ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਦੋਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚਰਨਾਂ ਨਾਲ ਗਣਾਂ ਦੇ ਅਗਵਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਘੜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਫਿਰ ਉਹ ਵਿਨਾਇਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹੋ ਕੇ ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗਣਾਂ ਦਾ ਨੇਤਾ ਬਣਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਭ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਹ ਸਭ ਬੋਲੇ: "ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮਸਕਾਰ, ਹਾਥੀ-ਚਿਹਰਾ ਵਾਲੇ! ਨਮਸਕਾਰ, ਗਣਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾ! ਹੇ ਵਿਨਾਇਕ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ! ਤੂੰ ਬੜੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ!" "ਹੇ ਵਿਘਨ-ਹਰਨ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ! ਹੇ ਅਜਗਰ ਨੂੰ ਕਮਰ-ਬੰਦ ਵਾਂਗ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ! ਹੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ, ਵੱਡੇ ਪੇਟ ਵਾਲੇ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ!" "ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਤੇਰੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰ ਕੇ, ਤੂੰ ਸਦਾ ਸਾਨੂੰ ਵਿਘਨਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ ਕਰ।" ਇੰਝ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਹੋਇਆ ਹੋਇਆ, ਰੁਦ੍ਰ ਤੇ ਸੋਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਹ ਘਟਨਾ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਚੌਥੀ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਵਾਪਰੀ, ਜੋ ਗਣਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾ ਦੀ ਦਿਨ ਹੈ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸਭ ਚੰਦ੍ਰਮਾਸੀ ਤਿਥੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਤੇ ਮਹਾਨ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਦਿਨ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਤਿਲ ਖਾਂਦਾ ਤੇ ਗਣਪਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਭਗਵਾਨ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਤਾ ਭੀ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਸਤੋਤ੍ਰ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਜਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ, ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਾਪ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਧਰਤੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਅਜਗਰਾਂ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲ ਗਿਆ? ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਣ ਕੀ ਹੈ, ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਧਾਰਕ?" ਤਦ ਸ੍ਰੀ ਵਰਾ੍ਹ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਜਦੋਂ ਗਣਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣੀ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਨੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਨੂੰ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਕਹੇ।" ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਹੇ ਵਡਿਆਈਯੋਗ, ਉਹ ਅਜਗਰ, ਜੋ ਗਰੁੜ ਲਈ ਨਿਯਤ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲਿਆ? ਉਹ ਵਿਕ੍ਰਿਤ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਗਏ? ਤੂੰ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰ ਦੱਸ।" ਤਾਂ ਮਹਾਤਪਸਵੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਮਰੀਚੀ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ; ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸੋਚਿਆ ਤੇ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਕਸ਼੍ਯਪ ਬਣਾਇਆ।" ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦਕ੍ਸ਼ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਕਦਰੂ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਮੁਖ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਹੰਸਮੁਖ ਸੀ; ਮਰੀਚੀ ਨੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬੜੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ ਜਣੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੰਤ, ਵਾਸੁਕੀ, ਮਹਾਨ ਕਾਂਬਲ, ਕਰਕੋਟਕ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਅਜਗਰ ਪਦਮ ਨਾਮ ਦਾ ਸੀ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਪਦਮ, ਸ਼ੰਖ ਅਤੇ ਅਜੇਯ ਕੁਲਿਕਾ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਕਸ਼੍ਯਪ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵੰਸ਼ਜ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ; ਉਹ ਤਿਰਛੇ, ਦੁਸ਼ਟ ਕਰਤੂਤਾਂ ਵਾਲੇ, ਨੁਕੀਲੇ ਦੰਦਾਂ ਤੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਤੇ ਡੰਕ ਮਾਰਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਲ ਵਿੱਚ ਸੁਆਹ ਕਰ ਦਿੰਦੇ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਿਵੇਂ ਧੁਨੀ ਸਪਰਸ਼ ਪਿੱਛੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਇੰਝ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਭਿਆਨਕ ਨਾਸ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਜਦ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦਾ ਨਾਸ ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਜਗਤ ਦੇ ਹਰ ਕੋਨੇ ਤੋਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਕੋਲ ਸ਼ਰਨ ਆ ਗਏ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਆਸਰਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੇ ਕਮਲ-ਜਨਮੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਆ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮੂਲ, ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਾਨੂੰ ਵੱਡੇ, ਨੁਕੀਲੇ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੇ ਅਜਗਰਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਓ, ਹੇ ਮਹਾਂਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ।" "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਹਰ ਰੋਜ਼ ਜਦੋਂ ਅਜਗਰ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖ ਜਾਂ ਪਸ਼ੂ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸੁਆਹ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਹੇ ਦੇਵ, ਤੂੰ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਬਣਾਇਆ, ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਅਜਗਰਾਂ ਕਾਰਨ ਨਾਸ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਇਹ ਬੁਰਾਈ ਜਾਣ ਕੇ ਜੋ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਰ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਚਿੱਤ ਵਾਲੇ।" ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਜ਼ਰੂਰ ਰੱਖਿਆ ਕਰਾਂਗਾ; ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਘਰ ਜਾਓ, ਜੀਵੋ, ਡਰੋ ਨਾ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਅਦ੍ਰਿਸ਼੍ਯ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਰਵਾਨਾ ਕੀਤਾ; ਉਹ ਸਭ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ, ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਚਲੇ ਗਏ। ਜਦ ਜੀਵ ਚਲੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਅਜਗਰਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ, ਤੇ ਵਾਸੁਕੀ ਆਦਿਕ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਤੁਸੀਂ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਜੰਮੇ ਹੋ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ; ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ਾਪ ਕਾਰਨ, ਸਵਾਯੰਭੂਵ ਮਨਵੰਤ੍ਰ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਭੀ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਮਹਾਨ ਨਾਸ ਹੋਵੇਗਾ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਕੰਬਦੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਜਗਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਏ ਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ: "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੂੰ ਸਾਡੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤਿਰਛੀ ਬਣਾਈ, ਸਾਨੂੰ ਭਾਰੀ ਜ਼ਹਿਰ, ਨਿਰਦਯਤਾ ਅਤੇ ਡਰਾਉਣੀ ਨਜ਼ਰ ਦਿੱਤੀ। ਹੇ ਦੇਵ, ਇਹ ਸਭ ਤੂੰ ਕੀਤਾ—ਹੁਣ, ਅਚ੍ਯੁਤ, ਇਸ ਨੂੰ ਰੋਕੋ।" ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਜੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤਿੜਕੀਆਂ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਤੁਸੀਂ ਡਰੋ ਨਾ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਖਾ ਜਾਓ।" ਅਜਗਰਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੇ ਸਾਡੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਿਵਾਸ ਤੇ ਸੀਮਾਵਾਂ ਬਣਾਓ, ਅਤੇ ਦੋਹਾਂ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਿਯਮ ਤੈਅ ਕਰੋ।" ਅਜਗਰਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਇਕ ਸਮਝੌਤਾ ਬਣਾਵਾਂਗਾ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ, ਇਕ ਮਨ ਕਰਕੇ, ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਸੁਣੋ।" "ਪਾਤਾਲ, ਵਿਟਲ, ਤੇ ਤੀਜਾ, ਜੋ ਹਰਮਯ ਕਹਿਣਦੇ ਹਨ—ਇਹ ਸੁੰਦਰ ਨਿਵਾਸ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉੱਥੇ ਜਾਓ।" "ਉੱਥੇ, ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਅਨੇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਖ ਭੋਗੋ; ਉੱਥੇ ਸੱਤਵੀ ਰਾਤ ਤੱਕ ਵੱਸਦੇ ਰਹੋ, ਫਿਰ-ਫਿਰ।" "ਫਿਰ, ਵੈਵਸ੍ਵਤ ਮਾਨਵੰਤ੍ਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਤੁਸੀਂ, ਕਸ਼੍ਯਪ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਗਿਆਨੀ ਸੁਪਰਨ ਦੇ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਬਣੋਗੇ।" "ਉਸ ਸਮੇਂ, ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਰੇ ਸੰਤਾਨਾਂ ਨੂੰ ਚਿਤ੍ਰਭਾਨੂ ਨਾਸ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ; ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।" "ਜੋ ਅਜਗਰ ਨਿਰਦਯ ਅਤੇ ਵੈਰਾਗੀ ਹਨ—ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਇਹ ਹੋ ਕੇ ਰਹੇਗਾ। ਜਦ ਸਮਾਂ ਆਵੇ, ਡੰਕ ਮਾਰੋ ਤੇ ਖਾਓ, ਅਤੇ ਜੇ ਮਨੁੱਖ ਵਲੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੁਖ ਪਹੁੰਚੇ, ਤਾਂ ਵੀ।" "ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਮੰਤ੍ਰਾਂ, ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ, ਜਾਂ ਗਰੁੜ ਚੱਕਰਾਂ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ, ਜਾਂ ਬੰਨ੍ਹੇ ਜਾਂ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਲ ਡਰ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਆਉਣਾ; ਹੋਰ ਨਾ ਸੋਚੋ, ਨਾ ਕਰੋ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਵੋਗੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਲੋਂ ਸੰਬੋਧਨ ਹੋਣ ਉਪਰੰਤ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਅਜਗਰ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਤਹ ਉੱਤੇ ਚਲੇ ਗਏ; ਉੱਥੇ ਰਸਾਤਲ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਖ ਮਾਣਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਚੌਂ-ਮੁੱਖਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਲੋਂ ਸ਼ਾਪ ਤੇ ਵਰ ਦੋਵੇਂ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਹ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਨਿਵਾਸ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਵੱਸਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੰਤੁਸ਼ਟ। ਇਹ ਸਭ ਵੱਡੇ ਆਤਮਿਆਂ ਲਈ ਪੰਜਵੀਂ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਵਾਪਰਿਆ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਤਾਰੀਖ ਪਵਿੱਤਰ, ਮੰਗਲਮਈ ਤੇ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।