ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਕ ਵਾਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਛੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ ਸਕੰਦਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਅੱਗ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਅਤੇ ਮੁਰਗੇ ਵਾਲਾ ਝੰਡਾ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: "ਹੇ ਕੰਪਨ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਕੁਮਾਰਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਸਕੰਦਾ! ਤੂ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਰੌਂਚ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਕ੍ਰਿਤਿਕਾਵਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਮਾਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ!" ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: "ਹੇ ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ, ਅੱਗ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਮਹਾ-ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ!" ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਐਸਾ ਸਤਿਕਾਰ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਭਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਕੰਦਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧ ਗਈ। ਉਹ ਬਾਰ੍ਹਾ ਸੂਰਜਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਣ ਲੱਗੇ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤਾ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭੀ ਸਾੜਨ ਲੱਗੀ। ਪ੍ਰਜਾਪਾਲਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਤਿਕਾਵਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਗੁਰੂ, ਅੱਗ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਅਤੇ ਮਾਤਾਵਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕਿਵੇਂ ਆਖਿਆ?" ਮਹਾਤਪਾ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ, "ਪਹਿਲੇ ਮਨਵੰਤਰ ਵਿੱਚ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰਿਆ। ਕ੍ਰਿਤਿਕਾਵਾਂ, ਅੱਗ, ਹੋਰ ਮਾਤਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਗਿਰਿਜਾ—ਇਹ ਗੁਹਾ ਦੇ ਜਨਮ ਦੇ ਕਾਰਣ ਸਨ।" "ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ, ਆਤਮ-ਗਿਆਨ ਦਾ ਰਾਜ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ, ਅਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਦੀ ਉਪਪੱਤੀ ਦੀ ਗੁਪਤ ਕਥਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਸਕੰਦਾ ਆਪ ਮਹਾਨ ਦੇਵਤਾ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਨਾਸਕ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਸਮੇਂ ਛੇਵੀਂ ਚੰਦ੍ਰ ਦਿਨ ਦਿੱਤੀ।" "ਜੋ ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਇਸ ਸਤੋਤ੍ਰ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੁੱਤਰ-ਹੀਣ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਗਰੀਬ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਧਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਮਨ ਵਿਚ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ, ਜੋ ਕਾਰਤਿਕੇਯ ਦੇ ਇਸ ਸਤੋਤ੍ਰ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਸੁਖ-ਸਾਲਮਤੀ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।" ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪ੍ਰਜਾਪਾਲਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਦੋਹਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮੇ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਸਰੀਰ ਕਿਵੇਂ ਬਣਦਾ ਹੈ? ਮੇਰਾ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰੋ।" ਮਹਾਤਪਾ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਆਤਮਾ, ਜੋ ਇਕ ਹੈ, ਸਦੀਵੀ ਗਿਆਨ-ਸ਼ਕਤੀ, ਜਦੋਂ ਦੂਜੇ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਚਮਕ ਉਠਦੀ ਹੈ।" "ਜੋ ਸੂਰਜ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਮਹਾ-ਆਤਮਾ ਦੀ ਚਮਕ, ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋ ਕੇ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ, ਸਿੱਧ, ਹੋਰ ਸਮੂਹ, ਅਤੇ ਮਹਾ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਸਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ, ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਸਰੋਤ ਵਜੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਉਸ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲਣ ਵਾਲੀ ਚਮਕ ਤੋਂ, ਇਕ ਸਰੀਰ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ; ਇਸ ਲਈ, ਵੈਦਕ ਵਿਦਵਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਵੀ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚਮਕ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਗਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਭਾਸਕਰ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਕਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।" "ਉਹ ਦਿਵਾਕਰ ਕਹਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਦਿਨ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮੂਲ ਵਜੋਂ, ਆਦਿਤਯ ਕਹਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਰ੍ਹਾ ਸੂਰਜ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ, ਹਰ ਇੱਕ ਦੀ ਆਪਣੀ ਚਮਕ, ਪਰ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਹ ਸਰਵ-ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇਖਿਆ, ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰਤਾ ਕੀਤੀ।" ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੁਸੀਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਰੋਤ ਹੋ, ਆਪਣੀ ਅਗਨਿ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਖਾ ਜਾਂਦੇ ਹੋ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਹੁਣ ਉਗ ਆਏ ਹੋ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਿਆਓ—ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਸਾੜੋ, ਹੇ ਸਭ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਸਾਕਸ਼ੀ!" "ਤੁਾਡੀ ਚਮਕ, ਹੇ ਸੂਰਜ, ਹਰ ਥਾਂ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਯਜੁਰਵੇਦ ਦੇ ਆਰੰਭ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਹੈ; ਤੁਹਾਡਾ ਭੀੜਾ ਚੱਕਰ, ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ, ਕਾਲ ਕਹਲਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।" "ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੂਰਜ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ, ਸਭ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਅਚਲ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ; ਵਰੁਣ ਅਤੇ ਯਮ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਭੂਤ-ਭਵਿੱਖ ਦੋਵੇਂ ਹਨ।" "ਤੁਸੀਂ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਅਕਾਸ਼ਵਾਸੀਆਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦੇ ਹੋ; ਪਿਤਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, 'ਸ਼ਾਂਤੀ ਵੱਲ ਜਾਓ।' ਤੁਸੀਂ ਵੇਦਾਂਤ ਰਾਹੀਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋ, ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੋ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਅਤੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: "ਸਾਡੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ, ਹੇ ਮੰਗਲਮਈ, ਸਾਨੂੰ ਦਬਾਓ ਨਹੀਂ।" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਬੇਨਤੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਚਮਕਦਾਰ ਨੇ ਮ੍ਰਦੁ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ; ਤੇਜੀ ਨਾਲ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਚਮਕਦਾਰ ਹੋ ਗਏ।" "ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਾੜਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਈ; ਸੱਤਵੇਂ ਦਿਨ, ਸੂਰਜ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਏ।" "ਜੋ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਭਾਸਕਰ ਉਸ ਨੂੰ ਮਨ-ਚਾਹੀ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।" "ਹੇ ਰਾਜਾ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੁਰਾਤਨ ਕਥਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ; ਹੁਣ ਪਹਿਲੇ ਮਨਵੰਤਰ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ।" "ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਅੰਧਕਾ ਨਾਂ ਦਾ ਮਹਾ-ਦੈਤਿਆ ਸੀ; ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲਿਆ।" "ਉਸ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦੇਵਤਾ, ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਛੱਡ ਕੇ, ਡਰ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਆਏ।" "ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਉਣ 'ਤੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਤੁਸੀਂ ਕਿਉਂ ਆਏ ਹੋ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ? ਦੱਸੋ, ਤੁਹਾਡਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ?'" "ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਅਸੀਂ ਅੰਧਕਾ ਵਲੋਂ ਪੀੜਤ ਹਾਂ; ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ, ਹੇ ਚੌਹਾਂ ਮੂੰਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।'" "ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਹੇ ਉੱਤਮ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਮੈਂ ਅੰਧਕਾ ਤੋਂ ਤੁਹਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ ਹਾਂ; ਚਲੋ, ਅਸੀਂ ਮਹਾਨ ਸਰਵਾ, ਮਹਾ-ਦੇਵ, ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲਵਾਂ।'" "ਪਰ ਪਹਿਲਾਂ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ: ਉਹ ਅਜੈਯ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਨਾ ਛੂਹੇ।" "ਫਿਰ ਵੀ, ਰੁਦ੍ਰ ਹੀ, ਜੋ ਭੀੜਾ ਨਾਸਕ ਹੈ, ਉਸ ਮਹਾ-ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸਕਦੇ ਹਨ; ਚਲੋ, ਅਸੀਂ ਕੈਲਾਸਾ ਦੇ ਵਾਸੀ ਪ੍ਰਭੂ ਕੋਲ ਚੱਲੀਏ।" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਭਵ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ; ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।" "ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਏ ਹੋ, ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ? ਦੱਸੋ, ਮੈਂ ਫ਼ੌਰਨ ਕਰਾਂਗਾ; ਤੁਹਾਡਾ ਹੁਕਮ ਜਲਦੀ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇ।'" "ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: 'ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਅੰਧਕਾ ਵਲੋਂ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਦੁਸ਼ਟ ਹੈ।'" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਸਰਵ-ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੀ ਅੰਧਕਾ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਆ ਗਿਆ।" "ਉਹ ਚਾਰ-ਭਾਗੀ ਫੌਜ ਲੈ ਕੇ, ਭਵ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ—ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ—ਨੂੰ ਹਥਿਆਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਪੂਰੀ ਤਿਆਰੀ ਨਾਲ ਆ ਗਿਆ।