ତ୍ରିଧାଵିଭକ୍ତଂ ତଚ୍ଛୃଙ୍ଗଂ ପୃଥକ୍ପୃଥଗଵସ୍ଥିତମ୍
ସେ ଶୃଙ୍ଗ ତିନି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇ, ପ୍ରତ୍ୟେକଟି ଅଲଗା ଅଲଗା ସ୍ଥାନରେ ରହିଥିଲା।
ସ୍ଥାପିତଂ ଦେଵି ନୀତ୍ଵା ଵୈ ଶୃଂଗାଗ୍ରଂ ଵଜ୍ରପାଣିନା
ହେ ଦେବୀ, ବଜ୍ରପାଣି ଶୃଙ୍ଗର ଟିପ୍ସକୁ ନେଇ, ସେଥିରେ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ।
ଦେଵୈର୍ଦେଵର୍ଷିଭିଶ୍ଚୈଵ ସିଦ୍ଧୈର୍ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିଭିସ୍ତଥା
ଦେବତା, ଦେବ ଋଷି, ସିଦ୍ଧ, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମ ଋଷିମାନେ ମିଶି,
ଵିଷ୍ଣୁନା ଦେଵତୀର୍ଥେନ ତନ୍ମୂଲଂ ସ୍ଥାପିତଂ ତତଃ
ବିଷ୍ଣୁ ଦେବତାଙ୍କର ପବିତ୍ର ଜଳ ଦ୍ୱାରା ସେ ମୂଳକୁ ସ୍ଥାପନ କଲେ।
thumb|Gokarna Atmalinga ତତ୍ର ତତ୍ରୈଵ ଭଗଵାଂସ୍ତସ୍ମିନ୍ଶୃଂଗେ ତ୍ରିଧା ସ୍ଥିତେ
ସେଠାରେ, ସେ ପହାଡ଼ର ଶିଖରରେ, ଭଗବାନ ତିନି ରୂପରେ ବସିଥିଲେ।
ଶତଂ ତେନ ତୁ ଭାଗାନାମାତ୍ମନୋ ନିହିତଂ ମୃଗେ
ସେ ନିଜର ଏକ ଶତ ଅଂଶ ମୃଗରେ ରଖିଦେଲେ।
ମାର୍ଗେଣ ତଚ୍ଛରୀରେଣ ନିର୍ଯଯୌ ଭଗଵାନ୍ଵିଭୁଃ
ସେ ମାର୍ଗ ଓ ଶରୀର ଦ୍ୱାରା, ଭଗବାନ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଚାଲିଗଲେ।
ଶତସଂଖ୍ଯା ସ୍ମୃତା ଵ୍ଯୁଷ୍ଟିସ୍ତସ୍ମିଞ୍ଛୈଲେଶ୍ଵରେ ଵିଭୋଃ
ସେ ପହାଡ଼ର ଈଶ୍ୱରଙ୍କଠାରେ ଏହି ବିଭାଜନକୁ ଶତ ଭାଗର ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।
ତତଃ ସୁରାସୁରଗୁରୁର୍ଦେଵଂ ଭୂତମହେଶ୍ଵରମ୍ 216.
ତାପରେ ଦେବ ଓ ଦାନବଙ୍କ ଗୁରୁ, ଭୂତମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ।
ଦେଵଦାନଵଗନ୍ଧର୍ଵାଃ ସିଦ୍ଧଯକ୍ଷମହୋରଗାଃ
ଦେବତା, ଦାନବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସିଦ୍ଧ, ଯକ୍ଷ ଓ ମହାନାଗମାନେ,
ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାଂ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ପ୍ରାଦକ୍ଷିଣ୍ଯଂ ଚ ଚକ୍ରତୁଃ
ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା କରି, ସେମାନେ ପରିକ୍ରମା କଲେ।
ଯଥାସ୍ଥାନାନି ତେ ତସ୍ମାନ୍ନିଵୃତ୍ତାଶ୍ଚ ସୁରାଦଯଃ
ପରେ, ସେମାନେ ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ଫେରିଗଲେ; ଦେବତା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଅପସାରିଗଲେ।
ପୌଲସ୍ତ୍ଯୋ ରାଵଣୋ ନାମ ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହ ରାକ୍ଷସୈଃ
ତାପରେ, ପୌଲସ୍ତ୍ୟ ନାମ ରାବଣ, ନିଜ ଭାଇ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ସହ,
ଶୁଶ୍ରୂଷଯା ଚ ପରଯା ଗୋକର୍ଣେଶ୍ଵରମଵ୍ଯଯମ୍
ଉଚ୍ଚତମ ଭକ୍ତି ସହିତ ଗୋକର୍ଣ୍ଣେଶ୍ୱର ଅବିନାଶୀଙ୍କୁ ସେବା କଲେ।
ତଦା ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଵିଜଯଂ ଵରଂ ଵଵ୍ରେ ସ ରାକ୍ଷସଃ
ତାପରେ, ସେ ରାକ୍ଷସ ତିନି ଲୋକର ଜୟର ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହିଲେ।
ଅଵାପ୍ଯ ଚ ଦଶଗ୍ରୀଵସ୍ତଦିଷ୍ଟଂ ପରମେଶ୍ଵରାତ୍
ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କଠାରୁ ଦଶମୁଖ ନିଜ ଇଚ୍ଛା ପାଇଲେ।
ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ସ ଵିନିର୍ଜିତ୍ଯ ଶକ୍ରଂ ଚ ତ୍ରିଦଶାଧିପମ୍
ସେ ତିନି ଲୋକ ଓ ଦେବତାଙ୍କ ଅଧିପତି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଜୟ କଲେ।
ଶୃଂଗାଗ୍ରଂ ଯତ୍ପୁରା ନୀତ୍ଵା ସ୍ଥାପିତଂ ଵଜ୍ରପାଣିନା
ଯେଉଁ ଶିଖରକୁ ପୂର୍ବେ ବଜ୍ରଧାରୀ ଉଠାଇ ରଖିଥିଲେ,
ତଦ୍ଯାଵଦ୍ରାଵଣଃ ସ୍ଥାପ୍ଯ ମୁହୂର୍ତ୍ତମୁଦଧେସ୍ତଟେ 216.
