ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਵਚਨ, ਅਧਿਆਨ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਲਈ ਉਚਾਰਣ, ਅਤੇ ਨਿੰਦਾ ਤੋਂ ਬਚਣਾ—ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਵਚਨਕ ਸੰਕਲਪ ਹਨ। ਹੁਣ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ: ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਆਰੁਣੀ ਸੀ। ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਤਪਸਿਆਸ਼ੀਲ ਸੀ। ਆਰੁਣੀ, ਜੋ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਤਪਸਿਆ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਉਹ ਉਪਵਾਸ ਅਤੇ ਤਪ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੁੰਦਰ ਦੇਵਿਕਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਵੱਸਦਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਉਹ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਨ ਗਿਆ। ਸਨਾਨ ਅਤੇ ਜਪ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ਿਕਾਰੀ, ਵੱਡਾ ਧਨੁਸ਼ ਅਤੇ ਤਿੱਖੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਉਸ ਵੱਲ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਆਇਆ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਛਾਲ ਦੀ ਵਸਤ੍ਰੀ ਲਈ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਡਰ ਗਿਆ, ਪਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ, ਉਹ ਉੱਥੇ ਹੀ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਧਿਆਨ ਕਰਣ ਲੱਗਾ। ਜਦ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹਰੀ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਉਹ ਡਰ ਗਿਆ, ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਤੀਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਿਆ: "ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਮਾਰਣ ਆਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਮੇਰਾ ਮਨ ਹੋਰ ਥਾਂ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ।" ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਮਾਰ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਘਰਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ। ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਮੇਰੇ ਵਰਗਾ ਪਾਪੀ ਮਨ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਤਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇ, ਮਿਹਰ ਕਰ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਣ 'ਤੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਅਤੇ ਪਾਪੀ ਕਰਮ ਵਾਲਾ ਸਮਝਿਆ। ਪਰ ਸ਼ਿਕਾਰੀ, ਧਰਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਰਿਹਾ; ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਇੱਕ ਰੁੱਖ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਆਸਰਾ ਲਿਆ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਇੱਕ ਬਬਰ-ਸ਼ੇਰ ਨਦੀ ਉੱਤੇ ਆਇਆ, ਭੁੱਖਾ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ। ਜਦੋਂ ਸ਼ੇਰ ਨੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਫੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਓਸ ਸਮੇਂ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤੀਰ ਮਾਰਿਆ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਉਸ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈ ਲਈ। ਫਿਰ, ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸ਼ੇਰ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ ਉਠਿਆ; ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਉਸ ਸ਼ੋਰ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਬੋਲਿਆ: "ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ!" ਇਹ ਮੰਤਰ ਸ਼ੇਰ ਨੇ ਵੀ ਸੁਣਿਆ, ਜਦ ਉਸ ਦੀ ਜਾਨ ਗਲ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਸੀ; ਸਿਰਫ਼ ਸੁਣਨ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਛੱਡੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਮੈਂ ਉਸ ਥਾਂ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਜਿੱਥੇ ਵਿਸ਼ਣੂ, ਸਦਾ-ਅਵਿਨਾਸੀ, ਵੱਸਦੇ ਹਨ; ਤੇਰੀ ਮਿਹਰ ਨਾਲ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਪਾਪ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ।" ਇਹ ਸੁਣਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ?" ਉਹ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਦੀਰਘਬਾਹੁ ਸੀ, ਤੇ ਧਰਮਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਸੀ।" "ਮੈਂ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਸ਼ੁਭ-ਅਸ਼ੁਭ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ। ਮੇਰਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਸੀ—ਮੈਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੋਂ ਕੀ ਲਾਭ?" ਜਦ ਉਹ ਇਹ ਬੋਲਿਆ, ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ: "ਤੂੰ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਬਬਰ-ਸ਼ੇਰ ਬਣ ਜਾਏਂ!" "ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਕੀਤਾ, ਇਹ ਸੱਚ ਨਾਲ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਵੇ; ਮਰਨ ਵੇਲੇ ਤੂੰ ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਮੂੜ੍ਹ ਹੋ ਜਾਏਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਉਹ ਪੂਰਾ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਸ਼ਾਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਮਿਹਰ ਦੇਣ ਲਈ ਬੋਲਿਆ: "ਜੋ ਵੀ ਛੇਵੇਂ ਭੋਜਨ-ਸਮੇਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਵੇਗਾ, ਹੇ ਘੱਟ ਦਰਜੇ ਦੇ ਮਨੁੱਖ, ਉਹ ਤੇਰਾ ਭੋਜਨ ਬਣੇਗਾ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ।" "ਜਦ ਤੂੰ ਤੀਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਾਨ ਗਲ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਕਿਸੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ 'ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ' ਸੁਣੇਗਾ, ਤਦ ਤੂੰ ਸਵਰਗ ਪਾਵੇਂਗਾ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।" "ਭਾਵੇਂ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦਾ ਨਾਮ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਸੁਣਿਆ ਜਾਵੇ, ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਜੀਵ, ਕਿ ਜਿਹੜਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਦਾ ਪਾਤਰ ਬਣਿਆ, ਉਸ ਲਈ ਇਹ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।" "ਜਿਹੜਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ 'ਹਰੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ' ਆਪਣੇ ਮੂੰਹੋਂ ਉਚਾਰ ਕੇ ਜਾਨ ਛੱਡਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਮੁਕਤੀ ਪਾਵੇਗਾ।" "ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸੱਚ—ਹਥ ਵਧਾ ਕੇ ਮੈਂ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ: ਜਿਹੜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਚਲਦੇ ਫਿਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਹਨ; ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਅਟੱਲ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲ ਕੇ, ਰਾਜਾ, ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਸਵਰਗ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਡੋਲ ਰਹਿੰਦਾ, ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਬਚਾਇਆ, ਜਦ ਬਬਰ-ਸ਼ੇਰ ਮੈਨੂੰ ਫੜਨ ਆਇਆ ਸੀ, ਮੈਂ ਤੂੰ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ, ਹੇ ਧਰਮਵਾਨ; ਕੋਈ ਵਰ ਮੰਗ, ਮੈਂ ਦੇਣਗਾ।" ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਇਹੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵਰ ਹੈ—ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਬੋਲ; ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਵਰ ਦੀ ਮੈਨੂੰ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਮੈਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇ।" ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਪਹਿਲਾਂ, ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਤਪ ਕਰਨ ਲਈ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਸੀ, ਭਾਵੇਂ ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਪਾਪੀ ਸੀ ਤੇ ਤੇਰਾ ਰੂਪ ਭਿਆਨਕ ਸੀ, ਹੇ ਪਾਪ-ਰਹਿਤ।" "ਹੁਣ, ਤੇਰੇ ਪਾਪ ਦੇਵਿਕਾ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ, ਮੇਰੇ ਦਰਸ਼ਨ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ; ਤੇਰਾ ਸਰੀਰ ਇਸ ਸਮੇਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।" "ਹੁਣ, ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਇੱਕ ਵਰ ਲੈ: ਤਪ ਕਰ, ਹੇ ਧਰਮਵਾਨ, ਜਿੰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ।" ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਇਹ ਵਿਸ਼ਣੂ, ਨਾਰਾਇਣ, ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਸ ਦੀ ਤੁਸੀਂ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਮਾਨਵ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ? ਇਹੀ ਮੇਰਾ ਵਰ ਹੈ।" ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਅਚ੍ਯੁਤ ਲਈ ਕੋਈ ਵੀ ਸੰਕਲਪ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਛੋਟਾ, ਉਹ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪਰਮ ਪਦ ਪਾਵੇਗਾ।" "ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਇਹ ਸੰਕਲਪ ਅਮਲ ਕਰ: ਸਮੂਹ ਵਿੱਚੋਂ ਭੋਜਨ ਨਾ ਕਰ, ਅਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਝੂਠ ਨਾ ਬੋਲ।" "ਇਹ ਸੰਕਲਪ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸ਼ਿਕਾਰੀ; ਇੱਥੇ, ਤਪ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿ, ਜਿੰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ।" ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾ੍ਹ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਰਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਬਣ ਗਿਆ; ਉਸ ਨੇ ਜਾਣ ਲਿਆ ਕਿ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾ੍ਹ ਨੇ ਫਿਰ ਕਿਹਾ: ਉਹ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸ਼ਿਕਾਰੀ, ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਪੰਥ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਤਪ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ, ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਯਾਦ ਕਰਦਾ।