ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਹ ਕਥਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਦੇ ਨਾਲ। ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹਤਿਆਰਾ ਅਤੇ ਪਾਪੀ ਸਮਝ ਕੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ। ਪਰ ਉਹ ਸ਼ਿਕਾਰੀ, ਧਰਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਥੇ ਹੀ ਖੜਾ ਰਿਹਾ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਰੁੱਖ ਦੀ ਛਾਂ ਹੇਠਾਂ ਆਰਾਮ ਲੈਣ ਲੱਗਾ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਭੁੱਖਾ ਬਾਘ ਨਦੀ ਦੇ ਕੋਲ ਆਇਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਮਾਰਣ 'ਤੇ ਲੱਗਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਬਾਘ ਨੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਫੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੇ ਬਾਘ ਨੂੰ ਤੀਰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ। ਫਿਰ, ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਬਾਘ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ ਉੱਠਿਆ। ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਇਹ ਸ਼ੋਰ ਸੁਣਿਆ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ "ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ!" ਕਿਹਾ। ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਬਾਘ ਦੇ ਗਲੇ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਤਿਆਗਦੇ ਸਮੇਂ, ਗੂੰਜਿਆ। ਸਿਰਫ਼ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਹੀ, ਬਾਘ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਾਪ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸੁਭਾਗਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਬੋਲੇ, "ਮੈਂ ਉਸ ਥਾਂ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਜਿੱਥੇ ਨਿਤ ਵਿਸ਼ਨੂ ਵਸਦੇ ਹਨ; ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੈਂ ਪਾਪ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ।" ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ?" ਉਹ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਦੀਰਘਬਾਹੁ ਸੀ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਸਭ ਕਰਤਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ। ਮੈਂ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਸ਼ੁਭ-ਅਸ਼ੁਭ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ—ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੋਂ ਕੀ ਲਾਭ?" ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਕਿਹਾ, ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਉਸ 'ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ਾਪ ਲਗਾ ਕੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਤੂੰ ਭਿਆਨਕ ਬਾਘ ਬਣੇਂਗਾ!" "ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਕੀਤਾ, ਸਚ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਸ਼ਾਪ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇ; ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਇਛਾ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਮਾਹਰ ਸਨ, ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਸ਼ਾਪ ਪੂਰਾ ਮਿਲਿਆ। ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਕਿਰਪਾ ਦੇਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦੇ, "ਛੇਵੇਂ ਭੋਜਨ ਵੇਲੇ ਜੋ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਵੇਗਾ, ਉਹ ਤੇਰੀ ਖੁਰਾਕ ਬਣੇਗਾ।" "ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਤੀਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇ, ਤੇਰੀ ਜਿੰਦਗੀ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ 'ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ' ਸੁਣੇਗਾ, ਤੂੰ ਨਿਸਚਿਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਵਰਗ ਪਾਵੇਂਗਾ।" "ਭਾਵੇਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਨਾਮ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਸੁਣਿਆ ਜਾਵੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਵਾਲੇ ਲਈ ਇਹ ਫਲ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।" "ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਸਤਕਾਰ ਕਰਕੇ 'ਹਰੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ' ਕਹਿੰਦਾ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਤਿਆਗਦਾ, ਉਹ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਮੁਕਤੀ ਪਾਵੇਗਾ।" "ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਮੁੜ ਮੁੜ ਸੱਚ—ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਉੱਚਾ ਕਰਕੇ ਐਲਾਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ: ਜੈਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਫਿਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਹਨ; ਪਰਮਾਤਮਾ ਅਟੱਲ ਹੈ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਜਾ, ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਿਸ਼ਠਾ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਨੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। "ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਬਾਘ ਦੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ, ਮੈਂ ਤੂੰ ਤੇਰਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਜੋ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਮੰਗ ਲੈ, ਮੈਂ ਉਹ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।" ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਨੂੰ ਇਹੀ ਵਰ ਮਿਲੇ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਬਾਤ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਦੂਜਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ; ਮੈਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿਓ।" ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਪਹਿਲਾਂ, ਪੁੱਤ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਤਪਸਿਆ ਲਈ ਲੱਭਦਾ ਸੀ, ਜਦ ਤੂੰ ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਡਰਾਉਣੀ ਆਕৃতি ਵਾਲਾ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ, ਤੇਰੇ ਪਾਪ ਦੇਵਿਕਾ ਨਦੀ ਦੇ ਸਨਾਨ, ਮੇਰੇ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਨਾਮ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ; ਤੇਰਾ ਸਰੀਰ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।" "ਹੁਣ, ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਇੱਕ ਵਰ ਲੈ: ਜਿੰਨੀ ਚਾਹੇ, ਤਪਸਿਆ ਕਰ।" ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਇਹ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਨਾਰਾਇਣ, ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਸ ਦੀ ਤੁਸੀਂ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋ—ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਇਹੀ ਮੇਰਾ ਵਰ ਹੋਵੇ।" ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਅਚ੍ਯੁਤ ਲਈ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਵਰਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪਰਮ ਪਦ ਪਾਵੇਗਾ।" "ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਪੁੱਤ, ਤੂੰ ਇਹ ਵਰਤ ਅਪਣਾਵੇਂ: ਕਦੇ ਵੀ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਨਾ ਕਰ ਅਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਝੂਠ ਨਾ ਬੋਲ।" "ਇਹ ਵਰਤ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸ਼ਿਕਾਰੀ; ਇੱਥੇ, ਤਪਸਿਆ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿ, ਜਿੰਨਾ ਚਾਹੇ।" ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾ੍ਹ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਰਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਬਣ ਗਿਆ; ਉਸ ਨੇ ਜਾਣ ਲਿਆ ਕਿ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਥੋੜਾ ਝੂਠੇ ਹੱਲ ਨਾਲ ਵਿਦਾ ਕੀਤਾ। ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾ੍ਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਉੱਤਮ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੇ, ਸੁਭਾਗਾ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਰਸਤਾ ਅਪਣਾਇਆ, ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਵਿਹੂਣ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ, ਤਪਸਿਆ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਭਿਖਿਆ ਦੇਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਇਆ, ਉਹ ਸੁੱਕੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਖਾਂਦਾ ਸੀ; ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਉਹ ਰੁੱਖ ਦੀ ਛਾਂ ਹੇਠਾਂ ਆ ਗਿਆ। ਭੁੱਖਾ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਨੇੜਲੇ ਰੁੱਖ ਦੀ ਪੱਤੀ ਖਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ; ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਕਰਨ ਲੱਗਾ, ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਇੱਕ ਬਿਨਾ ਸਰੀਰ ਵਾਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ। "ਕੁਝੜੀ ਪੱਤੀ ਨਾ ਖਾ!"—ਇਹ ਆਵਾਜ਼ ਉੱਚੀ ਆਈ; ਫਿਰ, ਉਹ ਪੱਤੀ ਛੱਡ ਕੇ, ਦੂਜੇ ਰੁੱਖ ਤੋਂ ਸੁੱਟੀ ਹੋਈ ਪੱਤੀ ਲੈ ਲਈ। ਉਹ ਵੀ ਅਕਾਸ਼ ਵੱਲੋਂ ਰੋਕੀ ਗਈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੱਤੀ ਕੁਝੜੀ ਸਮਝ ਕੇ, ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਖਾਇਆ। ਉਹ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦਿਆਂ, ਤਪਸਿਆ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ, ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਥਕਾਵਟ ਯਾਦ ਕਰਦਾ; ਫਿਰ, ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਬੀਤਣ 'ਤੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਆਏ। ਦੁਰਵਾਸਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਅਤਿ ਸੰਯਮਤ ਸੀ, ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿੰਦਗੀ ਬਚੀ ਹੋਈ ਦੇਖਿਆ, ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ, ਆਪਣੀ ਤਪਸਿਆ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ, ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਹਵਨ ਵਰਗਾ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਵੀ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ: "ਮਹਾਰਾਜ, ਤੁਹਾਡੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਜੀਵਨ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ।" "ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸ਼੍ਰਾਧ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ—ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਸਮਝੋ। ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਸੁੱਕੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਖਾ ਕੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ," ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੇ ਇਹ ਬਾਤਾਂ ਕਹੀਆਂ। ਦੁਰਵਾਸਾ ਨੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ, ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਅਤੇ ਸੰਯਮਤ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਤਪਸਿਆ ਦੀ ਪਰਖ ਕਰਨ ਲਈ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ: "ਮੈਨੂੰ ਜਵ, ਗਹੂੰ, ਅਤੇ ਚਾਵਲ ਦੀ ਚੰਗੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ ਭੋਜਨ ਦਿਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਭੁੱਖਾ ਹੋ ਕੇ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਹਾਂ।