ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਦੋਂ ਦੈਵਤਿਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਧਰਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਨਰਮ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਚਿੱਤ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਸਾਂਡ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਵੇਖਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਦੈਵਤਿਆਂ ਨੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਰੀ ਉਲਝਣ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਉਹ ਸੱਚੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਡਿੱਠੇ ਰਹਿ ਗਏ। ਏਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸੁਰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: "ਅੱਜ ਤੋਂ ਤੇਰਵੀਂ ਤਿੱਥੀ ਤੇਰਾ ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਨ ਹੋਵੇ।" ਜੋ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਦਿਨ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਇਕੱਠੇ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਉਹ ਪਾਪ ਮੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਅੱਗੇ ਆਖਿਆ ਕਿ, "ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਧਰਮ ਦਾ ਜੰਗਲ ਤੇਰੇ ਕਾਰਨ ਚਿਰਕਾਲ ਤੋਂ ਰਮਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ 'ਧਰਮਾਰਣਯ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਵੇ।" ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੈਨੂੰ ਲੋਕ ਕਲਿਯੁਗ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਤਯੁਗ ਤੱਕ ਚਾਰ, ਤਿੰਨ, ਦੋ ਜਾਂ ਇੱਕ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਧਾਮ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰ, ਜਿਥੇ ਵੀ ਕਰਮ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ ਜਾਂ ਜਿੱਥੇ ਤੂੰ ਵਿਆਪਕ ਹੈਂ।" ਇਹ ਸਭ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ, ਜੋ ਸਭ ਦੇ ਦਾਦਾ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਦੈਵਤੇ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਦੈਵਤੇ, ਸਾਂਡ ਸਮੇਤ, ਆਪਣੇ-अपने ਧਾਮ ਨੂੰ ਪਰਤ ਗਏ, ਹਰੇਕ ਗਮ ਤੋਂ ਮੁਕਤ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਇਹ ਕਥਾ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਵਿਚ ਤੇਰਵੀਂ ਤਿੱਥੀ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਮਰਥ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਖੀਰ ਭੋਗ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਤੇ ਦੈਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਭੂ-ਦੇਵਤਾ ਵਰਾਹ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹੁਣ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਆਦਿ ਜਨਮ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ, ਧਰਮੀ, ਧੀਰਜਵਾਨ, ਤੇਜੀਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਸਨ। ਉਹ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਵਜੋਂ ਜਨਮੇ, ਪਰਮ ਗਿਆਨ ਤੇ ਸੱਚੀ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧੀ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਤਪ ਕਰਦੇ ਰਹੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਚਹੁੰਦੇ ਪਾਸੇ ਫੈਲ ਗਈ, ਰਜ ਤੇ ਤਮ ਗੁਣ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਗੂੜ੍ਹੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੇ, ਪੀਲੇ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ, "ਰੋ ਨਾ, ਤੂੰ ਰੁਦ੍ਰ ਹੈਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਆਦਿ ਰੁਦ੍ਰ ਹੋਏ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰ, ਤੂੰ ਸਮਰਥ ਹੈਂ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਰੁਦ੍ਰ ਜੀ ਜਲ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਦੱਖਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦੇ ਮਨ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਚੰਗੇ-ਚੰਗੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ। ਇਸ ਵਿਸਥਾਰਸ਼ੀਲ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ, ਪਰਮ ਪਿਤਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਮਹਾਨ ਯਜਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਪਰ ਰੁਦ੍ਰ, ਜੋ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਸਨ, ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਰਹੇ। ਉਹ ਯਜਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਦੇਵਤੇ, ਸਿੱਧ, ਯਕਸ਼ ਆਏ, ਪਰ ਰੁਦ੍ਰ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਕੌਣ ਭੁੱਲ ਵਿੱਚ, ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵੱਧ, ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਰਚ ਲੈ ਗਿਆ?" ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ "ਹਾ! ਹੇ!" ਚੀਕ ਮਾਰੀ, ਤਦ ਅੱਗ ਵਰਗੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਨਿਕਲੀਆਂ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਿਸ਼ਾਚ, ਵੇਤਾਲ, ਭੂਤ ਤੇ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਗੋਲ਼ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਾਰੇ ਆਕਾਸ਼, ਧਰਤੀ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭਰ ਗਏ, ਤਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੋਵੀ ਕਦਮ ਲੰਬਾ ਧਨੁਸ਼ ਬਣਾਇਆ। ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਮੋੜੀ ਹੋਈ ਤੰਤੁ ਬਣਾਈ, ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਤੰਤੁ ਚੁੱਕੀ। ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੂਸ਼ਣ ਦੇ ਦੰਦ, ਭਗਾ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅਤੇ ਕ੍ਰਤੁ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅੰਗ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਉਹ ਯਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਰਿਸ਼ੀ, ਆਪਣਾ ਬੀਜ ਲੈ ਕੇ, ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਯਜਨ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਪਸ਼ੁਪਤੀ ਕੋਲ ਆਏ ਤੇ ਭਵਾਨਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਉਥੇ ਆਏ, ਭਵਾਨਾ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ, ਜੋ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਬਲਵਾਨ, ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਸਮਝ।" ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੈਨੂੰ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਜਨਮਿਆ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਹਿੱਸਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ? ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਇਹ ਯਜਨ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਦੇਵਤੇ ਭਟਕ ਗਏ ਹਨ ਤੇ ਕ੍ਰੋਧੀ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।" ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਗਿਆਨ ਲਈ ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਕਰੋ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਅਸੁਰ ਵੀ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਰੁਦ੍ਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨੂੰ ਗਿਆਨ ਤੇ ਸੰਤੋਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।" ਇਹ ਸੁਣਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਉੱਚੇ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਲਾਲ ਤੇ ਪੀਲੀ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਜਟਾਧਾਰੀ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ, ਵੱਡੇ ਸੱਪ ਵਾਲੇ, ਡਰਾਉਣੀ ਹਾਸੀ ਵਾਲੇ, ਅਡੋਲ, ਜਟਾਧਾਰੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਪੂਸ਼ਣ ਦਾ ਦੰਦ ਤੋੜਣ ਵਾਲੇ, ਭਗਾ ਦੀ ਅੱਖ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨੂੰ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ਕ, ਅੰਧਕ ਦੇ ਮਾਰਨਹਾਰ, ਕੈਲਾਸ ਵਾਸੀ, ਹਾਥੀ ਦੀ ਖਾਲ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" "ਫਿਰ ਤੇ ਫਿਰ, ਵਿਗੜੀ ਜਟਾ ਵਾਲੇ, ਭੈਰਵ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਡਰਾਉਣੇ, ਚੰਦ੍ਰਮਾਂ ਨੂੰ ਮਸਤਕ ਤੇ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਪਰਮਪ੍ਰਭੂ, ਖੋਪੜੀ ਧਾਰਣ ਵਾਲੇ, ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ, ਦਰੂ ਵਨ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ, ਤੀਖੀ ਭਾਲਾ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸੱਪ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਨੀਲੇ ਗਲੇ ਵਾਲੇ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਧਾਰੀ, ਡਰਾਉਣੇ ਦੰਡ ਵਾਲੇ, ਅੱਗ ਵਾਲੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" "ਵੇਦਾਂਤ ਰੂਪ, ਯਜਨ ਰੂਪ, ਦੱਖਾ ਦੇ ਯਜਨ ਦੇ ਨਾਸਕ, ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਸ਼ਿਵ, ਸ਼ੰਭੂ, ਭਵਾ, ਜਟਾਧਾਰੀ, ਭੀਕਰਨ, ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਕਾਰੀ ਹੋ ਕੇ, ਸ਼ੰਭੂ, ਜੋ ਸਦਾ ਬਲਵਾਨ ਧਨੁਸ਼ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਮੈਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਹਾਂ, ਦੱਸੋ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?" ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਭਵਾ, ਸਾਨੂੰ ਵੇਦ, ਸ਼ਾਸਤਰ ਤੇ ਗਿਆਨ ਦੇ, ਤੇ ਯਜਨ ਦਾ ਰਾਜ ਦੱਸ, ਜੇ ਤੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੈਂ।" ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਮੇਰੇ ਪਸ਼ੂ ਹੋਵੋਗੇ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਪਸ਼ੁਪਤੀ ਹੋਵਾਂਗਾ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਸੀਂ ਮੁਕਤੀ ਪਾਵੋਗੇ।" ਦੇਵਤੇ ਮੰਨ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, "ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਖਿਆ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਪਸ਼ੁਪਤੀ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਪਸ਼ੁਪਤੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਚੌਦਵੀਂ ਤਿੱਥੀ ਤੇਰਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਿਨ ਹੋਵੇ।" ਉਸ ਦਿਨ, ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ, ਦੁਜਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਗਹੂੰ ਦੇ ਭੋਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੇਰੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਰੁਦ੍ਰ, ਜੋ ਉਪਵਾਸ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਤੋਂ ਭਗਾ ਤੇ ਪੂਸ਼ਣ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਸਾਦੀ ਰੂਪ ਅੱਖਾਂ, ਦੰਦ ਤੇ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਪੂਰਨ ਗਿਆਨ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁਰਾਤਨ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਰੁਦ੍ਰ ਦਾ ਜਨਮ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਹਰ ਸਵੇਰ ਉਠ ਕੇ ਇਹ ਕਥਾ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।