ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਦੁਰਵਾਸਾ ਮুনি ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਫਾਲਗੁਨ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਹਰਿ ਦੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਨਰਸਿੰਹ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ, ਗੋਵਿੰਦ ਦੇ ਜੰਘਾਂ ਦੀ, ਵਿਸ਼ਵਭੁਜਾ ਦੇ ਕਮਰ ਦੀ, ਅਤੇ ਅਨਿਰੁੱਧ ਦੇ ਬਾਂਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਿਤਿਕੰਠ ਦੇ ਗਲ, ਪਿੰਗਕੇਸ਼ ਦੇ ਸਿਰ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਨਾਸਕ ਦੇ ਚਕਰ ਅਤੇ ਜਲ-ਸਰੂਪ ਦੇ ਸ਼ੰਖ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਦੀ ਚੰਦਨ, ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਫਲ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪੂਜਾ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਘੜਾ ਰੱਖੋ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਦੋ ਚਿੱਟੇ ਕਪੜੇ ਲਪੇਟੇ ਹੋਣ। ਉਪਰ, ਨਰਸਿੰਹ ਦੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮੂਰਤੀ, ਕਾਂਸ ਦੇ ਬਰਤਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ; ਜੇ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸੋਨੇ ਦੀ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਲੱਕੜ ਜਾਂ ਬਾਂਸ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਰਤਨ-ਜੜੇ ਘੜੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰੋ ਅਤੇ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨ, ਇਸ ਨੂੰ ਵੈਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰੋ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਿਆ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਉਹ ਕਥਾ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਕਿੰਪੁਰੁਸ਼ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨਾਂ ਦੇ ਧਰਮਾਤਮਾ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਤਸਾ ਸੀ। ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵਤਸਾ ਨੂੰ ਸ਼ਤ੍ਰੂਆਂ ਨੇ ਹਰਾਇਆ, ਉਸ ਦੀ ਧਨ-ਦੋਲਤ ਅਤੇ ਹਾਥੀ ਲੈ ਲਏ, ਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਵਸੀੱਠਾ ਮੂਨੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ। ਸਮਾਂ ਬੀਤਣ 'ਤੇ, ਵਸੀੱਠਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਲਈ ਆਇਆ ਹੈ?" ਵਤਸਾ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਮਹਾਰਾਜ, ਮੇਰੀ ਰਾਜ-ਧਨ ਅਤੇ ਰਾਜ ਲੈ ਲਈ ਗਈ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਹਾਰ ਗਿਆ ਹੈ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਰਨ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿਓ, ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ।" ਵਸੀੱਠਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਵਰਤ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਦੱਸਿਆ, ਅਤੇ ਵਤਸਾ ਨੇ ਉਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਕੀਤਾ। ਵਰਤ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਨਰਸਿੰਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਜੈਯ ਚਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਸ਼ਤ੍ਰੂ-ਨਾਸਕ ਸੀ। ਉਸ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਮੁੜ ਪਾ ਲਿਆ, ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਹਜ਼ਾਰ ਅਸ਼੍ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਕੀਤੇ, ਅਤੇ ਆਖਿਰਕਾਰ ਵਿਸ਼ਨੁਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਸ਼ੁਭ, ਪਾਪ-ਨਾਸਕ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਵਰਤ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ, ਓ ਮੂਨੀ; ਸੁਣ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੋ, ਐਸਾ ਕਰੋ। ਦੁਰਵਾਸਾ ਨੇ ਫਿਰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਚੈਤਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਓ ਮੂਨੀ, ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਵਰਤ ਰੱਖੋ, ਉਪਵਾਸ ਕਰੋ ਅਤੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਵਾਮਨ ਰੂਪ, ਕਮਰ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੁ, ਪੇਟ, ਛਾਤੀ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਗਲ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਕ੍ਰਿਤ, ਸਿਰ ਨੂੰ ਆਕਾਸ਼-ਸਰੂਪ, ਬਾਂਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਜਿਤ, ਅਤੇ ਸ਼ੰਖ-ਚਕਰ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜੋ। ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਸਾਹਮਣੇ ਦੋ ਜਲ-ਘੜੇ ਰੱਖੋ, ਇੱਕ ਪੂਰਬ, ਇੱਕ ਉੱਤਰ। ਸੋਨੇ ਦੀ ਵਾਮਨ ਮੂਰਤੀ, ਪਿਛਲੇ ਬਰਤਨ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਛੋਟੀ, ਚਿੱਟੇ ਜਨੇਉ ਨਾਲ ਸਜਾਈ ਹੋਈ, ਰੱਖੋ। ਪਾਸੇ ਜਲ-ਘੜਾ, ਛਤਰੀ, ਜੁੱਤੀ, ਮਾਲਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੰਡ ਰੱਖੋ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਭੇਟਾਂ ਨਾਲ, ਸਵੇਰੇ, ਦੋਹਾਂ ਜਨਮਾਂ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿਓ, ਕਹੋ, "ਵਾਮਨ ਰੂਪ ਵਿਸ਼ਨੁ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ।" ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਨਾਮ ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਰੀਤਿ ਨਾਲ, ਹਰ ਥਾਂ ਇਹ ਨਿਯਮ ਹੈ, "ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ।" ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਹਰਯਸ਼ਵ ਨਾਮਕ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਦਾ ਮਾਲਕ ਸੀ, ਪਰ ਪੁੱਤਰ ਰਹਿਤ ਸੀ। ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਤਪ ਕੀਤਾ। ਜਦ ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਰਾਤ-ਜਾਗ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਹਰਿ ਸਵੈ ਦੋਹਾਂ ਜਨਮਾਂ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਆਏ। "ਤੂੰ ਤਪ ਕਰ ਕੇ ਕੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ?" ਪੁੱਛਿਆ। "ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ," ਰਾਜਾ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। "ਇਹ ਰੀਤ ਹੈ, ਰਾਜਾ, ਕਰ ਲੈ," ਕਹਿ ਕੇ ਹਰਿ ਲਾਪਤਾ ਹੋ ਗਏ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਜਲਦੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ, ਗਰੀਬਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਜੋਤਿਰਗਰਗ ਨੂੰ। "ਜਿਵੇਂ ਹੋਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਪੁੱਤਰ ਬਣੇ, ਮੈਂ ਵੀ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਂ," ਇਹ ਸਚਾਈ ਕਹੀ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਕੁਵਲਸ਼ਵ ਨਾਮਕ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ। ਇਸ ਰੀਤ ਨਾਲ, ਪੁੱਤਰ ਰਹਿਤ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ, ਗਰੀਬ ਨੂੰ ਧਨ, ਰਾਜਹੀਨ ਨੂੰ ਰਾਜ, ਅਤੇ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੁਲੋਕ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਉਥੇ ਸਤਿਕਾਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਇਸ ਮਰਤ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਅਤੇ ਯਯਾਤੀ ਵਾਂਗ, ਨਹੁਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ। ਦੁਰਵਾਸਾ ਨੇ ਫਿਰ ਕਿਹਾ: "ਵੈਸ਼ਾਖ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਚੈ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਆਦਿ ਕਰ ਕੇ, ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਜਾਓ। ਉੱਥੇ, ਹਰਿ ਦੀ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰੋ: ਜਮਦਗਨਿ ਦੇ ਪੈਰ, ਸਰਵ-ਭਾਰਣ ਦੇ ਪੇਟ, ਮਧੁਸੂਦਨ ਦੇ ਕਮਰ ਤੇ ਛਾਤੀ, ਸ੍ਰੀਵਤਸ-ਧਾਰੀ ਦੇ।" "ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸਕ ਦੇ ਬਾਂਹ, ਰਤਨ-ਗਲ ਵਾਲੇ ਦੇ ਗਲ, ਸ਼ੰਖ-ਚਕਰ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ-ਭਾਰਣ ਦੇ ਸਿਰ।" ਐਸਾ ਕਰਕੇ, ਗਿਆਨਵਾਨ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਸਾਹਮਣੇ ਘੜਾ ਰੱਖੇ, ਦੋ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ। ਬਾਂਸ ਦੇ ਬਰਤਨ ਵਿੱਚ, ਹਰਿ ਨੂੰ, ਜਮਦਗਨਿ ਨਾਮਕ, ਦੁੱਖ-ਨਾਸਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੋ। ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਕੁਲਹਾੜੀ ਰੱਖੋ; ਸਭ ਖੁਸ਼ਬੂਆਂ ਤੇ ਚੰਗੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਫਿਰ, ਸਾਹਮਣੇ ਜਾਗਰਣ ਕਰੋ; ਸਵੇਰੇ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ 'ਤੇ, ਇਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿਓ। ਇਸ ਵਰਤ ਦਾ ਫਲ ਸੁਣੋ: ਵਿਰਾਸੇਨ ਨਾਮਕ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਉਸ ਨੇ ਵੱਡੀ ਤਪस्या ਕੀਤੀ। ਜਦ ਉਹ ਭਾਰੀ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਯਾਜ਼ਨਵਲਕਯ ਮਹਾਨ ਯੋਗੀ, ਆਏ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਵੇਖਿਆ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਵਰਤ ਕਰਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਆਖਿਰਕਾਰ ਉਸ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।