ସେ ଶିଖରକୁ ରାବଣ ସମୁଦ୍ର କୂଳରେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରଖିଥିଲେ,
ନ ଶଶାକ ଯଦା ରକ୍ଷସ୍ତଦୁତ୍ପାଟଯିତୁଂ ବଲାତ୍
ଯେତବେଳେ ରାକ୍ଷସ ତାହାକୁ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ପୁଣି ଉଖଳିବାରେ ଅସମର୍ଥ ହେଲା,
ସ ତୁ ଦକ୍ଷିଣଗୋକର୍ଣୋ ଵିଜ୍ଞେଯସ୍ତେ ମହାମତେ
ହେ ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଥିବା ଗୋକର୍ଣ୍ଣକୁ ଏଭଳି ବୁଝିବା ଉଚିତ।
ଏତତ୍ତେ କଥିତଂ ସର୍ଵଂ ମଯା ଵିସ୍ତରତୋ ମୁନେ
ହେ ମୁନି, ମୁଁ ତୁମକୁ ସମସ୍ତ କଥା ଏଠାରେ ବିସ୍ତାରରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଦେଲି।
ଦକ୍ଷିଣସ୍ଯ ଚ ଵିପ୍ରର୍ଷେ ତଥା ଶୃଂଗେଶ୍ଵରସ୍ଯ ଚ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗ ଓ ଶୃଙ୍ଗେଶ୍ୱର ବିଷୟରେ—
ଵ୍ଯୁଷ୍ଟିଃ କ୍ଷେତ୍ରସ୍ଯ ମହତୀ ତୀର୍ଥାନାଂ ଚ ସମୁଦ୍ଭଵଃ
ଏହି କ୍ଷେତ୍ରର ବିଶାଳତା ଓ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନମାନଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି—
ଇତି ଶ୍ରୀଵରାହପୁରାଣେ ଗୋକର୍ଣଶୃଂଗେଶ୍ଵରାଦୀନାଂ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ନାମ ଷୋଡଶାଧିକଦ୍ଵିଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀବରାହପୁରାଣରେ ଗୋକର୍ଣ୍ଣ, ଶୃଙ୍ଗେଶ୍ୱର ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନା ନାମକ ଦୁଇଶ ଛଅଟିଏ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
; ଅଥ ଧରଣୀଵରାହସଂଵାଦଫଲଶ୍ରୁତିଵର୍ଣନମ୍ ଉକ୍ତଂ ଭଗଵତା ସର୍ଵଂ ଯଥାଵତ୍ପରମେଷ୍ଠିନା
ଏବେ ଧରଣୀ ଓ ବରାହଙ୍କ ସଂବାଦ ଶୁଣିବାର ଫଳ ବିଷୟରେ କଥା: ପରମେଶ୍ୱର ଯେପରି ଥିଲେ, ସେଠିପରି ସମସ୍ତ କଥା କହିଦେଲେ।
ଭଗଵଦ୍ଵିଶ୍ଵରୂପସ୍ଯ ସ୍ଥାଣୋରପ୍ରତିମୌଜସଃ
ଭଗବାନଙ୍କ ବିଶ୍ୱରୂପ, ସ୍ଥାଣୁଙ୍କ ଅପୂର୍ବ ପ୍ରଭାବ ବିଷୟରେ—
ଯଥା ଶରୀରଂ ଶୃଙ୍ଗଂ ଚ ପୁଣ୍ଯକ୍ଷେତ୍ରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍
ତାଙ୍କ ଦେହ ଓ ଶୃଙ୍ଗ କିପରି ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲା—
ତନ୍ମେ ବ୍ରୂହି ମହାଭାଗ ଯଥାତତ୍ତ୍ଵଂ ଜଗତ୍ପତେ ପୁଲସ୍ତ୍ଯୋ ଵକ୍ଷ୍ଯତେ ଶେଷଂ ଯଦତୋଽନ୍ଯନ୍ମହାମୁନେ
ହେ ମହାଭାଗ, ହେ ଜଗନ୍ନାଥ, ଏହି ସତ୍ୟ କଥା ମୋତେ କୁହ। ମହାମୁନି, ଏଠାରେ ଯେଉଁଠି ଅଧିକ ଅଛି, ସେଠି ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିବେ।
ସର୍ଵେଷାମେଵ ତୀର୍ଥାନାମେଷାଂ ଫଲଵିନିଶ୍ଚଯମ୍
ଏହି ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନମାନଙ୍କର ନିଶ୍ଚିତ ଫଳ—