ସ ତୁ ଦକ୍ଷିଣଗୋକର୍ଣୋ ଵିଜ୍ଞେଯସ୍ତେ ମହାମତେ
ହେ ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଥିବା ଗୋକର୍ଣ୍ଣକୁ ଏଭଳି ବୁଝିବା ଉଚିତ।
ଏତତ୍ତେ କଥିତଂ ସର୍ଵଂ ମଯା ଵିସ୍ତରତୋ ମୁନେ
ହେ ମୁନି, ମୁଁ ତୁମକୁ ସମସ୍ତ କଥା ଏଠାରେ ବିସ୍ତାରରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଦେଲି।
ଦକ୍ଷିଣସ୍ଯ ଚ ଵିପ୍ରର୍ଷେ ତଥା ଶୃଂଗେଶ୍ଵରସ୍ଯ ଚ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗ ଓ ଶୃଙ୍ଗେଶ୍ୱର ବିଷୟରେ—
ଵ୍ଯୁଷ୍ଟିଃ କ୍ଷେତ୍ରସ୍ଯ ମହତୀ ତୀର୍ଥାନାଂ ଚ ସମୁଦ୍ଭଵଃ
ଏହି କ୍ଷେତ୍ରର ବିଶାଳତା ଓ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନମାନଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି—
ଇତି ଶ୍ରୀଵରାହପୁରାଣେ ଗୋକର୍ଣଶୃଂଗେଶ୍ଵରାଦୀନାଂ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ନାମ ଷୋଡଶାଧିକଦ୍ଵିଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀବରାହପୁରାଣରେ ଗୋକର୍ଣ୍ଣ, ଶୃଙ୍ଗେଶ୍ୱର ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନା ନାମକ ଦୁଇଶ ଛଅଟିଏ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
; ଅଥ ଧରଣୀଵରାହସଂଵାଦଫଲଶ୍ରୁତିଵର୍ଣନମ୍ ଉକ୍ତଂ ଭଗଵତା ସର୍ଵଂ ଯଥାଵତ୍ପରମେଷ୍ଠିନା
ଏବେ ଧରଣୀ ଓ ବରାହଙ୍କ ସଂବାଦ ଶୁଣିବାର ଫଳ ବିଷୟରେ କଥା: ପରମେଶ୍ୱର ଯେପରି ଥିଲେ, ସେଠିପରି ସମସ୍ତ କଥା କହିଦେଲେ।
ଭଗଵଦ୍ଵିଶ୍ଵରୂପସ୍ଯ ସ୍ଥାଣୋରପ୍ରତିମୌଜସଃ
ଭଗବାନଙ୍କ ବିଶ୍ୱରୂପ, ସ୍ଥାଣୁଙ୍କ ଅପୂର୍ବ ପ୍ରଭାବ ବିଷୟରେ—
ଯଥା ଶରୀରଂ ଶୃଙ୍ଗଂ ଚ ପୁଣ୍ଯକ୍ଷେତ୍ରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍
ତାଙ୍କ ଦେହ ଓ ଶୃଙ୍ଗ କିପରି ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲା—
ତନ୍ମେ ବ୍ରୂହି ମହାଭାଗ ଯଥାତତ୍ତ୍ଵଂ ଜଗତ୍ପତେ ପୁଲସ୍ତ୍ଯୋ ଵକ୍ଷ୍ଯତେ ଶେଷଂ ଯଦତୋଽନ୍ଯନ୍ମହାମୁନେ
ହେ ମହାଭାଗ, ହେ ଜଗନ୍ନାଥ, ଏହି ସତ୍ୟ କଥା ମୋତେ କୁହ। ମହାମୁନି, ଏଠାରେ ଯେଉଁଠି ଅଧିକ ଅଛି, ସେଠି ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିବେ।
ସର୍ଵେଷାମେଵ ତୀର୍ଥାନାମେଷାଂ ଫଲଵିନିଶ୍ଚଯମ୍
ଏହି ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନମାନଙ୍କର ନିଶ୍ଚିତ ଫଳ—
ପୁତ୍ରୋ ମେ ମତ୍ସମଃ ସମ୍ଯଗ୍ଵେଦଵେଦାଂଗତତ୍ତ୍ଵଵିତ୍
ମୋ ପୁଅ, ମୋ ପରି, ସଠିକ୍ ଭାବେ ବେଦ ଓ ତାହାର ଅଙ୍ଗ ଜାଣିଥିବା—
ଯଶସ୍ଵୀ କୀର୍ତ୍ତିମାନ୍ଭୂତ୍ଵା ଵନ୍ଦ୍ଯତେ ପ୍ରେତ୍ଯ ଚେହ ଚ
ଯଶସ୍ବୀ ଓ କୀର୍ତ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ, ସେ ଏଠି ଓ ପରଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହେବ।
ମଂଗଲ୍ଯଂ ଚ ଶିଵଂ ଚୈଵ ଧର୍ମକାମାର୍ଥସାଧକମ୍
ଏହା ମଙ୍ଗଳ ଓ ଶିବ ଦେଇଥାଏ, ଧର୍ମ, କାମ ଓ ଅର୍ଥ ପୂରଣ କରେ।
ଧନ୍ଯଂ ଯଶସ୍ଯଂ ପାପଘ୍ନଂ ସ୍ଵସ୍ତିକୃଚ୍ଛାନ୍ତିକାରକମ୍
ଏହା ଧନ୍ୟ, କୀର୍ତ୍ତିଦାୟକ, ପାପ ନାଶ କରେ, ଶୁଭ ଓ ଶାନ୍ତି ଆଣେ।
କୀର୍ତଯିତ୍ଵା ଵ୍ରଜେତ୍ସ୍ଵର୍ଗଂ କଲ୍ଯମୁତ୍ଥାଯ ମାନଵଃ ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଭଗଵାନ୍ଦେଵଃ ପରମେଷ୍ଠୀ ପ୍ରଜାପତିଃ ।। 217.
ଏହାକୁ କୀର୍ତ୍ତନ କରି, ମଣିଷ ଶୁଭ ଲାଭ କରି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଏ। ଏପରି କହି, ପରମେଶ୍ୱର, ପ୍ରଜାପତି ଭଗବାନ ଚୁପ ହେଲେ।
ସନତ୍କୁମାରଂ ସନ୍ଦିଶ୍ଯ ଵିରରାମ ମହାଯଶାଃ
ସନତ୍କୁମାରଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଇ, ମହାୟଶସ୍ବୀ ଶାନ୍ତ ହେଲେ।
ଵରାହଭୂମିସଂଵାଦଂ ସାରମୁଦ୍ଧୃତ୍ଯ ସତ୍ତମାଃ
ବରାହ ଓ ଭୂମିଙ୍କ ସଂବାଦର ସାର ନେଇ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ—
ସର୍ଵପାପଵିନିର୍ମୁକ୍ତଃ ସ ଯାତି ପରମାଂ ଗତିମ୍
ଯିଏ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ, ସେ ପରମ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ପ୍ରଯାଗେ ବ୍ରହ୍ମତୀର୍ଥେ ଚ ତୀର୍ଥେ ଚାମରକଣ୍ଟକେ
ପ୍ରୟାଗ, ବ୍ରହ୍ମତୀର୍ଥ ଓ ଅମରକଣ୍ଟକ ତୀର୍ଥରେ,
କପିଲାଂ ଦ୍ଵିଜମୁଖ୍ଯାଯ ସମ୍ଯଗ୍ଦତ୍ତ୍ଵା ତୁ ଯତ୍ଫଲମ୍
ଏକ ପ୍ରମୁଖ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଠିକ୍ ଭାବରେ କପିଳା ଗାଈ ଦାନ କଲେ ଯେତେ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ,
ଶ୍ରୁତ୍ଵାଽସ୍ଯୈଵ ଦଶାଧ୍ଯାଯଂ ଶୁଚିର୍ଭୂତ୍ଵା ସମାହିତଃ
ଏହି ଦଶ ଅଧ୍ୟାୟକୁ ଶୁଦ୍ଧ ମନ ଓ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଶୁଣିଲେ,
ଯଃ ପୁନଃ ସତତଂ ଶୃଣ୍ଵନ୍ନୈରନ୍ତର୍ଯେଣ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍
ଯେଉଁଠି ଜଣେ ବୁଝିବା ସହିତ ନିରନ୍ତର ଏହାକୁ ଶୁଣନ୍ତି,
ସର୍ଵଯଜ୍ଞେଷୁ ଯତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ସର୍ଵଦାନେଷୁ ଯତ୍ଫଲମ୍
ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞରେ ଯେତେ ପୁଣ୍ୟ ଓ ସମସ୍ତ ଦାନରେ ଯେତେ ଫଳ ମିଳେ,
ତତ୍ପ୍ରାପ୍ନୋତି ନ ସନ୍ଦେହୋ ଵରାହଵଚନଂ ଯଥା
ସେ ସବୁ ଲାଭ କରନ୍ତି, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ, ଯେପରି ବରାହଙ୍କ କଥା ଅଟୁଟ।
ଅପୁତ୍ରସ୍ଯ ଭଵେତ୍ପୁତ୍ରଃ ସପୌତ୍ରସ୍ଯ ସୁପୌତ୍ରକଃ 217.
ଯାହାଙ୍କର ପୁଅ ନାହିଁ, ସେଠାରେ ପୁଅ ହେବେ; ଯାହାଙ୍କର ପଉତି ଅଛି, ସେଠାରେ ପ୍ରପଉତି ହେବେ।
ତସ୍ଯ ନାରାଯଣୋ ଦେଵଃ ସନ୍ତୁଷ୍ଟଃ ସ୍ଯାଦ୍ଧି ସର୍ଵଦା
ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଭଗବାନ ନାରାୟଣ ସଦା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ରହିବେ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ପୂଜଯେଚ୍ଛାସ୍ତ୍ରଂ ଯଥା ଵିଷ୍ଣୁଂ ସନାତନମ୍
ଏହା ଶୁଣି ଯେପରି ନିତ୍ୟ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ, ସେପରି ଶାସ୍ତ୍ରକୁ ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଯଥାଶକ୍ତି ନୃପୋ ଗ୍ରାମୈଃ ପୂଜଯେଚ୍ଚ ଵସୁନ୍ଧରେ
ରାଜା ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଗ୍ରାମ ଦେଇ ପୃଥିବୀକୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ସର୍ଵପାପଵିନିର୍ମୁକ୍ତୋ ଵିଷ୍ଣୁସାଯୁଜ୍ଯମାପ୍ନୁଯାତ୍
ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସାନିଧ୍ୟ ପାଇଥାଏ।
ଅଥ ପୁରାଣପଠନାଦିଵିଷଯାନୁକ୍ରମଣିକାଧ୍ଯାଯଃ ଵୀରେଶ୍ଵରେଣ ସହ ମାଧଵଭଦ୍ରନାମ୍ନା କାଶ୍ଯାଂ ଵରାହକଥିତଂ ଲିଖିତଂ ପୁରାଣମ୍
ଏବେ ପୁରାଣ ପଢ଼ିବା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଷୟର କ୍ରମ ଉପରେ ଅଧ୍ୟାୟ: କାଶୀରେ ବରାହଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିରେଶ୍ୱର ଓ ମାଧବଭଦ୍ର ନାମକ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସହିତ କହିଥିବା ଏହି ପୁରାଣ ଲେଖାଯାଇଛି।