ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚੋਂ ਵਾਯੂ ਨੂੰ ਉਤਪੰਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਵਾਯੂ ਬਹੁਤ ਉਤਸ਼ਟ ਅਤੇ ਗਰਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ gravel ਵਰਗਾ ਵਰਸਦਾ ਸੀ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਆਖਿਆ, “ਤੂੰ ਸਰੀਰਧਾਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾ।” ਇਸ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਵਾਯੂ ਸਰੀਰਧਾਰੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਵਾਯੂ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਕਿ, “ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਅਤੇ ਫਲ ਜੋ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ—ਇਸ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਤੂੰ ਦੌਲਤ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ।” ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਾਯੂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਵਰਤ ਦਿੱਤਾ। ਜਿਸ ਨੇ ਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ਨਿਯਮਤ ਰਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਦਿਨ ਅੱਗ ਨਾਲ ਪਕਾਇਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਨਾ ਖਾਇਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਧਨਾਦਾ ਦੇਵਤਾ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਤੁਰੰਤ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਦੌਲਤ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਸ ਕਥਾ ਨੂੰ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਭ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਹਾਤਪਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਨੁ ਅਤੇ ਮਨੁ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਜੋਂ ਜਾਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਆਪ ਸਰੀਰਧਾਰੀ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ‘ਤੇ ਆਇਆ। ਨਾਰਾਯਣ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਦੇਵਤਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ। “ਇਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਮੈਂ ਬਣਾਈ ਹੈ; ਇਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵੀ ਮੈਂ ਕਰਾਂ। ਪਰ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ—ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਇੱਕ ਸਰੀਰਧਾਰੀ ਰੂਪ ਬਣਾਵਾਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋਵੇ।” ਜਦ ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਸਰੀਰਧਾਰੀ ਜੀਵ, ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਨਮਿਆ ਸੀ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਜੀਵ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ, ਨਾਰਾਯਣ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਪੁਰਾਣਾ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਯਾਦ ਕੀਤਾ; ਉਸ ਦੀ ਬੋਲਚਾਲ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਇਕ ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ: “ਤੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ, ਸਭ ਕੁਝ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈਂ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਦਰਯੋਗ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਬਣ ਜਾ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਕੰਮ ਸਦਾ ਤੂੰ ਕਰੀਏ; ਤੈਨੂੰ ਸਰਵਜਨਤਾ ਮਿਲੇ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਆਪਣੇ ਸਵਭਾਵ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੋ ਗਿਆ; ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੁਰਾਣੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਭਗਵਾਨ, ਵੱਡੀ ਤਪस्या ਵਾਲਾ, ਯੋਗ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਲਗ ਗਿਆ; ਉਸ ਨੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਉੱਤਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚੋਂ, ਉਸਦੇ ਪੇਟ ਤੋਂ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਕਮਲ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ‘ਤੇ ਧਰਤੀ, ਸੱਤ ਮਹਾਂਦੀਪ, ਸਮੁੰਦਰ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਉਸ ਰੂਪ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਪਾਤਾਲ ਤੱਕ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਕਮਲ ਦਾ ਡੰਡਾ ਉਸ ਦਾ ਆਧਾਰ ਸੀ; ਕਮਲ ਦੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਨਿਵਾਸ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਉੱਚੀ ਉਤਪੱਤੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵਾਸ ਕਰ ਰਹੀ ਹਵਾ ਨੂੰ ਛੱਡਿਆ, ਅਤੇ ਵਾਯੂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, “ਇਹ ਸ਼ੰਖ, ਜੋ ਅਗਿਆਨਤਾ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ, ਮੋਹ-ਭ੍ਰਮ ਨੂੰ ਕੱਟਣ ਲਈ ਧारण ਕਰ। ਤੇਰੀ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਤਲਵਾਰ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਅਗਿਆਨਤਾ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰੇ। ਇਹ ਭਯੰਕਰ ਚਕ੍ਰ, ਸਮੇਂ ਦਾ ਚਕ੍ਰ, ਧारण ਕਰ; ਅਤੇ ਅਧਰਮ ਦੇ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਗਦਾ ਵੀ ਧारण ਕਰ। ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਵਾਲਾ ਹਾਰ ਤੇਰੇ ਗਲ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਰਹੇ; ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਅਤੇ ਕੌਸਤੁਭ ਰਤਨ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਹੋਣ। ਤੇਰੀ ਚਾਲ ਹਵਾ ਹੋਵੇ, ਤੇਰਾ ਵਾਹਨ ਗਰੁੜ ਹੋਵੇ; ਲਕਸ਼ਮੀ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ, ਤੇਰੀ ਸਦਾ ਸ਼ਰਨ ਹੋਵੇ; ਦਵਾਦਸ਼ੀ (ਬਾਰਵੀਂ ਤਿਥੀ) ਤੇਰੀ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਉਹ ਜੇਹੀ ਰੂਪ ਚਾਹੇ, ਧਾਰਨ ਕਰ ਸਕੇ। ਜਿਸ ਨੇ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਘੀ ਖਾਇਆ—even ਥੋੜੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ—ਚਾਹੇ ਆਦਮੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਔਰਤ, ਉਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਵਰਗ ਵਾਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜਿਵੇਂ ਤੈਨੂੰ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਹੋਰ ਰੂਪ ਰਚਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਸਰਵ-ਵਿਆਪਕ ਪੁਰੁਸ਼ ਵੈਦਾਂਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਮੂੜ੍ਹ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਆਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਇਹ ਕਥਾ ਸੁਣਦਾ, ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਅਟੱਲ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਹੈ, Supreme Beyond, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਬਾਰੇ ਵੀ ਸੋਚਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ, ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਚਿੱਟੇ ਕਣ, ਹਾਰ ਅਤੇ ਲੇਪ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਹੇ ਉੱਚੇ, ਚਾਰ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੇ ਬਲਦ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ; ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬਣ।” ਉਹ, ਆਦੇਸ਼ ਮਿਲਣ ‘ਤੇ, ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਪੈਰਾਂ ‘ਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ; ਤ੍ਰੇਤਾ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ, ਦੁਆਪਰ ਵਿੱਚ ਦੋ, ਅਤੇ ਕਲੀ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਭੂ ਇੱਕ ਪੈਰ ਨਾਲ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਛੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ, ਵੈਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੋ, ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ; ਪ੍ਰਭੂ ਹਰ ਥਾਂ, ਪਾਤਾਲ ਅਤੇ ਹਰ ਮਹਾਂਦੀਪ-ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਉਹ ਚਾਰ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਦਾਰਥ, ਗੁਣ, ਕਰਮ ਅਤੇ ਜਾਤੀ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਅਤੇ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਉਸ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲਾ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਦਿਕ ਅਤੇ ਅੰਤਹੀਨ ਓਮ, ਦੋ ਸਿਰਾਂ ਅਤੇ ਸੱਤ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲਾ, ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਬੰਧਨ ਨਾਲ ਬੰਨਿਆ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਆਗੂ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਧਰਮ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਸੋਮਾ ਨੇ ਪੀੜਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਤਾਰਾ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਅੰਗੀਰਸਾ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਨੂੰ ਹੜਪਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ—ਉਸ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ, ਧਰਮ ਇੱਕ ਘਣੀ ਅਤੇ ਡਰਾਉਣੀ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਅਸੁਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਧਰਮ ਤੋਂ ਵੰਜੀਆਂ ਹੋ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀਆਂ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗੀਆਂ; ਅਤੇ ਅਸੁਰ ਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗੇ। ਜਦ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਮ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਅਤੇ ਧਰਮ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ, ਦੇਵਤਾ ਅਤੇ ਅਸੁਰ, ਸੋਮਾ ਦੀ ਗਲਤੀ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਲਈ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਲੜਨ ਲੱਗੇ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਨਾਰਦ ਜੀ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕੋਲ ਆਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ। ਫਿਰ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਆਪਣੇ ਹੰਸ ਵਾਹਨ ‘ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਅਤੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਇਹ ਲੜਾਈ ਕਿਸ ਲਈ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਭ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਇਹ ਸੋਮਾ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਹੈ; ਅਤੇ ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਕਿ ਉਸਦਾ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ, ਪੀੜਿਆ ਹੋ ਕੇ, ਘਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆਸ਼ਰਾ ਲੈ ਗਿਆ...