ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਦੁਰਵਾਸਾ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਵਰਨਨ ਕੀਤਾ ਕਿ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਵਾਮਨ ਰੂਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖੇ, ਉਹ ਸਵੇਰੇ ਉਠ ਕੇ, ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸਮਰਪਣ ਕਰੇ, "ਵਾਮਨ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ।" ਇਹ ਵਿਧੀ, ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਨਾਮ ਅਤੇ ਉਤਪੱਤੀ ਦੇ ਰੀਤ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ, ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਐਸਾ ਹੀ ਨਿਯਮ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ—"ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ।" ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਹਰੀਅਸ਼ਵ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਕੋਈ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਜਾਗਰਣ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਵੈṁ ਹਰੀ, ਦੁਜਾ-ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਏ। ਉਹ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, "ਰਾਜਾ, ਤੁਸੀਂ ਤਪ ਕਰਕੇ ਕੀ ਨਿਸ਼ਚਯ ਕੀਤਾ ਹੈ?" ਰਾਜਾ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦਾ, "ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ।" ਹਰੀ ਕਹਿੰਦੇ, "ਇਹ ਵਿਧੀ ਹੈ, ਰਾਜਾ, ਇਸ ਨੂੰ ਅਮਲ ਕਰੋ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਤੁਰੰਤ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਜਲਦੀ-ਜਲਦੀ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ, ਦੁਜਾ-ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਵਿਧੀ ਅਮਲ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਇਹ ਦਾਨ ਗਰੀਬਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਜੋਤਿਰਗਰਗਾ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦਾ, "ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਪੁੱਤਰਤਾ ਪਾਈ, ਉਹੀ ਸੱਚ ਦੇ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਵੀ ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਪੁੱਤਰ ਪਾਵਾਂ।" ਇਸ ਵਿਧੀ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਕੁਵਲਾਸ਼ਵ ਸੀ—ਮਹਾਨ ਚਕਵਰਤੀ ਰਾਜਾ। ਇਹ ਵਿਧੀ ਅਮਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਗਰੀਬ ਧਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਰਾਜ ਗੁਆ ਚੁੱਕਾ ਰਾਜ ਮੁੜ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ। ਲੰਬੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਇਸ ਮਰਤਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਅਤੇ ਯਯਾਤੀ ਵਾਂਗ, ਨਹੁਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ, ਗਿਆਨੀ ਚਕਵਰਤੀ ਬਣ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਦੁਰਵਾਸਾ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ: "ਵੈਸ਼ਾਖ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਹੋਰ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੰਦਰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" ਉਥੇ, ਹਰੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹੀਏ: "ਜਮਦਗਨੀ ਨੂੰ ਪੈਰ, ਸਭ ਦਾ ਧਾਰਕ ਨੂੰ ਪੇਟ, ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੂੰ ਕਮਰ ਤੇ ਛਾਤੀ, ਸ੍ਰੀਵਤਸ ਧਾਰਕ ਨੂੰ।" "ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸਕ ਨੂੰ ਬਾਂਹ, ਮਣੀਦਾਰ ਗਲ੍ਹ ਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਚਕ੍ਰ, ਸੰਸਾਰ ਧਾਰਕ ਨੂੰ ਸਿਰ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਬੁਧੀਮਾਨ ਮਨੁੱਖ, ਪਿਛਲੇ ਵਾਂਗ, ਇੱਕ ਘੜਾ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖੇ, ਜੋ ਜੋੜੇ ਦੇ ਕਪੜੇ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਹੋਵੇ। ਬਾਂਸ ਦੇ ਬਰਤਨ ਵਿੱਚ, ਹਰੀ ਨੂੰ—ਜਮਦਗਨੀ ਨਾਮ ਵਾਲੇ, ਦੁਖ ਨਾਸਕ—ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੇ। ਦੇਵੀ ਦੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਪਰਸ਼ੂ (ਕੁਲਹਾੜੀ) ਰੱਖੇ, ਅਤੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਅਤੇ ਸੁਭ ਦਫੂਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਫਿਰ, ਉਸ ਸਾਹਮਣੇ, ਭਗਤ ਮਨੁੱਖ ਜਾਗਰਣ ਕਰੇ, ਤੇ ਸਵੇਰੇ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਵੇਲੇ, ਇਹ ਦਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੇਵੇ। ਇਸ ਉਪਵਾਸ ਦਾ ਫਲ ਸੁਣੋ: ਇੱਕ ਵਾਰ, ਵਿਰਾਸੇਨ ਨਾਮ ਦਾ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਰਹਿਤ ਸੀ। ਉਹ ਨੇੜਾ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਤਪਸਿਆ ਵੇਖ, ਮਹਾਨ ਯੋਗੀ ਯਾਜ਼ਨਵਲਕਯ ਆਏ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਸਤਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਤਪ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ?" ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਪੁੱਤਰ ਰਹਿਤ ਹਾਂ, ਇਸ ਕਾਰਨ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।" ਯਾਜ਼ਨਵਲਕਯ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਰਾਜਾ, ਇਹ ਤਪਸਿਆ ਕਾਫੀ ਹੈ। ਥੋੜੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲੇਗਾ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।" ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਕਿਵੇਂ?" ਦੁਰਵਾਸਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਨੂੰ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਵੈਸ਼ਾਖ ਸੁਕਲ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਦੀ ਉਪਵਾਸ ਵਿਧੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।" ਰਾਜਾ ਨੇ, ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਉਪਵਾਸ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਲ ਨਾਮ ਦਾ ਧਰਮੀ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲਿਆ, ਜੋ ਅੱਜ ਵੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਆਦਮੀ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ ਹੈ। ਜੋ ਇਹ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਧਨ, ਗਿਆਨ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਾਲਾ ਚੰਗਾ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਪਰਲੋਕ ਦਾ ਅਸਧਾਰਣ ਫਲ ਸੁਣੋ: ਇੱਕ ਕਲਪ ਤੱਕ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਦੁਬਾਰਾ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੋਣ ਤੇ, ਉਹ ਚਕਵਰਤੀ ਰਾਜਾ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਤੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ ਦੁਰਵਾਸਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ: "ਜੇਠ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁਭ ਦਫੂਲਾਂ ਨਾਲ।" ਪਹਿਲਾਂ, ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ "ਰਾਮ, ਰਾਮ ਦਾ ਆਨੰਦ" ਕਹਿ ਕੇ, ਕਮਰ ਨੂੰ "ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ", ਪੇਟ ਨੂੰ "ਸੰਸਾਰ ਧਾਰਕ" ਕਹਿ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਛਾਤੀ ਨੂੰ "ਸਾਲ", ਗਲ੍ਹ ਨੂੰ "ਸੰਵਰਤਕ", ਬਾਂਹ ਨੂੰ "ਸੰਪੂਰਨ ਹਥਿਆਰ ਧਾਰਕ", ਦੋ ਲੋਟਸ-ਰਥ-ਬਾਂਹ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪੂਜੋ। ਹਜ਼ਾਰ-ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੇ ਸਿਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਫਿਰ, ਪਿਛਲੇ ਵਾਂਗ, ਘੜਾ ਰੱਖੋ। ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਨੂੰ, ਜੋੜੇ ਦੇ ਕਪੜੇ ਨਾਲ ਢੱਕ ਕੇ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰੋ, ਤੇ ਸਵੇਰੇ, ਇੱਛਾ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ, ਭਗਤੀ ਸਮੇਤ, ਇਹ ਦਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੇਵੇ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ, ਪੁੱਤਰ ਰਹਿਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਇਹ ਵਿਧੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਰਾਮ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਜਨਮਿਆ—ਮਹਾਨ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ। ਵਿਸ਼ਨੂ, ਅਵਿਨਾਸੀ, ਚਾਰ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਇਹ ਇਸ ਲੋਕ ਦਾ ਫਲ ਹੈ; ਪਰਲੋਕ ਦਾ ਫਲ ਸੁਣੋ: ਉਹ ਦਸ ਇੰਦਰਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ, ਦੋ ਗੁਣਾ ਸਮੇਂ ਤੱਕ, ਸਵਰਗ ਦੇ ਸੁਖ ਭੋਗਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਸੌ ਯਜਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਚਿਰ-ਮੁਕਤੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਦੁਰਵਾਸਾ ਨੇ ਆਸ਼ਾਢ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸੀ: "ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਨੁੱਖ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਹਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ, ਸੁਗੰਧੀ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੁਰਾਣਕਥਾ ਵਿੱਚ, ਉਪਵਾਸ, ਪੂਜਾ, ਦਾਨ ਅਤੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ, ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ, ਧਨ, ਰਾਜ, ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਦੇ ਮਹਾਨ ਫਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।