ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਵ੍ਰਤ ਦੀ ਵਿਧੀ ਸਮਝਾਈ। ਉਸ ਨੇ ਹਰ ਇੱਕ ਕੰਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਹੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤਾ। ਵ੍ਰਤ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਭਗਵਾਨ ਨਰਸਿੰਹ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਚਕ੍ਰ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਸ ਹਥਿਆਰ ਦੀ ਬਰਕਤ ਨਾਲ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਮੁੜ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਪਾ ਗਿਆ। ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਵਿ਷्णੁਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਵ੍ਰਤ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾ ਰਿਸ਼ਿ, ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਿਆ ਹੈ; ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਦੁਰਵਾਸਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚੈਤਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਵ੍ਰਤ ਰੱਖਣ ਦੀ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਉਪਵਾਸ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਜਨਾਰਦਨ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।" ਉਸ ਵ੍ਰਤ ਵਿੱਚ, ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਵਾਮਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਕਮਰ ਦੀ ਵਿ਷्णੁ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਪੇਟ, ਛਾਤੀ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਵਾਸੁਦੇਵ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਗਲ੍ਹ ਵਿਸ਼ਵਕ੍ਰਿਤ, ਸਿਰ ਆਕਾਸ਼ ਰੂਪ, ਬਾਂਹਾਂ ਵਿਸ਼ਵਜਿਤ, ਅਤੇ ਸ਼ੰਖ-ਚਕ੍ਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਸਲੀ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਸਦਾ-ਅਵਿਨਾਸੀ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ, ਅੱਗੇ ਦੋ ਘੜੇ ਰੱਖਣੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਤੇ ਇੱਕ ਉੱਤਰ ਵੱਲ। ਗਿਆਨਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ, ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਛੋਟੀ ਵਾਮਨ ਰੂਪ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸੇ ਘੜੇ ਵਿਚ ਰੱਖੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਚਿੱਟਾ ਜਨੇਊ ਪਹਿਨਾਇਆ ਹੋਵੇ। ਪਾਸੇ ਇਕ ਜਲ-ਘੜਾ, ਛਤਰੀ, ਜੁੱਤੀ, ਮਾਲਾ ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੰਡ ਰੱਖੇ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਭੇਟਾਂ ਲੈ ਕੇ, ਸਵੇਰੇ, ਉਹ ਇੱਕ ਦੁਜਾ-ਜਨ (ਬ੍ਰਾਹਮਣ) ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਕਹਿੰਦਾ, "ਵਾਮਨ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਵਿ਷्णੁ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ।" ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਨਾਮ ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਦੀ ਵਿਧੀ ਨਾਲ, ਹਰ ਥਾਂ ਇਹ ਨਿਯਮ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, "ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੇ।" ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਹਰੀਅਸ਼ਵ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਦਾ ਮਾਲਕ ਸੀ। ਉਹ ਬਿਨਾ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੇ ਤਪ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਰਾਤ ਦਾ ਜਾਗਰਣ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਹਰੀ ਆਪ ਹੀ ਦੁਜਾ-ਜਨ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੇਰੀ ਤਪਸਿਆ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਕੀ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਾ?" ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ।" ਹਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਇਹ ਵਿਧੀ ਹੈ, ਰਾਜਾ, ਇਸ ਨੂੰ ਕਰ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਿਆ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਹੀ, ਦੁਜਾ-ਜਨ ਲਈ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ੀਤਾਂ ਦੀ ਵਿਧੀ ਕੀਤੀ; ਇਹ ਭੇਟ ਗਰੀਬਾਂ ਅਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਜੋਤਿਰਗਰਗਾ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ। ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਪੁੱਤਰਤਾ ਪਾਈ, ਉਸ ਸੱਚ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਮੰਗਿਆ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਉੱਤਮ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲੇ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਜਦੋਂ ਭੇਟ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਕੁਵਲਾਸ਼ਵ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਸਮਰਾਟ ਬਣਿਆ। ਪੁੱਤਰ-ਰਹਿਤ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਗਰੀਬ ਨੂੰ ਧਨ, ਰਾਜ-ਹੀਨ ਨੂੰ ਰਾਜ, ਅਤੇ ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿ਷्णੁ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਸਤਕਾਰ ਹੋਈ, ਫਿਰ ਉਹ ਇਸ ਮਰਤਭੂਮੀ 'ਤੇ ਆਇਆ ਤੇ ਯਯਾਤੀ, ਨਹੁਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਸਮਰਾਟ ਬਣਿਆ। ਦੁਰਵਾਸਾ ਨੇ ਫਿਰ ਕਿਹਾ: "ਵੈਸ਼ਾਖ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" ਉਥੇ, ਹਰੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹੇ: "ਜਮਦਗਨੀ ਨੂੰ ਪੈਰ, ਸਭ ਕੁਝ ਢੋਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪੇਟ, ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੂੰ ਕਮਰ ਤੇ ਛਾਤੀ, ਸ੍ਰੀਵਤਸ ਵਾਲੇ ਨੂੰ।" "ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਬਾਂਹ, ਰਤਨ-ਕੰਠੀ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਗਲ੍ਹ, ਸ਼ੰਖ-ਚਕ੍ਰ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਧਾਰੀ ਨੂੰ ਸਿਰ।" ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਸਾਹਮਣੇ ਇਕ ਘੜਾ ਰੱਖੇ, ਜੋ ਜੋੜੀ ਚਾਦਰ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਹੋਵੇ। ਬਾਂਸ ਦੇ ਬਣੇ ਬਰਤਨ ਵਿਚ, ਹਰੀ ਨੂੰ ਜਮਦਗਨੀ ਨਾਮ ਰੱਖ ਕੇ, ਦੁਖ-ਨਾਸਕ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੇ। ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਕੁਲਹਾੜੀ ਰੱਖੇ; ਸਾਰੇ ਸੁਗੰਧ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੇ। ਫਿਰ, ਸਾਹਮਣੇ ਜਾਗਰਣ ਕਰੇ; ਸਵੇਰੇ, ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰੇ। ਇਸ ਵ੍ਰਤ ਦੀ ਫਲ-ਕਥਾ ਸੁਣੋ। ਇਕ ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਵੀਰਸੇਨ, ਜੋ ਬਿਨਾ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਵੱਡੀ ਤਪਸਿਆ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮਹਾਨ ਯੋਗੀ ਯਾਜ਼ਨਵਲਕਿਆ ਨੇ ਆ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਸੰਤ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਸਤਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਸੰਤ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਕਿਸ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਰਾਜਾ? ਦੱਸ, ਤੂੰ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਕੀ ਹੈ?" ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਬਿਨਾ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਹਾਂ; ਮੇਰਾ ਵੰਸ਼ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਵੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਵਿਚ ਹੈ।" ਯਾਜ਼ਨਵਲਕਿਆ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਤਪਸਿਆ ਬਸ ਕਰ, ਰਾਜਾ, ਇੰਨੀ ਮਹਿਨਤ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਥੋੜੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲੇਗਾ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।" ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਕਿਵੇਂ ਮੈਂ ਥੋੜੀ ਮਹਿਨਤ ਨਾਲ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਂ, ਹੇ ਵਿਦਵਾਨ? ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਸਤਕਾਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ।" ਦੁਰਵਾਸਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਜਾ ਦੇ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ, ਸੰਤ ਨੇ ਵੈਸ਼ਾਖ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਵ੍ਰਤ ਦੱਸਿਆ।" ਉਸ ਰਾਜਾ ਨੇ, ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤੇ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵ੍ਰਤ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਲਾ ਨਾਮ ਦਾ ਧਰਮਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲਿਆ, ਜੋ ਅੱਜ ਵੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਤੇ ਮਹਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵ੍ਰਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਇਹ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ: ਚੰਗਾ ਪੁੱਤਰ, ਧਨ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ। ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਅਗਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਕੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੈ: ਇੱਕ ਕਲਪ ਲਈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚ ਵਸਦਾ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਖੇਡ ਮੁਕਦੀ ਹੈ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੁਬਾਰਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵ-ਸਮਰਾਟ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਤੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।