ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਜਿਵੇਂ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਮੱਛੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੈਦਾਂ ਨੂੰ ਪਾਤਾਲ ਤੋਂ ਉੱਠਾ ਲਿਆ ਸੀ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਉੱਧਾਰ ਦੇ। ਇਹ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਰਾਤ ਭਰ ਜਾਗਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਵੇਰੇ, ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਚਾਰ ਘੜੇ ਚਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਵਾਲਾ ਘੜਾ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲੈਵੇ ਜੋ ਬਹੁ-ਰਿਚ (ਰਿਗਵੇਦ) ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋਵੇ; ਦੱਖਣ ਵਾਲਾ ਘੜਾ ਚਾਂਦੋਗ (ਸਾਮਵੇਦ) ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਨੂੰ; ਪੱਛਮ ਵਾਲਾ ਉੱਤਮ ਘੜਾ ਯਜੁਰਵੇਦ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਨੂੰ; ਉੱਤਰੀ ਘੜਾ ਮਨ-ਚਾਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ—ਇਹ ਨਿਯਮ ਹੈ। ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਰਿਗਵੇਦ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਸਾਮਵੇਦ, ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਯਜੁਰਵੇਦ ਤੇ ਉੱਤਰੀ ਵੱਲ ਅਥਰਵੇਦ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, "ਇਹ ਕਰਮ ਅਨੁਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ"—ਸੋਨੇ ਦੀ ਮੱਛੀ ਆਕਾਰ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਓਸ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਸੁਗੰਧ, ਧੂਪ ਤੇ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਗੁਪਤ ਮੰਤਰ ਤੇ ਵਿਧੀ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਅਨੇਕਾਂ ਗੁਣਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਕੁਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ ਜਨਮ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਧੀ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ 'ਗੁਰੂ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵਿ਷्णੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਤੇ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤਾਮੇ ਦੇ ਘੜੇ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿਲ ਭਰੋ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਘੜਾ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਿਓ। ਓਹ ਮੂਰਤੀ ਉਸਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਭੋਜਨ ਖਿਲਾਓ। ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ, ਚੁੱਪ ਰਹਿ ਕੇ ਤੇ ਸਯਮ ਨਾਲ ਖਾਓ। ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਧਰਤੀ-ਵ੍ਰਤ ਇਸ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੁਣੋ, ਉਸਨੂੰ ਉੱਚਤਮ ਪੁੰਨ ਤੇ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਧਰਮਾਤਮਾ, ਜੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਹਜ਼ਾਰ ਮੂੰਹ ਹੁੰਦੇ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਰਗਾ ਆਯੁ ਹੋਵੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਮੈਂ ਇਸ ਵ੍ਰਤ ਦਾ ਪੂਰਾ ਫਲ ਨਹੀਂ ਵਰਣ ਸਕਦਾ। ਫਿਰ ਵੀ, ਮੈਂ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਦਸ, ਸੱਤ, ਦਸ, ਦੋ, ਅੱਠ ਤੇ ਚਾਰ—ਇਹ ਗਿਣਤੀਆਂ ਹਨ; ਚਾਰ ਲੱਖ ਤੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਕ ਚਤੁਰਯੁਗ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਕੱਤਰ ਹੋਏ ਇਕਹੱਤਰ ਯੁਗ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਕ ਮਨਵੰਤਰਾ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਚੌਦਾਂ ਮਨਵੰਤਰਾ ਮਿਲ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਇੱਕ ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਰਾਤ ਵੀ ਇੰਨੀ ਹੀ ਲੰਬੀ। ਤੀਹ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਮਹੀਨਾ, ਬਾਰਾਂ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਸਾਲ, ਤੇ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਆਯੁ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਇਕ ਵਾਰੀ ਵੀ ਕਰ ਲਵੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਮਿਆਂ ਲਈ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੀਨ ਹੋਣ ਤੇ, ਉਹ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਅਗਲੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ ਵੈਰਾਜ ਦੇ ਮਹਾਨ ਤਪੱਸਵੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਾ ਬਣ ਕੇ ਜੰਮਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਆਦਿਕ ਪਾਪ ਕੀਤੇ ਹੋਣ, ਚਾਹੇ ਜਾਣਬੁਝ ਕੇ ਜਾਂ ਅਣਜਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਗਰੀਬ ਜਾਂ ਰਾਜ ਗੁਆ ਚੁੱਕਾ ਰਾਜਾ, ਜੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਵ੍ਰਤ ਕਰੇ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਰਾਜਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਾਂਝ ਔਰਤ ਜੋ ਇਹ ਮੰਗਲਮਈ ਵ੍ਰਤ ਕਰੇ, ਉਸਨੂੰ ਧਰਮੀ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਅਵੈਧ ਸਤ੍ਰੀ ਸੰਪਰਕ ਦਾ ਪਾਪ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਵ੍ਰਤ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪਾਪ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੰਸਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ, ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਇਹ ਵ੍ਰਤ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਉਹ ਵੈਦਿਕ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਕੀ ਕਹੀਏ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ? ਇਸ ਵ੍ਰਤ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੋਈ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਧਰਤੀ ਆਪ ਵੀ ਜਦੋਂ ਡੁੱਬ ਗਈ ਸੀ, ਇਹ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਉੱਧਾਰ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਨਿਯਮ ਕਿਸੇ ਅਨਦੀਖੇ ਜਾਂ ਨਾਸਤਿਕ ਜਾਂ ਦੇਵਤਾ ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਵੈਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਸਿਰਫ ਗੁਰੂ-ਭਗਤ ਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਤੁਰੰਤ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਜਨਮ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ, ਧਨ, ਅਨਾਜ, ਤੇ ਵਧੀਆ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੋ ਭੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਹ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨਿਯਮ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਰਿਸ਼ੀ ਦੁਰਵਾਸਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੌਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮੱਥਿਆ ਸੀ; ਉਥੇ, ਸਵੈਮ ਪ੍ਰਭੂ ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਕੱਛੁਆ ਬਣ ਕੇ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਦਿਨ ਹਰਿ ਦੇ ਕੱਛੁਆ ਰੂਪ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ—ਪੁਸ਼ਯ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਦਵਾਦਸ਼ੀ। ਉਸ ਦਿਨ, ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਨਿਸ਼ਚੈ ਕਰਕੇ, ਪਿਛਲੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਆਦਿ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਜਨਾਰਦਨ ਦੀ ਪੂਰੀ ਰਾਤ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ, "ਓਮ ਕੱਛਪ ਰੂਪ ਨੂੰ" ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ; "ਨਾਰਾਇਣ" ਨਾਲ ਕਟਿ ਦੀ; "ਸੰਕਰਸ਼ਣ" ਨਾਲ ਪੇਟ ਦੀ; "ਵਿਸ਼ੋਕ" ਨਾਲ ਗਰਦਨ ਦੀ; "ਸੁਬਾਹੁ" ਨਾਲ ਬਾਂਹਾਂ ਦੀ; "ਚਕ੍ਰਧਾਰੀ ਮਹਾਬਲਵਾਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ" ਨਾਲ ਸਿਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਸੁਗੰਧਤ ਫੁੱਲ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੇਟਾਂ ਤੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜੋ। ਘੜੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮਾਲਾ ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਗਲਪਾਸ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਸਜਾਓ। ਪਿਛਲੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੋਨੇ ਜਾਂ ਕੀਮਤੀ ਧਾਤੂ ਨਾਲ, ਕੱਛੁਆ ਰੂਪ ਬਣਾਓ, ਸਮੁੰਦਰ ਸਮੇਤ ਉਸਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰੋ, ਤੇ ਤਾਮੇ ਦੇ ਘੜੇ ਵਿੱਚ ਘਿਉ ਭਰ ਕੇ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਰੱਖੋ। ਦੂਜੇ ਦਿਨ, ਇਹ ਮੂਰਤੀ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰੋ। ਫਿਰ, ਦੂਜੇ ਦਿਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਤੇ ਯਥਾ-ਸੰਭਵ ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰੋ। ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਕੱਛੁਆ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਆਪ ਆਪਣੇ ਸਹਯੋਗੀਆਂ ਸਮੇਤ ਭੋਜਨ ਕਰੋ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਦ ਇਹ ਸਭ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਭ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਸੰਸਾਰ ਚੱਕਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਹਰਿ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਪਾਪ ਤੁਰੰਤ ਨਾਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਤੇ ਧਰਮਮਈ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਣਗਿਣਤ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪਾਪ, ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਹੋਇਆ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਦੁਰਵਾਸਾ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਧਾਰਕ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਵਰਾ੍ਹ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਵ੍ਰਤ ਨੂੰ ਸੁਣ। ਪਿਛਲੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਿਸ਼ਚੈ ਕਰਕੇ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਗਿਆਨੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਅਚੁਤ ਦੀ ਧੂਪ, ਨੈਵੇਦ, ਤੇ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪਾਣੀ ਭਰਿਆ ਘੜਾ ਰੱਖੋ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਮਹਾਨ ਵਿਧੀ ਪੂਰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਇਹ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਤੁੱਟ ਪੁੰਨ, ਸੰਪੂਰਨ ਸੁਖ ਤੇ ਉੱਚਤਮ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।