ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਕ ਵਾਰ, ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਵਿਦਵਾਨ ਨੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੀਤਿ ਦੱਸੀ। ਉਹ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਹਰੀ ਦੇ ਪੈਰਾਂ 'ਓਮ ਵਾਰਾਹਾਯ' ਮੰਤਰ ਜਪਦਾ ਹੈ, ਕਮਰ 'ਮਾਧਵਾਯ', ਪੇਟ 'ਕਸ਼ੇਤ੍ਰਜ੍ਨਾਯ', ਅਤੇ ਛਾਤੀ 'ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ' ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਸਾਂਭਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਗਲੇ 'ਸਰਵਜ੍ਨਾਯ', ਸਿਰ 'ਭੂਤਭਵਨ', ਬਾਂਹ 'ਪ੍ਰਦਯੁਮਨਾਯ', ਚੱਕਰ 'ਦਿਵਯਾਯੁਧ', ਅਤੇ ਸ਼ੰਖ 'ਅਮ੍ਰਿਤੋਦਭਵਾਯ' ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਉਚਾਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦਾ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗਿਆਨੀ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸਮਰਥ ਅਨੁਸਾਰ ਸੋਨੇ, ਚਾਂਦੀ ਜਾਂ ਤਾਮੇ ਦੀ ਇੱਕ ਪਤਰੀ ਪਾਤੀ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਪਾਤੀ ਨੂੰ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ, ਉਹ ਮਰਯਾਦਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸੋਨੇ ਦੀ ਵਾਰਾਹ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਧਵ, ਜੋ ਮਧੁ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਵਾਰਾਹ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਦੰਦ ਦੀ ਨੋਕ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ, ਉਸ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ, ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਸਮੇਤ, ਉੱਠਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮੂਰਤੀ, ਪਾਤੀ ਉੱਤੇ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਬੀਜ ਹਨ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਉੱਚਤਮ ਹਰੀ ਦੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਪਾਤੀ ਉੱਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤਾਮੇ ਦੀ ਪਾਤੀ ਨੂੰ ਦੋ ਚਿੱਟੇ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਕੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸੁਗੰਧਿਤ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ੁਭ ਭੇਟਾਂ ਨਾਲ ਕਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਚੱਕਰ ਬਣਾਕੇ, ਉਥੇ ਜਾਗਰਣ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗਿਆਨੀ ਮਨੁੱਖ ਉਥੇ ਹਰੀ ਦੇ ਰੂਪਾਂ ਦਾ ਜਪ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਉਪਵਾਸ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਵੇਰੇ, ਸੂਰਜ ਉਗਣ ਤੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੂਰਤੀ, ਪਾਤੀ ਸਮੇਤ, ਵਿਦਵਾਨ, ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਾਲੇ, ਵਿਦਿਆਵਾਨ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਭਗਤ, ਵੈਦ-ਵੈਦਾਂਗਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਇਸ ਦਾਨ ਦਾ ਫਲ ਕੀ ਹੈ: ਹਰੀ ਦੀ ਵਾਰਾਹ ਰੂਪ ਮੂਰਤੀ ਅਤੇ ਪਾਤੀ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਇਸ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ, ਤਨ-ਧਨ, ਸੁੰਦਰਤਾ, ਅਤੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਗਰੀਬ ਧਨਵਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨਿਸੰਤਾਨ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਲੇਸ਼ ਤੁਰੰਤ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਤੁਰੰਤ ਘਰ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਪਰ ਆਗਲੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਦੱਸਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਕਹਾਣੀ ਆਈ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਇਸ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਵਿਰਧਨਵਨ ਨਾਮ ਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਾਜਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਹਿਰਣ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨ ਗਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਹਿਰਣਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਸਾਧੂਆਂ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਥੇ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਹਿਰਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਉਥੇ, ਸੰਵਰਤਾ ਦੇ ਪੰਜਾਹ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਵੈਦਾਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ, ਹਿਰਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸੀ। ਸਤ੍ਯਤਪ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਉਹ ਹਿਰਣਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸੀ?" ਦੁਰਵਾਸਾ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਇੱਕ ਵਾਰ, ਉਹ ਜੰਗਲ ਗਏ, ਉਥੇ ਨਵੇਂ ਜਣੇ ਹੋਏ, ਮਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡੇ ਹਿਰਣ ਦੇ ਬੱਚੇ ਵੇਖੇ। ਹਰ ਇੱਕ ਨੇ ਇੱਕ ਬੱਚਾ ਚੁੱਕ ਲਿਆ, ਆਪਣੇ ਮੋਢਿਆਂ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ, ਤੇ ਮਰ ਗਏ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਸਭ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਗਏ ਅਤੇ ਹਿਰਣਾਂ ਦੀ ਮਾਰ ਦੇ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ। ਉਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਮਹਾਰਾਜ, ਅਸੀਂ ਪੰਜ ਨਵੇਂ ਜਣੇ ਹੋਏ ਹਿਰਣ ਮਾਰੇ ਹਨ; ਇਹ ਅਣਜਾਣੇ ਹੋਇਆ, ਸਾਨੂੰ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਦੱਸੋ।" ਸੰਵਰਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਮੇਰਾ ਪਿਤਾ ਉਤਸ਼ਟ ਸੀ, ਮੈਂ ਵੀ ਉਤਸ਼ਟ ਹਾਂ; ਤੁਸੀਂ ਪਾਪੀ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਜਨਮ ਲਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ, ਹਿਰਣ ਦੀ ਖਾਲ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਪੰਜ ਸਾਲ ਤਕ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵ੍ਰਤ ਧਾਰਣ ਕਰਕੇ ਰਹੋ, ਫਿਰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਵੋਗੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਪੁੱਤਰ, ਹਿਰਣ ਦੀ ਖਾਲ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੋ ਕੇ, ਸਨਾਤਨ ਬ੍ਰਹਮਨ ਦਾ ਜਪ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਇੱਕ ਸਾਲ ਬੀਤਣ ਤੇ, ਰਾਜਾ ਵਿਰਧਨਵਨ ਉਥੇ ਆਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਹਿਰਣ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਸੀ। ਇੱਕ ਰੁੱਖ ਦੇ ਹੇਠਾਂ, ਹਿਰਣ ਦੀ ਖਾਲ ਪਹਿਨੇ, ਜਪ ਕਰਦੇ, ਉਹ ਖੜੇ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਿਰਣ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਤੀਰ ਚਲਾਇਆ ਅਤੇ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਨ ਦੇ ਉਚਾਰਕ ਸੀ, ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ। ਜਦ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨਿਸ਼ਠਾਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਰਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਖਿਆ, ਡਰ ਦੇ ਮਾਰੇ ਕੰਬਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਦੇਵਰਾਤਾ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮਹਾਰਾਜ, ਮੈਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ।" ਉਸ ਨੇ ਪੂਰਾ ਘਟਨਾ-ਵਰਨਨ ਕੀਤਾ, ਦਿਲ ਵਿਚ ਗਹਿਰੀ ਪੀੜ ਨਾਲ ਰੋਇਆ। ਫਿਰ, ਦੇਵਰਾਤਾ ਨੇ ਰੋਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਡਰੋ ਨਾ, ਰਾਜਾ; ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਾਂਗਾ।" ਜਿਵੇਂ ਧਰਤੀ, ਸੁਤਲ ਨਾਮਕ, ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਵਾਰਾਹ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉੱਠਾ ਲਈ ਸੀ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਾ, ਜਿਹੜਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਨਾਲ ਡੁੱਬ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਨਾਰਦਨ ਭਗਵਾਨ ਖੁਦ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਠਾ ਲੈਣਗੇ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, "ਕਿਹੜੀ ਰੀਤਿ ਨਾਲ ਭਗਵਾਨ ਮੇਰੇ ਤੇ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਦੇ ਹਨ? ਕਿਵੇਂ ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਮੇਰੇ ਦੁਖ ਮਿਟਾ ਦੇਂਦੇ ਹਨ?" ਦੁਰਵਾਸਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ: "ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਦੇਵਰਾਤਾ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਇਹ ਵ੍ਰਤ ਸਮਝਾਇਆ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਵ੍ਰਤ ਕੀਤਾ, ਬਹੁਤ ਸੁਖ-ਸੰਪਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਮਰਨ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਰਾਜਾ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਚਮਕਦਾਰ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਲੋਕ 'ਚ ਗਿਆ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਦਾਨ ਲਿਆ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ। ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਦੂਤਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਉਹ ਨਾ ਵੇਖੇ, ਜਿਸ ਨੇ ਤਪ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।'" ਸਭ ਲੋਕ-ਪਾਲ, ਰਾਜਾ ਦੀ ਚਮਕ ਵੇਖ ਕੇ ਆਏ, ਪਰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਦੂਤਾਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰਜੈਕਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਅਪਰਾਭਾਵੀ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਾ ਸਤ੍ਯ-ਲੋਕ ਦੇ ਅੰਤ ਤਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਮੌਤ, ਜਲਣ, ਨਾਸ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਅਜੇ ਵੀ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ। ਜਦ ਯਜਨ-ਪਤੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੇ, ਫਿਰ ਅਚੰਭਾ ਕੀ? ਇਸ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ, ਕਿਸਮਤ, ਲੰਬੀ ਉਮਰ, ਤੰਦਰੁਸਤੀ, ਧਨ—ਇਹ ਸਭ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉੱਚਤਮ ਅਮਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਪੂਰਾ ਸਾਲ ਵ੍ਰਤ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਨਾਰਾਇਣ, ਚਤੁਰ-ਰੂਪ, ਉੱਚਤਮ, ਅਮੋਲਕ, ਆਪਣਾ ਲੋਕ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਜਿਵੇਂ ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਮੱਛ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੈਦਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਇਆ; ਜਿਵੇਂ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਮंथਨ ਦੌਰਾਨ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਥਾਮਿਆ; ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੂਜਾ ਵੈਸ਼ਨਵ ਰੂਪ—ਕੂਰਮ, ਕੱਛੂਆ—ਵੇਖੋ। ਜਿਵੇਂ ਉੱਚਤਮ ਪੁਰਸ਼ ਨੇ ਵਾਰਾਹ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪਾਤਾਲ ਤੋਂ ਉੱਠਾ ਲਿਆ; ਉਵੇਂ, ਤੀਜਾ ਵੈਸ਼ਨਵ ਰੂਪ ਵੀ ਵੇਖੋ।