣੋ। ਕ੍ਰਿਤ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਭਦ੍ਰਸ਼ਵ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਭਦ੍ਰਸ਼ਵ ਦੇਸ਼ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਅਗਸਤਿ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਆਏ ਤੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਘਰ ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਰਹਾਂਗਾ।” ਰਾਜਾ ਨੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਕਿਹਾ, “ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਇੱਥੇ ਰਹੋ।” ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਕੰਤਿਮਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ ਬਾਰਾਂ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗੀ ਸੀ; ਉਸ ਦੀਆਂ ਪੰਜ ਸੌ ਸਹੇਲੀਆਂ, ਜੋ ਸਭ ਵ੍ਰਤਾਂ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਨ। ਉਹ ਸਭ ਸ਼ੁਭ ਲੜਕੀਆਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਦਾਸੀਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ, ਕੰਤਿਮਤੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਡਰ ਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ।