ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰ, ਮਹਾਂ ਦੇਵੀ ਗਾਯਤਰੀ, ਜੋ ਸਿੰਘ ਦੇ ਰਥ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਭਰੀ, ਅਕੇਲੀ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ। ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਧੀਰਜ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਜੰਗ ਕੀਤੀ। ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਦਿਵਿਆ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ, ਉਹ ਮਹਾਂ ਅਸੁਰ ਵੈਤ੍ਰਾਸੁਰ ਨਾਲ ਆਕਾਸ਼ੀ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੜਦੀ ਰਹੀ। ਜਦੋਂ ਸਮਾਂ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਵੈਤ੍ਰਾਸੁਰ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਜਿੱਤ 'ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਉਲਾਹਣਾ ਅਤੇ ਚਲੇਲਾਂ ਹੋਈਆਂ। ਵੈਤ੍ਰਾਸੁਰ ਦੇ ਮਰਨ 'ਤੇ ਸਾਰੇ ਸਵਰਗ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋ ਕੇ "ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ!" ਦਾ ਜੈਕਾਰਾ ਲਗਾਇਆ। ਖੁਦ ਪ੍ਰਭੂ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੈਨੂੰ ਜਿੱਤ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਗਾਯਤਰੀ ਦੇਵੀ! ਤੂੰ ਮਹਾਂ ਮੋਹਨੀ, ਸਰਵੋਚ ਸ਼ਕਤੀ, ਮਹਾਂ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਭਾਗਵਾਨ, ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੀ ਹੈ।" "ਤੇਰੇ ਅੰਗ ਦਿਵਿਆ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਤੂੰ ਆਕਾਸ਼ੀ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਅਤੇ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਮਾਲਾਵਾਂ ਪਾਈ ਹੋਈ ਹੈ। ਤੂੰ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰੀ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਦੀ ਹੈ।" "ਤੂੰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ, ਤਿੰਨ ਤੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ, ਤਿੰਨ ਅੱਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਧਾਰੀ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਡਰਾਉਣੇ ਚਿਹਰੇ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਤੂੰ ਕਮਲ ਦੇ ਆਸਨ ਤੋਂ ਜੰਮੀ ਹੋਈ ਸਰਸਵਤੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" "ਹੇ ਕਮਲ-ਨੈਨੀ, ਮਹਾਂ ਮੋਹਨੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਗਦੀ, ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਆਪਕ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰਾਜਾ, 'ਸਵਾਹਾ' ਅਤੇ 'ਸਵਧਾ' ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਅਵਤਾਰ, ਹੇ ਮਾਤਾ!" "ਤੂੰ ਪੂਰਨ ਹੈ, ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕਦੀ, ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸਰੋਤ, ਮਹਾਂ ਗਿਆਨ, ਸਰਵੋਚ ਬੁੱਧੀ, ਮਹਾਂ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਨਾਸਕ, ਮਹਾਂ ਚਤੁਰਤਾ ਦੀ ਜਨਨੀ, ਦੁੱਖ ਰਹਿਤ, ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਦੇਵੀ ਹੈ।" "ਤੂੰ ਧਰਮ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਂ ਭਾਗਵਤੀ; ਤੂੰ ਗੀਤ ਹੈ, ਤੂੰ ਗਾਂ ਹੈ, ਤੂੰ ਅਵਿਨਾਸੀ ਹੈ; ਤੂੰ ਬੁੱਧੀ ਹੈ, ਤੂੰ ਧਨ ਹੈ, ਤੂੰ ਓਮ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੂੰ ਤੱਤ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਹੈ; ਹੇ ਦੇਵੀ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਸਰਵੋਚ ਰਾਜਾ।" ਭਵ, ਸਰਵੋਚ ਪ੍ਰਭੂ, ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਨਾਲ, ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਦਾ ਜੈਕਾਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਜਿੰਨਾ ਸਮੇਂ ਚਤੁਰਮੁਖੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੱਸਦਾ ਰਿਹਾ, ਉਤਨਾ ਸਮਾਂ ਦੇਵੀ ਪਾਣੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰਹੀ। ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕਰਤੱਬ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਅਤੇ ਦਿਵਿਆ ਕਾਰਜ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਸਮਝ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕਾਰਜ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸਣ ਲਈ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਮਹਾਂ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਹੁਣ ਹਿਮਾਲਾ ਦੇ ਪਹਾੜ ਤੇ ਜਾਵੇ; ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਓ।" "ਨੌਂਵੇਂ ਦਿਨ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਸ ਦੇਵੀ ਦੀ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੋ; ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।" "ਜੋ ਵੀ ਮਰਦ ਜਾਂ ਔਰਤ ਨੌਂਵੇਂ ਦਿਨ ਪੀਸਿਆ ਹੋਇਆ ਅਨ ਖਾਏ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਨੋ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇਗੀ।" "ਜੋ ਵੀ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵ, ਤੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਆ ਇਹ ਸਤੋਤ੍ਰ ਸਵੇਰੇ ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਪੜ੍ਹੇਗਾ, ਉਹ ਦੇਵੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਪਾਏਗਾ।" "ਹੇ ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾ ਲੈ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਫਿਰ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।" "ਹੇ ਦੇਵੀ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੋਰ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਜ ਬਾਕੀ ਹੈ—ਅਸੁਰ ਮਹਿਸ਼ਾ ਦੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਨਾਸ ਲਈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਆਏ ਸੀ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਚਲੇ ਗਏ, ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਹਿਮਾਲਾ ਦੇ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਸਥਾਪਤ ਹੋ ਗਈ। ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸਥਾਪਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਨੰਦਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ। ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਦੇਵੀ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਅਤੇ ਸਰਵੋਚ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਹਾਤਪਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਰਾਜਨ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ ਇਹ ਕਥਾ—ਕਿਵੇਂ ਦਿਸਾਵਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਤੋਂ ਉਭਰੀਆਂ, ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸੁਆਮੀ।" ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ: "ਮੇਰੇ ਰਚੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੌਣ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਚਲਾਏਗਾ?" ਜਦੋਂ ਉਹ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਤੋਂ ਦਸ ਚਮਕਦਾਰ ਕੁੜੀਆਂ ਉਭਰੀਆਂ, ਜੋ ਇਥੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਥਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪੂਰਬ, ਦੱਖਣ, ਪੱਛਮ, ਉੱਤਰ, ਉਪਰ ਅਤੇ ਹੇਠ—ਇਹ ਛੇ ਮੂਲ ਕੁੜੀਆਂ ਸਨ, ਹੇ ਰਾਜਨ। ਬਾਕੀ ਚਾਰ ਮਹਾਂ ਸੁੰਦਰ, ਰੂਪਵਤੀ, ਵੱਡੀ ਭਾਗਵਤੀ ਅਤੇ ਗਹਿਰੀ ਚਰਿਤਰ ਵਾਲੀਆਂ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ, ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ: "ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਸਾਨੂੰ ਥਾਂ ਦੋ।" "ਜਿੱਥੇ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਸ ਸਕੀਏ; ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ, ਹੇ ਸਰੋਤ, ਚੰਗੇ ਪਤੀ ਵੀ ਦੋ।" ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀਆਂ, ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਸੌ ਕਰੋੜ ਵਿਆਪਕ ਹੈ; ਇਸ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਤੁਸੀਂ ਜਿੱਥੇ ਚਾਹੋ ਵੱਸੋ, ਹੇ ਭਾਗਵਤੀ, ਦੇਰੀ ਨਾ ਕਰੋ।" "ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤੀ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਚ ਕੇ, ਰੂਪਵਤੀ ਅਤੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ; ਤੁਸੀਂ ਹੁਣ ਜਿੱਥੇ ਚਾਹੋ ਜਾਓ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲੀ ਗਈਆਂ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ ਰਚੇ। ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਰਚ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਹ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਏ, ਸਭ ਦਾ ਪਿਤਾ ਹੋ ਕੇ। ਇਕ ਨੂੰ ਇੰਦਰ ਨੂੰ, ਦੂਜੀ ਨੂੰ ਅਗਨੀ ਨੂੰ, ਤੀਜੀ ਨੂੰ ਯਮ ਨੂੰ, ਚੌਥੀ ਨੂੰ ਨਿਰ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਇਕ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਰੁਣ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ। ਵਾਯੂ, ਕੁਬੇਰ ਅਤੇ ਈਸ਼ਾਨ ਨੂੰ ਹੋਰ ਕੁੜੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ; ਉਪਰਲੇ ਦਿਸਾ 'ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਖੁਦ ਰਾਜ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਹੇਠਲੇ ਦਿਸਾ 'ਤੇ ਸ਼ੇਸ਼ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਦਿਸਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤਿਥਿ ਦਿੱਤੀ—ਦਸਵੀਂ ਤਿਥਿ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਹੈ, ਅਤੇ ਦਹੀਂ-ਚਾਵਲ ਉਸ ਦਾ ਭੋਜਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਉਹ ਦੇਵੀਆਂ ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈਆਂ, ਅਤੇ ਦਸਵੀਂ ਤਿਥਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰੀਤ ਹੈ। ਜੋ ਵੀ, ਨਿਯਮਵਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਦਿਨ ਦਹੀਂ-ਚਾਵਲ ਖਾਏ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਦੇਵੀਆਂ ਉਸ ਦੇ ਪਾਪ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੋ ਵੀ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਦਿਸਾਵਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਦਾ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਅਟੱਲ ਸਥਿਤੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਮਹਾਤਪਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਹੋਰ ਸੁਣੋ ਧਨ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਕਥਾ, ਜੋ ਪਾਪ ਨਾਸਕ ਹੈ—ਕਿਵੇਂ ਵਾਯੂ, ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਕੇ, ਧਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਬਣਿਆ।" ਉਹ ਪਹਿਲਾ ਸਰੀਰ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਾਯੂ ਵੱਸਦਾ ਸੀ—ਉਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਸਰੀਰ ਖੇਤ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਇਆ। ਉਥੇ, ਵਾਯੂ ਦੇ ਸਰੀਰਧਾਰੀ ਰੂਪ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਲਈ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ; ਸੁਣ, ਹੇ ਮਹਾਂ ਭਾਗਵਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਇਹ ਕਥਾ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ।