ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਦੁਰਵਾਸਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜੇਠ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਯ ਕਰਕੇ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ੁਭ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਹ ਰਾਮ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ 'ਰਾਮ, ਰਾਮ ਦੀ ਆਨੰਦ' ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਫਿਰ ਕਮਰ ਦੀ 'ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ', ਅਤੇ ਪੇਟ ਦੀ 'ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਧਾਰਕ' ਦੇ ਉਚਾਰਣ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਛਾਤੀ ਦੀ 'ਸਾਲ', ਗਲ੍ਹੇ ਦੀ 'ਸੰਵਰਤਕ', ਬਾਂਹਾਂ ਦੀ 'ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਧਾਰਕ', ਅਤੇ ਦੋ ਲੋਟਸ-ਰਥ-ਬਾਂਹਾਂ ਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਹਜ਼ਾਰ-ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੇ ਸਿਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਘੜਾ ਰੱਖੇ। ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਹ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਜੋੜੇ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਢਕੀਆਂ ਹਨ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਸਵੇਰੇ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਭਾਵ ਨਾਲ ਉਹ ਮੂਰਤੀਆਂ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰੇ। ਇਸ ਵਿਧੀ ਨੂੰ ਇਕ ਵਾਰ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਜਦ ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਰਹਿਤ ਸੀ। ਫਿਰ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਇਹੀ ਵਿਧੀ ਸਮਝਾਈ, ਅਤੇ ਵਿਧੀ ਜਾਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਇਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਾ—ਰਾਮ। ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਅਜਰ-ਅਮਰ ਹੈ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਚਾਰ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਇਸ ਲੋਕ ਦਾ ਫਲ ਹੈ; ਹੁਣ ਅਗਲੇ ਲੋਕ ਦਾ ਫਲ ਸੁਣ। ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਦਸ ਇੰਦਰਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਦੋ ਗੁਣਾ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੁਭੋਗ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਉਹ ਮੁੜ ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੌ ਯਜਨ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਰਾਜਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਨਿਤੀ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਦੁਰਵਾਸਾ ਨੇ ਫਿਰ ਕਿਹਾ, "ਆਸ਼ਾਢ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਯ ਕਰਕੇ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਅਨੇਕ ਵਾਰੀ ਸੁਗੰਧਤ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਚਰਨ, ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਦੇ ਕਮਰ, ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਦੇ ਪੇਟ, ਅਤੇ ਅਨੀਰੁੱਧ ਦੇ ਛਾਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਚਕ੍ਰਧਾਰੀ ਦੇ ਬਾਂਹਾਂ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਗਲ੍ਹੇ, ਸੰਖ ਤੇ ਚਕ੍ਰ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਨਾਮਾਂ, ਅਤੇ ਪੁਰੁਸ਼ ਦੇ ਸਿਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਗਿਆਨੀ ਮਨੁੱਖ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਘੜਾ ਰੱਖੇ, ਜੋ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਉੱਪਰ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਚੌਰੂਪ ਮੂਰਤੀ ਰੱਖੇ। ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੁਗੰਧ, ਫੁੱਲ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮੂਰਤੀ ਇਕ ਵਿਦਵਾਨ, ਸ਼ੁਭ ਆਚਰਨ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰੇ। ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਇਸ ਉਪਵਾਸ ਦਾ ਫਲ। ਵਾਸੁਦੇਵ ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਹੋਇਆ; ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੇਵਕੀ ਸੀ, ਜੋ ਉਸੇ ਵ੍ਰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਰਹਿਤ ਸੀ, ਨੈਤਿਕ, ਪਤੀ-ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲੀ; ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਨਾਰਦ ਜੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਆਏ। ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ ਭਾਵ ਨਾਲ ਨਾਰਦ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਵਾਸੁਦੇਵ, ਸੁਣੋ, ਮੇਰਾ ਦਿਵਿਆ ਉਦੇਸ਼; ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਮੈਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ; ਉੱਥੇ ਦੇਵਤੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਸੌਭ, ਕੰਸ, ਜਰਾਸੰਧ, ਨਰਕ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਕੁਰੁ, ਪਾਂਚਾਲ, ਭੋਜ, ਅਤੇ ਦਾਨਵ—ਇਹ ਦੇਵਤੇ ਮਿਲ ਕੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ; ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰੋ। ਧਰਤੀ ਦੀ ਅਪੀਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਕੋਲ ਗਏ; ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨਾਲ, ਤੁਰੰਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਖੁਦ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਕੰਮ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਮੈਂ ਪੂਰਾ ਕਰਾਂਗਾ; ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ, ਮੈਂ ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਲਵਾਂਗਾ। ਪਰ ਆਸ਼ਾਢ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਵਿੱਚ, ਜਿਹੜੀ ਵੀ ਇਸਤਰੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਜਨਮ ਲਵਾਂਗਾ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਦੇਵਤਾ ਚਲੇ ਗਏ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਖੁਦ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹਾਂ; ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਰਹਿਤ ਲਈ—ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ ਇਹ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਕਰਕੇ, ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ, ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਪੌਤਰੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ। ਰਾਜ-ਸੰਪਤੀ ਭੋਗ ਕੇ, ਉਹ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਇਹ ਆਸ਼ਾਢ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਵਿਧੀ ਹੈ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ। ਦੁਰਵਾਸਾ ਨੇ ਫਿਰ ਕਿਹਾ, "ਸਾਵਣ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਵਿੱਚ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਜਨਾਰਦਨ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਦਾਮੋਦਰ ਦੇ ਚਰਨ, ਹ੍ਰੀਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਦੇ ਕਮਰ, ਸਨਾਤਨ ਦੇ ਪੇਟ, ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਧਾਰੀ ਦੇ ਛਾਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਚਕ੍ਰਧਾਰੀ ਦੇ ਬਾਂਹਾਂ, ਹਰੀ ਦੇ ਗਲ੍ਹੇ, ਮੁੰਜਕੇਸ਼ ਦੇ ਸਿਰ, ਅਤੇ ਭਦ੍ਰ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਘੜਾ ਰੱਖੇ, ਜੋੜਾ ਕਪੜੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖੇ, ਫਿਰ ਉੱਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਦਾਮੋਦਰ ਮੂਰਤੀ ਰੱਖੇ। ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਚੰਦਨ, ਫੁੱਲ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮੂਰਤੀ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰੇ। ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਇਸ ਉਪਵਾਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ। ਇਹ ਵਿਧੀ ਸਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਹੈ; ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਨ੍ਰਿਗ ਨਾਮਕ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜੋ ਮਹਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਰ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਘੋੜੇ ਉੱਤੇ ਦੂਰ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੜ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਬਾਘ, ਸਿੰਘ, ਹਾਥੀ, ਡਾਕੂ ਅਤੇ ਸੱਪ ਵਸਦੇ ਸਨ। ਉਥੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਦਰਖ਼ਤ ਹੇਠਾਂ ਖੋਲਿਆ, ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ ਖੁਦ ਵਿਛਾਈ, ਅਤੇ ਥਕ ਕੇ ਸੁੱਤਾ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਆ ਗਏ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਘੇਰ ਲਿਆ, ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦੀ ਨੀਤ ਨਾਲ। ਉਥੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਸੁੱਤਾ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ, ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ—ਨ੍ਰਿਗ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਮਹਾ ਤੇਜਸਵੀ ਸੀ। ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਆਪਣੇ ਨੇਤਾ ਕੋਲ ਦੌੜੇ; ਉਹ, ਸੋਨਾ ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। ਘੋੜੇ ਕਰਕੇ, ਜੰਗਲ-ਵਾਸੀ, ਤਲਵਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਸੁੱਤੇ ਰਾਜੇ ਵਲ ਆਏ, ਉਸ ਨੂੰ ਫੜਨ ਦੀ ਨੀਤ ਨਾਲ। ਤਦ, ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ, ਇੱਕ ਇਸਤਰੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਚਿੱਟੇ ਗਹਣੇ, ਮਾਲਾ ਤੇ ਚੰਦਨ ਲਾਇਆ ਸੀ, ਉੱਠੀ; ਉਸ ਨੇ ਚਕ੍ਰ ਲੈ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਜੰਗਲੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।