ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡੀ ਉਚਿਤ ਰੀਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੂੰ ਜੀਵਨ, ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ, ਧਨ, ਪੁੱਤਰ, ਗਿਆਨ, ਉੱਤਮ ਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਯਾਦਸ਼ਕਤੀ ਵਰਗੀਆਂ ਮਨਚਾਹੀਆਂ ਵਰਦਾਨ ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਪਿਤ੍ਰਾਂ ਲਈ ਦੱਖਣੀ ਮਾਰਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਪਿਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਨ। ਫਿਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਚੁਪਚਾਪ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ; ਪਿਤ੍ਰਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਾਨੂੰ ਜੀਵਨ-ਯਾਪਨ ਦਾ ਕੋਈ ਸਾਧਨ ਦਿਓ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਖੁਸ਼ੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੀਏ।" ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਅਮਾਵੱਸਿਆ ਦਾ ਦਿਨ ਤੁਹਾਡਾ ਹੋਵੇਗਾ; ਉਸ ਦਿਨ, ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ ਅਤੇ ਤਿਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪਾਣੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਪਰਮ ਤ੍ਰੁਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹੋ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਨਹੀਂ।" ਉਸ ਦਿਨ ਤਿਲ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪਿਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ; ਇਸ ਰੀਤੀ ਨਾਲ ਪਿਤ੍ਰਾਂ ਪਰਮ ਤ੍ਰੁਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਵਰਦਾਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਮਹਾਨ ਤਪस्वੀ ਨੇ ਕਹਿਆ: ਅਤ੍ਰਿ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਮਨ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਸੀ; ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੋਮਾ ਸੀ, ਜੋ ਦکش ਦਾ ਜਵਾਈ ਬਣਿਆ। ਦکش ਦੀਆਂ ਸੱਤੀ ਵੱਡੀਆਂ ਧੀਆਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ; ਉਹ ਸੋਮਾ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਰੋਹਿਨੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸੋਮਾ ਕੇਵਲ ਰੋਹਿਨੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਹੋਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ; ਬਾਕੀ ਸਭ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਦکش ਕੋਲ ਅਸਮਾਨਤਾ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ। ਦਕਸ਼ ਨੇ ਵੀ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਆ ਕੇ ਸੋਮਾ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ, ਪਰ ਉਹ ਅਸਮਾਨਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾ ਸਕਿਆ; ਤਦ ਦਕਸ਼ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, "ਤੂੰ ਲੁਕ ਜਾਂ।" ਦਕਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਸੋਮਾ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡਣ ਲੱਗਾ; ਸੋਮਾ ਨੇ ਦਕਸ਼ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਚਾਹਿਆ, ਤੈਨੂੰ ਵੀ ਹੋਵੇਗਾ: ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੰਤਾਨ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤੂੰ ਇਹ ਅਨਾਦਿ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦੇਵੇਂਗਾ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਸੋਮਾ ਦਕਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ ਨਿਸ਼ਕ੍ਰਮ ਹੋ ਗਿਆ; ਜਦੋਂ ਸੋਮਾ ਲੁਕ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਦੇਵ, ਮਨੁੱਖ, ਪਸ਼ੂ ਅਤੇ ਪੌਦੇ ਮਰਣ ਲੱਗੇ। ਸਭ ਜੀਵ ਘਟਣ ਲੱਗੇ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ; ਪੌਦੇ ਸੁੱਕ ਗਏ, ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ ਕਿ ਸੋਮਾ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ; ਉਹ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਵਿਹਲ ਹੋ ਕੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਸਰਨ ਆਏ। ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਦੱਸੋ, ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?" ਉਹ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਦਕਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਸੋਮਾ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।" ਫਿਰ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, "ਕੁੰਭ-ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਮਥੋ; ਸਭ ਦੇਵਤਾ ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਪਾ ਦਿਓ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਹਰੀ ਨੇ ਆਪ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਧਿਆਨ-ਸाधਨਾ ਕੀਤੀ; ਮਥਨ ਲਈ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਵਾਸੁਕੀ ਦਾ ਵੀ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ। ਸਭ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਨੂੰ ਮਥਿਆ; ਮਥਣ ਤੋਂ ਸੋਮਾ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮਿਆ, ਹੇ ਰਾਜਨ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਖੇਤਰ-ਗਿਆਨ, ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਰਮ-ਪੁਰਸ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਉਹੀ ਸੋਮਾ ਹੈ, ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਜਿੰਦ ਹੈ; ਪਰਮ-ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਵੱਖਰੀ, ਮ੍ਰਿਦੁ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ। ਮਨੁੱਖ, ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤਾ, ਰੁੱਖ ਅਤੇ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਉਸ ਦੇ ਆਧੀਨ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਧਾਰ ਲਿਆ; ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਉਸ ਦੀ ਮੂਲ-ਸਭਾ ਬਣ ਗਈ, ਤੇ ਉਹ ਸੰਸਾਰ-ਰੂਪ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰਨਿਮਾ ਦਾ ਦਿਨ ਪਵਿੱਤਰ ਸਮਾਂ ਦਿੱਤਾ; ਉਸ ਦਿਨ, ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਸੋਮਾ ਦੀ ਯਥਾ-ਰੂਪ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੌਂ ਦਾ ਭੋਜਨ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਸੋਮਾ ਗਿਆਨ, ਸੁੰਦਰਤਾ, ਪੋਸ਼ਣ, ਧਨ ਅਤੇ ਅਨਕ-ਅਨਕ ਅਨਾਜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਮਹਾਨ ਤਪस्वੀ ਨੇ ਕਹਿਆ: ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕ੍ਰਿਤਾ ਅਤੇ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁੱਗ ਦੇ ਮਾਣਯੋਗ ਰਤਨ-ਸਮਾਨ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਜਨਮਿਆ, ਹੇ ਨਰ-ਪਤੀ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੁਪ੍ਰਭਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ—ਉਹ ਤੂੰ ਹੀ ਸੀ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਕ੍ਰਿਤਾ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ; ਤੂੰ ਪ੍ਰਜਾਪਾਲਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਜਨਮਿਆ। ਹੋਰ ਰਾਜੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਹੋਣਗੇ; ਰਤਨ-ਸਮਾਨ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੈ। ਸੁਰਸ਼ਮੀ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਸ਼ਸ਼ਕਰਨ ਮਹਾ-ਬਲਸ਼ਾਲੀ; ਸ਼ੁਭਦਰਸ਼ਨ, ਪਾਂਚਾਲ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਨਾਥ ਬਣੇਗਾ। ਸੁਸ਼ਾਂਤੀ ਅੰਗ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ ਹੋਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਵੀ ਅੰਗ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਵੇਗਾ; ਸੁੰਦਾ, ਮੁਚਕੁੰਦਾ, ਸੁਦਯੁਮਨਾ, ਅਤੇ ਤੁਰਾ ਵੀ ਜਨਮ ਲਏ। ਸੁਮਨਸ ਸੋਮਦੱਤਾ ਬਣਿਆ, ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਸੰਵਰਨ ਜਨਮਿਆ; ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਵਸੁਦਾਨਾ ਬਣਿਆ, ਸੁਖਦਾ ਸੁਪਤੀ ਬਣਿਆ। ਸ਼ੰਭੂ ਸੈਨਾ-ਪਤੀ ਬਣਿਆ, ਅਤੇ ਸੁਕਾਂਤਾ ਦਸ਼ਰਥ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ; ਸੋਮਾ ਜਨਕ ਬਣਿਆ, ਹੇ ਰਾਜਨ—ਇਹ ਰਾਜੇ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਹੋਏ। ਇਹ ਸਭ ਧਰਤੀ ਦੇ ਨਾਥ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈ ਕੇ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਯਜਨ ਕਰਕੇ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਵਰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਗੇ। ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾ੍ਹ ਨੇ ਕਹਿਆ: ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜ-ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ-ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਮਾਹਰ ਸੀ, ਇਸ ਪਰਮ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਤਪ ਲਈ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ। ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਤਮ-ਯੋਗ ਦੀ ਸਾਧਨਾ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ; ਬ੍ਰਹਮ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਹਰੀ ਵਿੱਚ ਵਿਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਰਾਜਾ, ਨਾਥ, austerity ਲਈ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਗਿਆ; ਉੱਥੇ ਹਰੀ, ਜੋ ਗੋਵਿੰਦਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ-ਰੂਪ ਹੈ, ਗਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਨਾਥ ਹੈ, ਇੰਦਰ ਦਾ ਅਦੁਤੀ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਹੈ, ਜੋ ਜਗਤ-ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਧਾਰੀ ਹੈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਹੈ—ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਜਗਤ-ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ, ਸੌ ਦੁਖਾਂ ਦੀਆਂ ਭਿਆਨਕ ਲਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਬੁਢਾਪੇ ਦੀ ਭਵਰ ਵਿੱਚ, ਪਾਤਾਲ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਮੂਲ 'ਤੇ—ਉਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਖਤਮ ਕਰਦਾ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਗੋਵਿੰਦਾ, ਅਪਾਰ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ, ਰੋਗ ਤੇ ਹੋਰ ਦੁਖਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪੀੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਮਹਾਨ-ਆਤਮਾ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨ, ਜਨਾਰਦਨ, ਗਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਨਾਥ, ਮਹਾ-ਬਾਹੂ। ਤੂੰ ਸਭ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਥ; ਤੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਪੂਰਾ ਸੰਸਾਰ ਵਿਆਪਕ ਹੈ। ਹੇ ਗਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਨਾਥ, ਮਹਾਨ-ਯਸ਼ਸਵੀ, ਮੈਨੂੰ ਰੱਖ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ-ਭੈ ਤੋਂ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਹੇ ਤੇਜ਼ ਚਕ੍ਰਧਾਰੀ। ਤੂੰ ਸਰਵੋਤਮ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ; ਤੂੰ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਸੱਚਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਚੰਦ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕਦਾ। ਹੇ ਅਚ੍ਯੁਤ, ਅੱਗ-ਰੂਪ ਚਿਹਰਾ ਤੇ ਉੱਤਮ ਸਵਭਾਵ ਵਾਲਾ, ਹੇ ਗਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਨਾਥ, ਮੈਨੂੰ ਰੱਖ ਜਦ ਮੈਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਅਚ੍ਯੁਤ, ਅਨੇਕਾਂ ਸੰਸਾਰ-ਚੱਕਰ embodied beings ਲਈ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਤੇਰੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹਨ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਥ; ਤੇਰੀ ਮਾਇਆ, ਜੋ ਦੁਵੈਤ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਕੌਣ ਪਾਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਹੇ ਗਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਨਾਥ, ਉਹ ਗਿਆਨੀ ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਪੂਜਦੇ ਹਨ—ਜੋ ਵੰਸ਼ ਰਹਿਤ, ਅਸਪর্শ, ਨਿਰਾਕਾਰ, ਗੰਧ ਰਹਿਤ, ਨਾਮ ਰਹਿਤ, ਅਵਰਨਨਯ, ਅਜਨਮਾ, ਅਤੇ ਪਰਮ ਹਨ—ਉਹ ਸੰਸਾਰ-ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਮੋਖਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।