ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਉਥੇ, ਜਿਥੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੀ ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਵਡਿਆਈ ਹੋਈ, ਉਹ ਫਿਰ ਇਸ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਇੱਥੇ ਉਹ ਇੱਕ ਗਿਆਨਵਾਨ ਚਕਵਰਤੀ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨਹੁਸ਼ ਪੁੱਤਰ ਯਯਾਤੀ ਸੀ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਮਹਾ ਰਿਸ਼ਿ ਦੁਰਵਾਸਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਵੈਸ਼ਾਖ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਆਦਿਕ ਕਰਕੇ, ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਜਾਵੇ। ਉਥੇ ਭਗਵਾਨ ਹਰੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੇ ਅਤੇ ਇਹ ਮੰਤਰ ਪੜ੍ਹੇ: 'ਜਮਦਗ્નਿ ਨੂੰ ਪੈਰ, ਸਭ ਕੁਝ ਢੋਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪੇਟ, ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੂੰ ਕਮਰ ਤੇ ਛਾਤੀ, ਜੋ ਸ੍ਰੀਵਤਸ ਦਾ ਧਾਰੀ ਹੈ।' 'ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ ਨੂੰ ਬਾਂਹਾਂ, ਗਹਣਿਆਂ ਵਾਲੇ ਗਲੇ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਗਲ, ਆਪਣੇ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਸੰਖ ਤੇ ਚੱਕਰ, ਅਤੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਧਾਰੀ ਨੂੰ ਸਿਰ।' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਮਟਕਾ ਰੱਖੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜੋੜੇ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਵੇ। ਬਾਂਸ ਦੇ ਬਰਤਨ ਵਿੱਚ, ਉਥੇ ਹਰੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰੇ, ਜੋ ਜਮਦਗਨੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਸ ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਕੁਠਾਰ (ਕੁਲਹਾੜੀ) ਰੱਖੇ, ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁਗੰਧੀਆਂ ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਫਿਰ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜਾਗਰਣ ਕਰੇ ਅਤੇ ਸਵੇਰ ਨੂੰ, ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋਵੇ, ਉਸੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰ ਦੇਵੇ। ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਇਸ ਵਰਤ ਦੇ ਫਲ ਸੁਣ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ, ਪਰੰਤੂ ਪੁੱਤਰ-ਹੀਣ ਰਾਜਾ ਵੀਰਸੇਨ ਨੇ ਵੱਡੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ। ਜਦ ਉਹ ਇਹ ਭਾਰੀ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਦ ਮਹਾਨ ਯੋਗੀ ਯਾਜ਼੍ਨਵਲਕਯ ਨੇ ਆ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਵੇਖਿਆ। ਰਾਜਾ ਨੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਉੱਠ ਕੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ਿ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਰਿਸ਼ਿ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੂੰ ਇਹ ਤਪ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਰਾਜਨ? ਦੱਸ, ਤੂੰ ਕਿਹੜਾ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ?" ਰਾਜਾ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਮਹਾਰਾਜ, ਮੈਂ ਪੁੱਤਰ-ਹੀਣ ਹਾਂ, ਮੇਰੀ ਵੰਸ਼-ਲਾਈਨ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਕਾਰਨ, ਮੈਂ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਤੇ ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।" ਯਾਜ਼੍ਨਵਲਕਯ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਭਾਰੀ ਤਪ ਛੱਡ ਦੇ, ਰਾਜਨ। ਥੋੜ੍ਹੇ ਉਪਰਾਲੇ ਨਾਲ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।" ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੈਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੇ ਉਪਰਾਲੇ ਨਾਲ ਪੁੱਤਰ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲੇਗਾ? ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ।" ਫਿਰ ਦੁਰਵਾਸਾ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਉਸੇ ਨੇ ਵੈਸ਼ਾਖ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਦੁਵਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਵਰਤ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।" ਰਾਜਾ ਨੇ, ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਵਰਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਲਾ ਨਾਮ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪਾਇਆ, ਜੋ ਬੜੀ ਧਰਮਨਿਸ਼ਠਾ ਵਾਲਾ ਸੀ ਅਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵਡਿਆਈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਰਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਇਹ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਧਨ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤੇ, ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਇੱਕ ਕਲਪ ਤੱਕ ਬ੍ਰਹਮਾ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਨਵੇਂ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਚਕਵਰਤੀ ਰਾਜਾ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਤੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਦੁਰਵਾਸਾ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਜੇਠ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੰਗਲਮਈ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਪਹਿਲਾਂ ਪੈਰਾਂ ਦੀ 'ਰਾਮ, ਰਾਮਾ ਦੇ ਪ੍ਰੀਤਮ' ਕਹਿ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਫਿਰ ਕਮਰ ਦੀ 'ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ', ਪੇਟ ਦੀ 'ਸੰਸਾਰ-ਧਾਰੀ', ਛਾਤੀ ਦੀ 'ਵਰ੍ਹਾ', ਗਲ ਦੀ 'ਸੰਵਰਤਕ', ਬਾਂਹਾਂ ਦੀ 'ਸਭ ਸ਼ਸਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਧਾਰੀ', ਅਤੇ ਦੋ ਲੋਟਸ-ਰਥ-ਬਾਂਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਮਹਾਪੁਰਖ ਦੇ ਸਿਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਗਾ ਮਟਕਾ ਰੱਖੇ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਰੱਖੇ। ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਸਵੇਰੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰ ਦੇਵੇ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਪੁੱਤਰ-ਹੀਣ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ਿ ਕੋਲ ਗਿਆ। ਉਸ ਮਹਾਰਿਸ਼ਿ ਨੇ ਇਹੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਵਰਤ ਕੀਤਾ। ਉਸਦੇ ਘਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਰਾਮ ਨਾਮ ਦਾ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਵਿਸ਼ਣੂ ਜੀ, ਜੋ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਹਨ, ਚਾਰ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਇਸ ਵਰਤ ਦਾ ਇਥੇ ਇਹ ਫਲ ਹੈ; ਹੁਣ ਪਰਲੋਕ ਦਾ ਸੁਣੋ। ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਦਸ ਇੰਦਰਾਂ ਦੇ ਸਮਾਂ ਤੱਕ ਸੁਖ ਭੋਗਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਜਦ ਉਹ ਸਮਾਂ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੁਬਾਰਾ ਮਨੁੱਖ ਬਣ ਕੇ, ਸੌ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਹ ਸ਼ਾਸ਼ਵਤ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਦੁਰਵਾਸਾ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਆਢੀ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਮਨੁੱਖ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁਗੰਧੀ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੀ ਬਾਰੰਬਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਪੈਰ, ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਨੂੰ ਕਮਰ, ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮਨ ਨੂੰ ਪੇਟ, ਅਣਿਰੁੱਧ ਨੂੰ ਛਾਤੀ, ਚੱਕਰਧਾਰੀ ਨੂੰ ਬਾਂਹਾਂ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਗਲ, ਆਪਣੇ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਸੰਖ-ਚੱਕਰ, ਅਤੇ ਪੁਰੁਸ਼ ਨੂੰ ਸਿਰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਮਟਕਾ ਰੱਖੇ, ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕੇ, ਅਤੇ ਉੱਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਚਾਰ-ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਰੱਖੇ। ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਸਤਕਰਮ ਵਾਲੇ, ਵੇਦ-ਗਿਆਨੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰੇ। ਹੁਣ ਇਸ ਵਰਤ ਦੇ ਫਲ ਸੁਣ। ਵਾਸੁਦੇਵ, ਜੋ ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਰਾਜਾ ਬਣੇ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੇਵਕੀ, ਜੋ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਪੁੱਤਰ-ਹੀਣ ਸੀ। ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਨਾਰਦ ਜੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਆਏ। ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਵਾਸੁਦੇਵ, ਸੁਣ, ਮੈਂ ਦਿਵ੍ਯ ਕਾਰਜ ਲਈ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉੱਥੇ, ਦੇਵਤੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਨਹੀਂ ਝੱਲ ਸਕਦੇ। ਸੌਭ, ਕੰਸ, ਜਰਾਸੰਧ, ਨਰਕਾਸੁਰ, ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਕੁਰੁ, ਪਾਂਚਾਲ, ਭੋਜ, ਦਾਨਵ—all ਮਿਲ ਕੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦੇਵ, ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਰਤੀ ਵਲੋਂ ਆਖੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਦੇਵਤੇ ਨਾਰਾਯਣ ਕੋਲ ਗਏ। ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਰਾਹੀਂ, ਤੁਰੰਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਏ।