ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਭਾਵਨਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਸੁੰਦਰ ਭਵਾਨੀ ਦੀ ਧੀ—ਪਾਰਵਤੀ—ਉੱਚੇ ਹਿਮਾਲਾ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਥੇ, ਉਸ ਨੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਕਠਿਨ ਤਪ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਘਿਸ ਲਿਆ; ਆਪਣੇ ਹੀ ਤਪ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੜ ਕੇ, ਉਹ ਹਿਮਾਲਾ ਪਹਾੜ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮੀ। ਇਸ ਜਨਮ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਉਮਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਸੋਹਣੇ ਰੂਪ ਨਾਲ ਹਿਮਾਲਾ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਸ਼ੋਭਣ ਵਾਲੀ ਬਣੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਫਿਰੋਂ ਉੱਚੀ ਤਪੱਸਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਨੈਤ੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ—ਸ਼ਿਵ—ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਰਹੀ, ਇਹ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਕੇ ਕਿ "ਇਹੀ ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਹਨ," ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਤਪ ਵਿਚ ਡਟੀ ਰਹੀ। ਜਦ ਉਹ ਮਹਾਨ ਹਿਮਾਲਾ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਇਹ ਕਠਿਨ ਤਪ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਭਗਵਾਨ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਏ। ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਇੱਕ ਬੁੱਢੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਬੁੱਢਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਗ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ ਅਤੇ ਹਰ ਕਦਮ 'ਤੇ ਥਰਥਰਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਉਮਾ ਕੋਲ ਆਇਆ ਤੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਸੁਧੀ ਮਹਿਲਾ, ਮੈਂ ਭੁੱਖਾ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਈ ਯੋਗ ਭੋਜਨ ਦਿਓ।" ਉਮਾ, ਜੋ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਫਲ ਆਦਿ ਦੇਵਾਂਗੀ; ਤੁਸੀਂ ਜਲਦੀ ਨ੍ਹਾ ਲਵੋ, ਫਿਰ ਜੋ ਚਾਹੋ ਖਾਓ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਨੇੜੇ ਵਹਿੰਦੀ ਮਹਾਨ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਵੱਲ ਨ੍ਹਾਉਣ ਲਈ ਰੁਖ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਜਦ ਰੁਦ੍ਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਨ੍ਹਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਭਰਮਕਾਰੀ ਮਕਰ (ਮੱਛ) ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ, ਜੋ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਡਰਾਉਣਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਵਰੂਪ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜਾਦੂ ਨਾਲ ਫੜ ਲਿਆ। ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਮਕਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਉਮਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਬੁੱਢਾ ਰੂਪ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਕੁਵਾਰੀ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ; ਜਲਦੀ ਦੌੜੋ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਬਚਾਓ, ਮੈਨੂੰ ਹੋਰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਚਾ ਲਵੋ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਹਿਮਵਤ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਹਨ, ਸ਼ੰਕਰ ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਹਨ; ਮੈਂ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਈ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਛੂਹ ਸਕਦੀ ਹਾਂ?" ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਜੇ ਮੈਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਇਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਨਾ ਕੱਢਿਆ, ਤਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਲੱਗ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਕੋਈ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿਤ ਨਹੀਂ।" ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਹ ਡਰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਜਲਦੀ ਜਾ ਪਹੁੰਚੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਫੜਿਆ ਤੇ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਲਿਆ। ਉਸੀ ਪਲ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਹਰ (ਸ਼ਿਵ) ਨੇ ਆਪਣਾ ਅਸਲੀ ਰੂਪ ਵਿਖਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਹੀ ਭਗਵਾਨ ਰੁਦ੍ਰ, ਜਿਸ ਦੀ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ ਨੇ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਸ ਲਈ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਹੁਣ ਉਸਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ ਖੜਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਲਜਜਤ ਹੋਈ, ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਵਿਰਾਗ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਸੋਹਣੇ ਭੌਂਹਾਂ ਨਾਲ, ਗਹਿਰੀ ਲਾਜ ਵਿਚ ਚੁੱਪ ਰਹੀ, ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬੋਲੀ। ਗੌਰੀ ਨੂੰ ਚੁੱਪ ਦੇਖ ਕੇ, ਰੁਦ੍ਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਉਸਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਸੁਧੀਏ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਇਥੇ ਕਿਵੇਂ ਛੱਡ ਸਕਦੀ ਹੈਂ?" "ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਹੱਥ ਫੜਨ ਦੀ ਇਹ ਕਿਰਿਆ ਵਿਅਰਥ ਕਰੇਂਗੀ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਵਿਆਹ ਲਈ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਪੁਛਾਂਗਾ," ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਆਖਿਆ। ਇਸ 'ਤੇ, ਪਰਮ ਅਤੇ ਅਤਿ ਉੱਚੀ ਦੇਵੀ ਨੇ, ਹੌਲੀ ਜਿਹੀ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ, ਲਾਜ ਵਾਲੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਇਹ ਸਭ ਮੇਹਨਤ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੀ ਸੀ। ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰਿਆ ਸੀ।" "ਹੁਣ ਵੀ, ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਤੂੰ ਹੀ ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਹੋਵੇਂਗਾ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਮੇਰੇ ਮਾਲਕ ਹਨ; ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਜਾਵਾਂਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਹੱਥ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਫੜ ਸਕਦਾ ਹੈਂ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਹਿਮਵਤ ਕੋਲ ਗਈ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ, "ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ, ਰੁਦ੍ਰ—ਜੋ ਦੱਖ ਦੇ ਯਜਨ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ—ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਸੀ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤਪੱਸਿਆ ਰਾਹੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦਾ ਲਕੜ ਬਣਾਇਆ।" "ਉਹ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਮੇਰੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਏ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਮੰਗਿਆ। ਜਦ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨ੍ਹਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਜਹਨਵੀ (ਗੰਗਾ) ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਉੱਥੇ, ਬੁੱਢੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਮਕਰ ਨੇ ਫੜ ਲਿਆ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਬੋਲ ਕਹੇ ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸੁਭਾਅਦੇ।" "ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ, ਪਿਤਾ ਜੀ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਲਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਮੈਂ ਹੱਥ ਫੜਿਆ, ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਅਸਲੀ ਰੂਪ ਵਿਖਾ ਦਿੱਤਾ।" "ਫਿਰ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਹੱਥ ਫੜਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸੀ, ਕਿਹਾ, 'ਹੇ ਦੇਵੀ, ਤੂੰ ਤਪੱਸਿਆ ਵਾਲੀ ਹੈਂ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਿਚਕਿਚਾਹਟ ਨਾ ਕਰ।' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸ਼ੰਕਰ ਵਲੋਂ ਆਗਿਆ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਆਗਿਆ ਲੈਣ ਆਈ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਜੋ ਉਚਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਕਰ ਲਓ।" ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ ਤੇ ਆਪਣੀ ਸੋਹਣੀ ਧੀ ਨੂੰ, ਜਿਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਆਖਿਆ, "ਧੀਏ, ਮੈਂ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਧੰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਰੁਦ੍ਰ ਆਪ, ਹਰ, ਮੇਰਾ ਜਵਾਈ ਬਣੇਗਾ। ਤੇਰੇ ਰਾਹੀਂ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੇਰੀ ਸੰਤਾਨ ਹੋਵੇਗੀ, ਤੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਚਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।" "ਇੱਕ ਪਲ ਰੁਕੋ, ਮੈਂ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦਾ ਹਾਂ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕੋਲ ਗਏ। ਉੱਥੇ, ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਇਹ ਮੇਰੀ ਧੀ ਹੈ; ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਤੁਹਾਡੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਮੈਂ ਇਹ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ—ਮੈਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿਓ।" ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਆਤਮਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਜਾ, ਇਸ ਨੂੰ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਦੇ ਦੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਜਲਦੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆਏ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਸਿੱਧਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੁੰਬੁਰੂ, ਨਾਰਦ, ਹਾਹਾ, ਹੂਹੂ, ਅਤੇ ਜਾ ਕੇ ਕਿੰਨਰ, ਅਸੁਰ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵੀ ਸੱਦੇ। ਪਹਾੜ, ਨਦੀਆਂ, ਚਟਾਨਾਂ, ਦਰੱਖਤ, ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ—ਸਭ ਸਰੀਰ ਧਾਰ ਕੇ ਆ ਗਏ, ਅਤੇ ਸੰਘਮ ਪਥਰ ਵੀ—ਹਿਮਵਤ ਦੀ ਧੀ ਅਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ। ਉਥੇ, ਧਰਤੀ ਹੀ ਵੇਦੀ ਬਣੀ, ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰ ਘੜੇ ਬਣੇ, ਸੂਰਜ ਦੀਪਕ ਸੀ, ਚੰਦ ਮੌਜੂਦ ਸੀ, ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ ਨੇ ਰਸਮ ਲਈ ਪਾਣੀ ਲਿਆ।