ਹੇ ਜਗਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਗਿਆਨੀ ਰਿਸ਼ੀ, ਜਿਸ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਧਰਤੀ-ਵ੍ਰਤ ਨੂੰ ਇਸ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਜੋ ਸਰਵੋਚਤ ਫਲ ਅਤੇ ਪੁਣਿਆ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੁਣ। ਜੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਹਜ਼ਾਰ ਮੂੰਹ ਵੀ ਹੋਣ, ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਉਮਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਮੈਂ ਇਸ ਵ੍ਰਤ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਣਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਫਿਰ ਵੀ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਇਸ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਤੇਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ—ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ। ਦੇਖ, ਦਸ, ਸੱਤ, ਦਸ, ਦੋ, ਅੱਠ ਅਤੇ ਚਾਰ—ਇਹ ਗਿਣਤੀਆਂ ਹਨ; ਚਾਰ ਲੱਖ ਅਤੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਕ ਚਤੁਰਯੁਗ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਇਕੱਤਰ ਹੋਏ ਇਕਾਹੱਤਰ ਯੁਗ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਕ ਮਨਵੰਤਰਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਐਸੇ ਚੌਦਾਂ ਮਨਵੰਤਰਾ ਮਿਲ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਇੱਕ ਦਿਨ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਰਾਤ ਵੀ ਉਨੀ ਲੰਮੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਤੀਹ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਾਰਾਂ ਮਹੀਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਉਮਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਇਸ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਵੀ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰ ਲਵੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਸਮਿਆਂ ਲਈ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਲਯਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਗਲੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ ਵੈਰਾਜ਼ਾ ਨਾਮਕ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਾ ਬਣ ਕੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਵਰਗੇ ਭਾਰੀ ਪਾਪ ਵੀ ਇੱਥੇ ਕਰ ਲਏ ਹੋਣ, ਚਾਹੇ ਜਾਣ-ਬੁਝ ਕੇ ਜਾਂ ਅਣਜਾਣੇ, ਇਹ ਵ੍ਰਤ ਉਹਨਾਂ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਰੀਬ ਜਾਂ ਰਾਜ ਗੁਆਚੁਕਾ ਰਾਜਾ ਜੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਵ੍ਰਤ ਕਰੇ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਰਾਜਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਬਾਂਝ ਔਰਤ ਜੇ ਇਹ ਮੰਗਲਮਈ ਵ੍ਰਤ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਧਰਮਾਤਮਾ ਪੁੱਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਅਵੈਧ ਸਤਰੀ ਸੰਪਰਕ ਦਾ ਪਾਪ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਇਸ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰ ਕੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀਕ ਕਰਮ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ ਹੋਣ, ਪਰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਵੀ ਇਹ ਵ੍ਰਤ ਕਰ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਕੀ ਦੱਸਾਂ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ! ਇਸ ਵ੍ਰਤ ਨਾਲ ਕੁਝ ਵੀ ਅਸੰਭਵ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਪਾਪ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਜੋ ਨਾਸ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਿਵੇਂ ਧਰਤੀ ਆਪ ਵੀ ਜਦੋਂ ਡੁੱਬ ਗਈ ਸੀ, ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਮੁੜ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ ਸੀ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਨਿਯਮ ਨਾ ਤਾਂ ਅਦੀਖਿਆ ਨੂੰ, ਨਾ ਨਾਸਤਿਕ ਨੂੰ, ਨਾ ਦੇਵਤਾ ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਵੈਰ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸੋ; ਇਹ ਸਿਰਫ ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸੋ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਚਾਰਯ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਭਗਤ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਤੁਰੰਤ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸੀ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਇਹ ਨਿਯਮ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ, ਧਨ, ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਵਧੀਆ ਪਤਨੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੋ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਸ ਉੱਤਮ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਨਿਯਮ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਦੁਰਵਾਸਾ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਿਵੇਂ ਪੌਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮੰਥਨ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਥੇ ਪ੍ਰਭੂ ਜਨਾਰਦਨ ਆਪ ਹੀ ਕਛੂਏ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਇਹ ਦਿਨ ਹਰੀ ਦੇ ਕਛੂਏ ਰੂਪ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਪੂਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਿਨ, ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸੰਕਲਪ ਕਰਕੇ, ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਆਦਿ ਕਰਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ, ਜਨਾਰਦਨ ਦੀ ਰਾਤ ਭਰ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ 'ਓਮ ਕਛਪਾਏ' ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ; 'ਨਾਰਾਇਣ' ਨਾਲ ਕਮਰ ਦੀ, 'ਸੰਕਰਸ਼ਣ' ਨਾਲ ਪੇਟ ਦੀ, 'ਵਿਸ਼ੋਕ' ਨਾਲ ਗਲੇ ਦੀ, 'ਸੁਬਾਹੂ' ਨਾਲ ਬਾਂਹਾਂ ਦੀ, 'ਚਕ੍ਰਧਾਰੀ ਮਹਾਬਲ' ਨੂੰ ਸਿਰ ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੋ। ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਸੁਗੰਧਿਤ ਫੁੱਲਾਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੋਗ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਕਰੋ। ਘੜੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮਾਲਾ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਮੋਤੀ ਵਾਲਾ ਹਾਰ ਚੜ੍ਹਾਓ। ਜਿਵੇਂ ਸਮਰਥ ਹੋ, ਕੀਮਤੀ ਧਾਤੂ ਜਾਂ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਬਣਾਓ, ਕਛੂਏ ਦੀ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰ ਸਮੇਤ, ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਘਿਉ ਨਾਲ ਭਰੇ ਤਾਮੇ ਦੇ ਘੜੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ। ਇਸ ਘੜੇ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਘੜੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖੋ, ਤੇ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿਓ। ਦੂਜੇ ਦਿਨ, ਆਪਣੇ ਯੋਗ੍ਯਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਤੇ ਦਾਨ-ਦੱਖਣਾ ਦੇ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰੋ। ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਕਛੂਏ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਸਮੇਤ ਆਪ ਵੀ ਭੋਜਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਭ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਸਭ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਹਰੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਆਦਿ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਪਾਪ ਛੇਤੀ ਨਾਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅਡਿੱਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਣਗਿਣਤ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਣਿਤ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਦੁਰਵਾਸਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਧਾਰਕ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਵਰਾ੍ਹਾ ਦੇ ਮੂਲ ਵ੍ਰਤ ਨੂੰ ਸੁਣ। ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੰਕਲਪ ਤੇ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਗਿਆਰਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਅਚੁਤ ਦੀ ਧੂਪ, ਦੀਪ ਤੇ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜਲ ਭਰਿਆ ਘੜਾ ਰੱਖੋ। ਫਿਰ, 'ਓਮ ਵਾਰਾਹਾਏ' ਚਰਨਾਂ ਤੇ, 'ਮਾਧਵਾਏ' ਕਮਰ ਤੇ, 'ਕਸ਼ੇਤ੍ਰਜ੍ਯਾਏ' ਪੇਟ ਤੇ, 'ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ' ਛਾਤੀ ਤੇ ਉਚਾਰੋ। 'ਸਰਵਜ੍ਯਾਏ' ਗਲੇ ਉੱਤੇ, 'ਭੂਤਪਤਏ' ਸਿਰ ਤੇ, 'ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮਨਾਏ' ਬਾਂਹਾਂ ਤੇ, 'ਦਿਵ੍ਯਾਯੁਧ' ਚਕ੍ਰ ਤੇ, ਤੇ 'ਅਮ੍ਰਿਤੋਦਭਵਾਏ' ਸ਼ੰਖ ਤੇ—ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਘੜੇ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ, ਚਾਂਦੀ ਜਾਂ ਤਾਮੇ ਦੀ ਛੋਟੀ ਪਾਤੀ (ਜੋ ਸਮਰਥ ਹੋਵੇ) ਰੱਖੋ। ਫਿਰ, ਸਭ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਨਾਲ ਭਰੋ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਯੋਗ੍ਯਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸੋਨੇ ਦੀ ਵਰਾ੍ਹਾ ਮੂਰਤੀ ਬਣਾਓ। ਮਾਧਵ, ਜਿਸ ਨੇ ਮਦੁ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕੀਤਾ, ਵਰਾ੍ਹਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਦੰਦ ਦੀ ਨੋਕ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ, ਉਸਦੇ ਪਹਾੜਾਂ, ਜੰਗਲਾਂ ਤੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਸਮੇਤ ਉੱਠਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਬਰਤਨ ਤੇ, ਜੋ ਸਭ ਬੀਜਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਵਰਾ੍ਹਾ ਮੂਰਤੀ ਰੱਖੋ; ਪ੍ਰਭੂ ਹਰੀ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੋ। ਤਾਮੇ ਦੇ ਪਾਤੇ ਨੂੰ ਚਿੱਟੇ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕੋ, ਤੇ ਸੁਗੰਧਿਤ ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੰਗਲਮਈ ਭੋਗਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਚਕਰ ਬਣਾ ਕੇ, ਉਥੇ ਜਾਗਰਣ ਕਰੋ; ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਹਰੀ ਦੇ ਰੂਪਾਂ ਦਾ ਪਾਠ ਤੇ ਚਿੰਤਨ ਕਰੇ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਉਪਵਾਸ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਸਵੇਰੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦਿਆਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿਓ। ਵਿਦਵਾਨ, ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਾਲੇ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਭਗਤ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ-ਵੇਦਾਂਗਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਦਿਓ, ਹੇ ਉਤਮ ਰਿਸ਼ੀ!