ਇਸ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਗਿਆਨਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚਦਿਆਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ, ਨਦੀ ਦੇਵਿਕਾ ਦੇ ਆਸਰੇ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਇੱਕ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੇ ਨਦੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਹਾਂ, ਪਾਪੀ ਹਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਹੱਤਿਆਰਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀ! ਪਰ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਨੂੰ ਰਾਖਾ ਕਰੋ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਆਸਰੇ ਆਇਆ ਹੈ।" ਉਸ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਨਾ ਤਾਂ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਨਾ ਮੰਤ੍ਰ, ਨਾ ਹੀ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਮੰਗਲਮਈ, ਅਤੇ ਸਦਾ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ।" ਫਿਰ, "ਹੇ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰੋ; ਜਲਦੀ ਸਾਧੂ ਲਈ ਪਾਣੀ ਲਿਆਓ, ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਧੋ ਸਕੇ।" ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਦੀ ਇਹ ਬੇਨਤੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਨਦੀ ਦੇਵਿਕਾ, ਜਿੱਥੇ ਸਥਿਰ ਦੁਰਵਾਸਾ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਥੇ ਆ ਗਈ। ਨਦੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਖੁਦ ਹੀ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਪੈਰ ਧੋਏ, ਤੇ ਇੱਕ ਤੇਜ਼ ਧਾਰ ਬਣ ਕੇ, ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆ ਗਈ। ਇਹ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੁਰਵਾਸਾ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ; ਪੈਰ ਅਤੇ ਹੱਥ ਧੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਦੁਰਵਾਸਾ ਨੇ ਉਸ ਸ਼ਿਕਾਰੀ, ਜੋ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਨੂੰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ, "ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਪਾਠ, ਸਭ ਵੇਦਾਂ, ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਾਂ, ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣਗੇ।" ਦੁਰਵਾਸਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਵਰ ਦਿੱਤਾ, "ਤੂੰ ਸਤ੍ਯਤਪਸ ਨਾਮਕ ਰਿਸ਼ੀ ਬਣੇਗਾ, ਤਪਸਵੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਧਾਨ।" ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੈਂ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਹੋ ਕੇ, ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸਿਖਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ?" ਦੁਰਵਾਸਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅੱਜ, ਹੇ ਉੱਤਮ, ਤੇਰਾ ਪੁਰਾਣਾ ਸਰੀਰ, ਜੋ ਭੁੱਖ ਬਿਨਾ ਜੀਵਨ ਵਤੀਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਛੱਡ ਚੁੱਕਾ ਹੈ; ਹੁਣ ਤੇਰਾ ਸਰੀਰ ਤਪ ਦੀ ਬਣਾਵਟ ਦਾ ਹੈ, ਵੱਖਰਾ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।" "ਤੇਰੀ ਪੁਰਾਣੀ ਗਿਆਨ ਹੁਣ ਨਾਸ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ; ਹੁਣ ਤੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਅਵਿਨਾਸੀ ਹੈ। ਜਾਣ ਲੈ ਕਿ ਤੇਰਾ ਸਰੀਰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਤੇਰਾ ਹੋਰ ਸਰੀਰ ਵੱਖਰਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਵੇਦ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋਣਗੇ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ।" ਸਤ੍ਯਤਪਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਦੋ ਸਰੀਰਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੱਖਰੀਅਤ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ।" ਦੁਰਵਾਸਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਨਹੀਂ, ਤਿੰਨ ਸਰੀਰਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਹੋਰ ਹੈ। ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਤਿੰਨ ਸਰੀਰ ਅਨੁਭਵ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹਨ।" "ਪਹਿਲਾ ਸਰੀਰ ਅਧਰਮ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਵੇਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਦੂਜਾ, ਵਰਤਾਂ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਧਰਮਵਾਨ ਹੈ। ਤੀਜਾ, ਜੋ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਉਹ ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਧਰਮ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਅਨੁਭਵ ਲਈ ਹੈ। ਇਹ ਤਿੰਨ ਭਿੰਨ ਭਿੰਨ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਹਨ: ਦੁੱਖ, ਧਰਮ ਦਾ ਆਨੰਦ, ਅਤੇ ਆਮ ਆਨੰਦ—ਇਹ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ।" "ਜੋ ਅਵਸਥਾ ਪਹਿਲਾਂ ਸੀ, ਜਦ ਜੀਵ ਹੱਤਿਆਰਾ ਸੀ, ਉਹ ਸਰੀਰ ਪਾਪੀ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਪਾਪੀ ਸਰੀਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਸ਼ੁਭ ਕਰਮ, ਤਪ, ਅਤੇ ਸਚਾਈ ਕਰਕੇ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਰੀਰ, ਧਰਮਵਾਨ ਸੁਭਾਵ ਦਾ, ਸਥਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਵੇਦ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।" "ਜਦ ਆਠ-ਭਾਗੀ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਰਤਨ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਜੀਵ ਤਿੰਨ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਠ-ਭਾਗੀ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਤਿੰਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ, ਸਦਾ ਸ਼ੁਭ, ਆਤਮ ਵਿਚ ਡਟਾ ਹੋਇਆ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਇਰਾਦੇ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਜਦ ਪੰਜ, ਵਾਰ ਵਾਰ, ਹੋਰ ਪੰਜ ਨੂੰ ਛੱਡਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਵੀ ਪੰਜ, ਤਦ ਇੱਕ ਹੀ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸਦਾ ਲਈ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।" ਸਤ੍ਯਤਪਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨ ਉਤਪੰਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?" ਦੁਰਵਾਸਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਕਰਮ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਿਵੜਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਵੀ ਕਰਮ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਜਿਵੇਂ ਦੋ ਪੱਥਰਾਂ ਵਿੱਚ।" "ਕਰਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤਿੰਨ ਵੇਦਕ ਕਰਮ ਨਿਯਮਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਚੌਥਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਵੇਦਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਮ ਹੈ।" "ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਨਿਯਮਤ ਪਾਲਣਾ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਹਮ ਵਿਚ ਭਗਤੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਨਿਸ਼ਚਿਤ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।" ਸਤ੍ਯਤਪਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਤੁਸੀਂ ਜਿਸ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ—ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਤਾਂ ਵੱਡੇ ਯੋਗੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।" "ਉਹ ਨਾਂ-ਰਹਿਤ, ਵੰਸ਼-ਰਹਿਤ, ਰੂਪ-ਰਹਿਤ, ਅਤੇ ਰੂਪ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ—ਇਸ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ, ਜੋ ਸਭ ਨਿਰਧਾਰਣ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਵੇ? ਵੇਦਕ ਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਨਿਰਧਾਰਤਾ ਦੱਸੋ।" ਦੁਰਵਾਸਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਉਹ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ, ਜਿਸ ਦੀ ਗੱਲ ਵੇਦ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਕਮਲ-ਨੇਤਰ ਵਾਲਾ, ਨਾਰਾਇਣ ਆਪ ਹੈ, ਪਰਮ।" "ਉਹ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਰਾਇਣ, ਹਰੀ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯਜਨਾਂ, ਦਾਨ, ਅਤੇ ਹੋਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਉੱਤਮ ਪੁਰੁਸ਼।" ਸਤ੍ਯਤਪਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਕਈ ਵਾਰ ਯਜਨ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਧਰਮਵਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵੱਡੀ ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ, ਹਰੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।" "ਦੌਲਤ ਬਿਨਾ, ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ; ਅਤੇ ਜਦ ਦੌਲਤ ਹੋਵੇ, ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਝੁਕਾਅ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਫਿਰ, ਐਸਾ ਮਨੁੱਖ ਮੁਕਤੀ ਕਿਵੇਂ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਹਰੀ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।" "ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਘੱਟ ਉੱਦਮ ਨਾਲ, ਸਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ, ਸਭ ਵਰਗਾਂ ਲਈ ਕੀ ਉਚਿਤ ਹੈ, ਦੱਸੋ।" ਦੁਰਵਾਸਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਰਮ ਰਾਜ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਆ ਗਿਆ, ਵੱਡਾ ਰਾਜ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਨੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਦ ਉਹ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਰਹੀ ਸੀ।" "ਧਰਤੀ ਦੀ ਧਰਤੀ-ਸੁਭਾਵ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਧੀ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਜਦ ਧਰਤੀ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਈ, ਉਹ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ।" "ਉਹ ਮੰਗਲਮਈ ਦੇਵੀ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਹਾਰ, ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਜਾਕੇ, ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ, ਉਪਵਾਸ, ਵਰਤ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਪ-ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ।" "ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਗਰੁੜ-ਧਾਰੀ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉਪਰ ਲਿਆ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਅਸਲੀ ਥਾਂ ਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ; ਉਹ ਅਵਿਨਾਸੀ ਨੇ ਇਹ ਕੀਤਾ।" ਸਤ੍ਯਤਪਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਧਰਤੀ ਨੇ ਕਿਹੜਾ ਉਪਵਾਸ ਕੀਤਾ ਸੀ? ਕਿਹੜੇ ਵਰਤ ਸਨ? ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਦੱਸੋ।" ਦੁਰਵਾਸਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਦ ਮਾਰਗਸ਼ੀਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਦਸਵੀ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਇੱਕ ਸਯੰਮ-ਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਅਗਨਿ-ਕਰਮ ਨਿਰਧਾਰਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ—" "ਸਾਫ਼ ਕਪੜੇ ਪਾ ਕੇ, ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਨਾਲ, ਚੰਗੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ ਯਜਨ ਭੋਜਨ ਖਾ ਕੇ, ਪੰਜ ਕਦਮ ਚੱਲ ਕੇ, ਫਿਰ ਪੈਰ ਧੋਣ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।" "ਕਿਸੇ ਦੁੱਧ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਦੀ ਲੱਕੜ, ਲਗਭਗ ਅੱਠ ਅੰਗੁਠਿਆਂ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਦੀ, ਲੈ ਕੇ, ਦੰਦ ਸਾਫ਼ ਕਰਣ ਲਈ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਆਚਮਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।