ଧୀମାନ୍ଗଚ୍ଛେତ୍ତୁ ଵିଧିନା କାମକ୍ରୋଧଵିଵର୍ଜିତଃ
ଏଠାକୁ ଜିଏ ଗଞ୍ଜିବାକୁ ଚାହେ, ସେ ଚିତ୍ତରେ ଇଚ୍ଛା ଓ କ୍ରୋଧ ଛାଡି ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଯିବା ଉଚିତ।
ସ୍ନାନସ୍ଯ ତଦ୍ଦଶଗୁଣଂ ଭଵେଦତ୍ର ନ ସଂଶଯଃ
ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରିବାର ଫଳ ଦଶଗୁଣ ଅଧିକ; ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ତଦକ୍ଷଯଂ ଭଵେଦ୍ଦାତୁର୍ଦାନପୁଣ୍ଯଫଲଂ ମହତ୍
ଏଠାରେ ଦାନ କରିବାର ଫଳ ଅବିନାଶୀ; ଦାତା ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ ପାଉଛନ୍ତି।
ଵରିଷ୍ଠଂ କ୍ଷେତ୍ରମେତସ୍ମାନ୍ନାନ୍ଯଦେଵ ହି ଵିଦ୍ଯତେ
ଏଠାଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କ୍ଷେତ୍ର ଅନ୍ୟ କୌଣସି ନାହିଁ; ଏହା ପ୍ରମାଣିତ।
ଯତ୍ର ଯତ୍ର ମଯା ଦେଵାଶ୍ଚରତା ମୃଗରୂପିଣା
ଯେଉଁଠି ମୁଁ ମୃଗ ରୂପରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଘୁଞ୍ଚିଥିଲି,
ତତ୍ର ତତ୍ରାଭଵତ୍ସର୍ଵଂ ପୁଣ୍ଯକ୍ଷେତ୍ରଂ ଚ ସର୍ଵଶଃ 215.
ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନ ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ର ହୋଇଗଲା, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପୁଣ୍ୟମୟ।
ଗୋକର୍ଣେଶ୍ଵର ଇତ୍ଯେତତ୍ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ଖ୍ଯାତିମେଷ୍ଯତି
ଏହା ପୃଥିବୀରେ ଗୋକର୍ଣେଶ୍ୱର ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ପାଇବ।
ଅଦୃଶ୍ଯ ଏଵ ଵିବୁଧୈଃ ପ୍ରଯଯାଵୁତ୍ତରାଂ ଦିଶମ୍
ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଦୃଶ୍ୟ ନହୋଇ, ସେ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଯାଇଥିଲେ।
ଇତି ଶ୍ରୀଵରାହପୁରାଣେ ଭଗଵଚ୍ଛାସ୍ତ୍ରେ ଭଗଵଦ୍ଗୋକର୍ଣେଶ୍ଵରମାହାତ୍ମ୍ଯେ ଜଲେଶ୍ଵରମାହାତ୍ମ୍ଯଵର୍ଣନଂ ନାମ ପଂଚଦଶାଧିକଦ୍ଵିଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି ଶ୍ରୀବରାହପୁରାଣରେ ଭଗବତ୍ ଶାସ୍ତ୍ର, ଭଗବଦ୍ ଗୋକର୍ଣେଶ୍ୱର ମାହାତ୍ମ୍ୟରେ ଜଲେଶ୍ୱର ମାହାତ୍ମ୍ୟ ବର୍ଣ୍ନନା ନାମକ ଦୁଇଶ ଏବଂ ପନ୍ଚଦଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
; ଅଥ ଗୋକର୍ଣଶୃଂଗେଶ୍ଵରାଦିମାହାତ୍ମ୍ଯମ୍ ତସ୍ମାତ୍ସ୍ଥାନାଦପକ୍ରାନ୍ତେ ତ୍ର୍ଯମ୍ବକେ ମୃଗରୂପିଣି
ଏବେ ଗୋକର୍ଣ୍ଣ, ଶୃଙ୍ଗେଶ୍ୱର ଓ ଅନ୍ୟ ମହିମା ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ତ୍ରୟମ୍ବକ ନାମକ ସ୍ଥାନରୁ ମୃଗ ରୂପୀ ଦେବତା ଯାଇଥିଲେ,
ତ୍ରିଧାଵିଭକ୍ତଂ ତଚ୍ଛୃଙ୍ଗଂ ପୃଥକ୍ପୃଥଗଵସ୍ଥିତମ୍
ସେ ଶୃଙ୍ଗ ତିନି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇ, ପ୍ରତ୍ୟେକଟି ଅଲଗା ଅଲଗା ସ୍ଥାନରେ ରହିଥିଲା।
ସ୍ଥାପିତଂ ଦେଵି ନୀତ୍ଵା ଵୈ ଶୃଂଗାଗ୍ରଂ ଵଜ୍ରପାଣିନା
ହେ ଦେବୀ, ବଜ୍ରପାଣି ଶୃଙ୍ଗର ଟିପ୍ସକୁ ନେଇ, ସେଥିରେ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ।
ଦେଵୈର୍ଦେଵର୍ଷିଭିଶ୍ଚୈଵ ସିଦ୍ଧୈର୍ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିଭିସ୍ତଥା
ଦେବତା, ଦେବ ଋଷି, ସିଦ୍ଧ, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମ ଋଷିମାନେ ମିଶି,
ଵିଷ୍ଣୁନା ଦେଵତୀର୍ଥେନ ତନ୍ମୂଲଂ ସ୍ଥାପିତଂ ତତଃ
ବିଷ୍ଣୁ ଦେବତାଙ୍କର ପବିତ୍ର ଜଳ ଦ୍ୱାରା ସେ ମୂଳକୁ ସ୍ଥାପନ କଲେ।
thumb|Gokarna Atmalinga ତତ୍ର ତତ୍ରୈଵ ଭଗଵାଂସ୍ତସ୍ମିନ୍ଶୃଂଗେ ତ୍ରିଧା ସ୍ଥିତେ
ସେଠାରେ, ସେ ପହାଡ଼ର ଶିଖରରେ, ଭଗବାନ ତିନି ରୂପରେ ବସିଥିଲେ।
ଶତଂ ତେନ ତୁ ଭାଗାନାମାତ୍ମନୋ ନିହିତଂ ମୃଗେ
ସେ ନିଜର ଏକ ଶତ ଅଂଶ ମୃଗରେ ରଖିଦେଲେ।
ମାର୍ଗେଣ ତଚ୍ଛରୀରେଣ ନିର୍ଯଯୌ ଭଗଵାନ୍ଵିଭୁଃ
ସେ ମାର୍ଗ ଓ ଶରୀର ଦ୍ୱାରା, ଭଗବାନ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଚାଲିଗଲେ।
ଶତସଂଖ୍ଯା ସ୍ମୃତା ଵ୍ଯୁଷ୍ଟିସ୍ତସ୍ମିଞ୍ଛୈଲେଶ୍ଵରେ ଵିଭୋଃ
ସେ ପହାଡ଼ର ଈଶ୍ୱରଙ୍କଠାରେ ଏହି ବିଭାଜନକୁ ଶତ ଭାଗର ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।
ତତଃ ସୁରାସୁରଗୁରୁର୍ଦେଵଂ ଭୂତମହେଶ୍ଵରମ୍ 216.
ତାପରେ ଦେବ ଓ ଦାନବଙ୍କ ଗୁରୁ, ଭୂତମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ।
ଦେଵଦାନଵଗନ୍ଧର୍ଵାଃ ସିଦ୍ଧଯକ୍ଷମହୋରଗାଃ
ଦେବତା, ଦାନବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସିଦ୍ଧ, ଯକ୍ଷ ଓ ମହାନାଗମାନେ,
ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାଂ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ପ୍ରାଦକ୍ଷିଣ୍ଯଂ ଚ ଚକ୍ରତୁଃ
ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା କରି, ସେମାନେ ପରିକ୍ରମା କଲେ।
ଯଥାସ୍ଥାନାନି ତେ ତସ୍ମାନ୍ନିଵୃତ୍ତାଶ୍ଚ ସୁରାଦଯଃ
ପରେ, ସେମାନେ ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ଫେରିଗଲେ; ଦେବତା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଅପସାରିଗଲେ।
ପୌଲସ୍ତ୍ଯୋ ରାଵଣୋ ନାମ ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହ ରାକ୍ଷସୈଃ
ତାପରେ, ପୌଲସ୍ତ୍ୟ ନାମ ରାବଣ, ନିଜ ଭାଇ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ସହ,
ଶୁଶ୍ରୂଷଯା ଚ ପରଯା ଗୋକର୍ଣେଶ୍ଵରମଵ୍ଯଯମ୍
ଉଚ୍ଚତମ ଭକ୍ତି ସହିତ ଗୋକର୍ଣ୍ଣେଶ୍ୱର ଅବିନାଶୀଙ୍କୁ ସେବା କଲେ।
ତଦା ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଵିଜଯଂ ଵରଂ ଵଵ୍ରେ ସ ରାକ୍ଷସଃ
ତାପରେ, ସେ ରାକ୍ଷସ ତିନି ଲୋକର ଜୟର ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହିଲେ।
ଅଵାପ୍ଯ ଚ ଦଶଗ୍ରୀଵସ୍ତଦିଷ୍ଟଂ ପରମେଶ୍ଵରାତ୍
ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କଠାରୁ ଦଶମୁଖ ନିଜ ଇଚ୍ଛା ପାଇଲେ।
ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ସ ଵିନିର୍ଜିତ୍ଯ ଶକ୍ରଂ ଚ ତ୍ରିଦଶାଧିପମ୍
ସେ ତିନି ଲୋକ ଓ ଦେବତାଙ୍କ ଅଧିପତି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଜୟ କଲେ।
ଶୃଂଗାଗ୍ରଂ ଯତ୍ପୁରା ନୀତ୍ଵା ସ୍ଥାପିତଂ ଵଜ୍ରପାଣିନା
ଯେଉଁ ଶିଖରକୁ ପୂର୍ବେ ବଜ୍ରଧାରୀ ଉଠାଇ ରଖିଥିଲେ,
ତଦ୍ଯାଵଦ୍ରାଵଣଃ ସ୍ଥାପ୍ଯ ମୁହୂର୍ତ୍ତମୁଦଧେସ୍ତଟେ 216.
ସେ ଶିଖରକୁ ରାବଣ ସମୁଦ୍ର କୂଳରେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରଖିଥିଲେ,
ନ ଶଶାକ ଯଦା ରକ୍ଷସ୍ତଦୁତ୍ପାଟଯିତୁଂ ବଲାତ୍
ଯେତବେଳେ ରାକ୍ଷସ ତାହାକୁ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ପୁଣି ଉଖଳିବାରେ ଅସମର୍ଥ ହେଲା,