ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂਗਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਇਸ ਉਪਵਾਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸੁਣੋ। ਹੇ ਮਹਾਬਲੀ, ਇਹ ਵ੍ਰਤ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਸਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਦੀ ਉਹ ਸ਼ਕਤੀ ਸੁਣੋ ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਕ੍ਰਿਤ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਨ੍ਰਿਗ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਬਲ ਨਾਲ ਭਾਰੀ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਰ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਉਹ ਘੋੜੇ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਦੂਰ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਬਾਘ, ਸਿੰਘ, ਹਾਥੀ, ਲੁੱਟੇਰੇ ਅਤੇ ਸੱਪ ਵੱਸਦੇ ਸਨ। ਓਥੇ, ਰਾਜਾ ਨ੍ਰਿਗ ਨੇ ਆਪਣੇ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਇਕ ਰੁੱਖ ਹੇਠਾਂ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤਾ, ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਵਿਛਾਈ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਸੋ ਗਿਆ। ਉਸੇ ਸਮੇਂ, ਚੌਦ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਥੇ ਆ ਗਏ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਘੇਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਨੀਤ ਨਾਲ ਆਏ। ਉਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸੁੱਤਾ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ—ਰਾਜਾ ਨ੍ਰਿਗ, ਜੋ ਬੜੀ ਭਾਰੀ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਹ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਮੁਖੀ ਕੋਲ ਦੌੜੇ ਅਤੇ ਦੱਸਿਆ; ਉਹ ਮੁਖੀ, ਸੋਨੇ ਤੇ ਜਵਾਹਰਾਤਾਂ ਦੀ ਲਾਲਚ ਵਿੱਚ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। ਜੰਗਲ ਵਾਸੀ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਫੜਨ ਦੀ ਨੀਤ ਨਾਲ ਉਸ ਕੋਲ ਆ ਗਏ। ਫਿਰ, ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਇਸਤਰੀ ਨਿਕਲੀ, ਜੋ ਚਿੱਟੇ ਗਹਣਿਆਂ, ਮਾਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ; ਉਸ ਨੇ ਚੱਕਰ ਚੁੱਕਿਆ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਅਣਪੜ੍ਹ, ਕਠੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਭ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਉਹ ਦੇਵੀ ਮੁੜ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ sama ਗਈ। ਰਾਜਾ ਜਾਗਿਆ, ਆਪਣੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕ ਵੇਖੇ, ਪਰ ਉਹ ਇਸਤਰੀ ਆਪਣੇ ਅਸਲੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਈ। ਫਿਰ, ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਘੋੜੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਵਾਮਦੇਵ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ: "ਮਹਾਰਾਜ, ਇਹ ਇਸਤਰੀ ਕੌਣ ਸੀ? ਇਹ ਮਾਰੇ ਹੋਏ ਕੌਣ ਸਨ? ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਇਹ ਘਟਨਾ ਦਾ ਅਰਥ ਦੱਸੋ।" ਵਾਮਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਸ਼ੂਦ੍ਰ ਸੀ; ਉਥੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ ਸੀ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਮਨਾਉਣ ਕਰਕੇ, ਜਦ ਉਹ ਵ੍ਰਤ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਰਾਜ ਮਿਲਿਆ। ਹਰ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੇਵੀ ਤੁਹਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਉਸ ਨੇ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਪਾਪੀ, ਨਿਰਦਯ ਲੁੱਟੇਰਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਚਾਇਆ—ਉਹ ਹੀ ਸਾਵਣ ਦੀ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਹੈ। ਉਹੀ ਦੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹੀ ਰਾਜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਤਾਂ ਫਿਰ, ਜੇਕਰ ਇੱਕ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਦੀ ਇਹ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਬਾਰਾਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਕੀ ਮਹਿਮਾ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਲ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇ?" ਫਿਰ ਦੁਰਵਾਸਾ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਭਾਦਰਪਦ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਚਯ ਕਰਕੇ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਕਲਕੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਦੇ ਕਟਿ ਨੂੰ, ਮਲੇੱਛ ਨਾਸਕ ਦੇ ਪੇਟ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਮਰੋ। ਸ਼ਿਤਿਕੰਠ ਦੇ ਗਲੇ ਨੂੰ, ਖੜਗਧਾਰੀ ਦੇ ਬਾਂਹਾਂ ਨੂੰ, ਚਤੁਰਭੁਜ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ, ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪ ਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੋ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਘੜਾ ਰੱਖੇ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕਲਕੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਬਣਵਾਏ। ਉਸ ਨੂੰ ਚਿੱਟੇ ਕਪੜੇ, ਸੁਗੰਧ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾ ਕੇ, ਸਵੇਰੇ ਇੱਕ ਗਿਆਨੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਇਸ ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ, ਕਾਸ਼ੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਸੀ; ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸਾਕਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਰਾਜ ਲੈ ਲਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਗੰਧਮਾਦਨ ਪਹਾੜ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਥੇ ਇਕ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਬਦਰੀ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਰਾਜ ਅਤੇ ਧਨ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ ਉਥੇ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਉਥੇ ਦੋ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ—ਨਰ ਅਤੇ ਨਾਰਾਇਣ—ਆਏ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ, ਜੋ ਉਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਆ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ, ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੀ ਧਿਆਨ ਸਾਧਨਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਰਿਸ਼ੀ, ਰਾਜੇ ਦੀ ਭਗਤੀ ਤੇ ਸੰਤੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਆਖਣ ਲੱਗੇ: "ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਕੋਈ ਵਰ ਮੰਗੋ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਰ ਦੇਣ ਆਏ ਹਾਂ।" ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ, ਨਾ ਇਹ ਜਾਣਦਾ ਕਿ ਕਿਸ ਕੋਲੋਂ ਵਰ ਲਵਾਂ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਉਹੀ ਵਰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੋਵੇ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਤੂੰ ਕਿਹੜੇ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈਂ? ਕਿਹੜਾ ਵਰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸ, ਸਾਡੀ ਜਿਗਿਆਸਾ ਲਈ।" ਰਾਜਾ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਆਖਣ ਲੱਗੇ: "ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸੇ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਅਸੀਂ ਵਰ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਜੋ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਹ ਵਰ ਮੰਗ।" ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਯੋਗਤਾ ਮਿਲੇ ਕਿ ਮੈਂ ਯਜਮਾਨ ਦੇ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯਜਨਾ ਤੇ ਦਾਨ-ਪੂਜਾ ਕਰ ਸਕਾਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਇਸ ਯੋਗ ਹੋ ਜਾਵਾਂ।" ਨਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਰਾਇਣ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ ਹਨ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਬਦਰੀ ਵਿਖੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਤਪ ਕਰਣ।" ਇਹ ਪ੍ਰਭੂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੱਛੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆਏ, ਫਿਰ ਕੱਛੂਏ, ਫਿਰ ਸੂਅਰ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਨਰਸਿੰਘ ਬਣੇ। ਫਿਰ ਵਾਮਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਿਆ, ਫਿਰ ਜਮਦਗਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਪਰਸ਼ੁਰਾਮ ਹੋਏ; ਫਿਰ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਬਣੇ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਵਾਸੁਦੇਵ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਹੋਏ। ਬੁੱਧ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹਿਤ ਕੀਤਾ; ਫਿਰ ਦੁਸ਼ਟ, ਚੋਰ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਕੇ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸੁਥਿਰ ਕੀਤਾ—ਉਹੀ ਹੈ ਭਗਵਾਨ ਹਰੀ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੱਛੀ ਰੂਪ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਆਪਣੀ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਉਤਥਾਨ ਲਈ ਕੱਛੂਏ ਦੀ; ਹਰੀ ਨੂੰ ਸੂਅਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰ-ਸਰੂਪ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੰਨ ਕੇ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਾਪ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਨਰਸਿੰਘ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮੋਹ ਮਿਟਾਉਣ ਤੇ ਧਨ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਵਾਮਨ ਦੀ, ਅਤੇ ਨਿਰਦਯ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰੇ, ਉਹ ਬਲਰਾਮ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ, ਜੋ ਰੂਪ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਬੁੱਧ ਦੀ, ਤੇ ਵੈਰੀ ਨਾਸ ਲਈ ਕਲਕੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਵ੍ਰਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਚਕ੍ਰਵਰਤੀ ਰਾਜਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਬਦਰੀ, ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ। ਇਹੀ ਹੈ ਸਾਵਣ ਅਤੇ ਭਾਦਰਪਦ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਵ੍ਰਤ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਚਮਤਕਾਰੀ ਫਲ, ਜੋ ਪੂਰਵਕਾਲ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਭਗਤਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤੇ।