କଥମୁତ୍ତର ଗୋକର୍ଣଂ ଦକ୍ଷିଣଂ ଚ କଥଂ ଵିଭୋ
ହେ ପ୍ରଭୁ, ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଗୋକର୍ଣ୍ଣ କିପରି, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ କିପରି?
କ୍ଷେତ୍ରସ୍ଯ କି ପ୍ରମାଣଂ ସ୍ଯାତ୍କିଞ୍ଚ ତୀର୍ଥଫଲଂ ସ୍ମୃତମ୍
କ୍ଷେତ୍ରର ଆକାର କେତେ, ଏଠାରେ ତୀର୍ଥର ଫଳ କଣ ମନ୍ତ୍ରଣା କରାଯାଇଛି?
ସର୍ଵୈସ୍ତ୍ଵତ୍ପ୍ରମୁଖୈର୍ଦେଵୈଃ କଥମାସାଦିତଂ ପୁନଃ
ତୁମେ ଅଗ୍ରଣୀ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ କିପରି ପୁନି ଏହାକୁ ପାଇଲେ?
ଯଥା ଯତ୍ର ଚ ଯସ୍ତତ୍ର ଵିଧିଃ ସମ୍ଯଗନୁଷ୍ଠିତଃ 213.
କିପରି, କେଉଁଠି, କିଏ ଏଠାରେ ନିୟମ ଠିକ୍ ଭାବରେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କଲେ?
ଏଵମୁକ୍ତଃ ସ ଭଗଵାନ୍ବ୍ରହ୍ମା ବ୍ରହ୍ମଵିଦାଂ ଵରଃ
ଏପରି ଭାବରେ କହିଲେ, ପବିତ୍ର ବ୍ରହ୍ମା, ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ।
ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ ପୁରାଣମେତଦ୍ବ୍ରହ୍ମର୍ଷେ ସରହସ୍ଯଂ ଯଥାଶ୍ରୁତମ୍
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀ ଋଷି, ଏହି ପୁରାଣଟି ଅତି ଗୁପ୍ତ, ଯେପରି ଶୁଣାଯାଇଛି, ସେପରି।
ଅସ୍ତି ଭୂଧରରାଜସ୍ଯ ମନ୍ଦରସ୍ଯୋତ୍ତରେ ଶୁଚୌ
ପବିତ୍ର ପାହାଡ଼ ମନ୍ଦାରର ଉତ୍ତର ଦିଗରେ,
ଵଜ୍ରସ୍ଫଟିକପାଷାଣଃ ପ୍ରଵାଲାଂକୁରଶର୍କ୍କରଃ
ଏକ ସ୍ଥାନ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ହିରା ଏବଂ କ୍ରିଷ୍ଟାଲ ରାଇଁ, ପ୍ରବାଳ ଅଙ୍କୁର ଓ ଗାଁଡ଼ି ପ୍ରଚୁର।
ଵିଚିତ୍ରକୁସୁମୋପେତୈର୍ଲତାମଞ୍ଜୀରଧାରିଭିଃ
ସେଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ଫୁଲରେ ସଜିତା ଲତାମଞ୍ଜୀର ଫୁଲର ଗୁଛ ଧରିଛି।
ଦର୍ଯସ୍ତତ୍ରାଧିକଂ ରେଜୁର୍ନାନାଧାତୁପରିସ୍ରଵୈଃ
ସେଠାରେ ଉପତ୍ୟକାଗୁଡ଼ିକ ବିଭିନ୍ନ ଧାତୁର ଝରଣାରେ ବିଶେଷ ଚମକୁଥିଲା।
ତେଽତ୍ର କେତକିଖଣ୍ଡାଶ୍ଚ କୁଂଦଖଂଡାଶ୍ଚ ପୁଷ୍ପିତାଃ
ସେଠାରେ କେତକୀ ଓ କୁନ୍ଦ ଫୁଲର ଗୁଛ ଫୁଟିଥିଲା।
ଭିନ୍ନେନ୍ଦ୍ରନୀଲଵିମଲୈର୍ଧୌତୈଃ ପ୍ରସ୍ରଵଣାମ୍ବୁଭିଃ
ଫାଟିଥିବା ନୀଳମଣି ପରି ପବିତ୍ର ଏବଂ ପରିସ୍କାର ଝରଣାର ଜଳ ରହିଥିଲା।
ଶକ୍ରଚାପନିଭୈ ରମ୍ଯୈଃ କୁବେରଭଵନଦ୍ଯୁତୌ
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଧନୁଷ ପରି ମନୋହର ଏବଂ କୁବେରଙ୍କ ମହଲ ପରି ଚମକୁଥିଲା।
କ୍ରୀଡଦ୍ଭିର୍ଦେଵମିଥୁନେର୍ନୃତ୍ଯଦ୍ଭିଶ୍ଚାପ୍ସରୋଗଣୈଃ 213.
ଏଠାରେ ଦେବ ଦମ୍ପତିମାନେ ଖେଳୁଥିଲେ ଏବଂ ଅପ୍ସରାମାନେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ।
କଲ୍ହାରକୁସୁମୋପେତେ ହଂସସାରସସେଵିତେ
କଳହାର ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ, ହଂସ ଓ ସାରସ ପରିଚଳିତ।
ଗଜଯୂଥାନୁକୀର୍ଣାଭିର୍ଜୁଷ୍ଟାଭିର୍ମୃଗପକ୍ଷିଭିଃ
ହାତୀ ଦଳରେ ଘିରା, ମୃଗ ଓ ପକ୍ଷୀରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
କିନ୍ନରୋଦ୍ଗୀତକୁହରେ ପରପୁଷ୍ଟନିନାଦିତେ
କିନ୍ନରମାନଙ୍କର ଗୀତ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଧ୍ୱନିରେ ଗୁଞ୍ଜିଥିବା ଗୁହା।
ଧାରାପାତୈଶ୍ଚ ତୋଯାନାଂ ଵିସ୍ଫୁଲିଙ୍ଗୈଃ ସହସ୍ରଶଃ
ଝରଣାର ଜଳ ଧାରାରେ ହଜାର ହଜାର ଚମକ ଲାଗିଥିଲା।
ସର୍ଵର୍ତୁକଵନୋଦ୍ଯାନେ ପୁଷ୍ପାକରସୁଶୋଭିତେ
ସମସ୍ତ ଋତୁରେ ଶୋଭାବନ୍ତ କୁଞ୍ଜ ଉଦ୍ୟାନ, ଫୁଲର ଗୁଛରେ ଶୋଭିତ।
ତସ୍ମିନ୍ଗିରିଵରେ ରମ୍ଯେ ସେଵିତଵ୍ଯେ ସୁଶୋଭନେ
ସେଇ ରମ୍ୟ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାହାଡ଼ରେ, ଯାହା ଦର୍ଶନ ଯୋଗ୍ୟ ଏବଂ ଅତି ଶୋଭିତ।
ଵରଦସ୍ତତ୍ର ଭଗଵାନ୍ସ୍ଥାଣୁର୍ନାମ ମହେଶ୍ଵରଃ
ସେଠାରେ ଭଗବାନ ମହେଶ୍ୱର, 'ସ୍ଥାଣୁ' ନାମରେ, ଦୟାଳୁ ଏବଂ ଦାନଦାତା।
ଭକ୍ତାନୁକମ୍ପୀ ସ ଶ୍ରୀମାନ୍ଗିରୀନ୍ଦ୍ରସୁତଯା ସହ
ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ କୃପା କରୁଥିବା, ଶ୍ରୀମାନ୍, ପାହାଡ଼ର ରାଜାଙ୍କ ଝିଅ ସହିତ।
ଵିମାନଯାଯିନଃ ସର୍ଵେ ତଂ ଦେଵମଜମଵ୍ଯଯମ୍
ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଦିବ୍ୟ ଯାନରେ ଯାତ୍ରା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଅଜନ୍ମା ଓ ଅବିନାଶୀ ଦେବତାଙ୍କୁ ସମ୍ମିଳିତ କରନ୍ତି।
ଅନ୍ଯେ ଦେଵନିକାଯାଶ୍ଚ ସେଵିତୁଂ ପ୍ରପତନ୍ତି ତମ୍ 213.
ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଉଁ ଦେବତାଙ୍କୁ ସେବା କରିବା ପାଇଁ ତଳକୁ ଆସନ୍ତି।
ଆରିରାଧଯିଷୁଃ ଶର୍ଵଂ ତପସ୍ତେପେ ସୁଦାରୁଣମ୍
ଶର୍ବଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ ସେ ଅତି କଠିନ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ।
ଊର୍ଧ୍ଵବାହୁର୍ନିରାଲମ୍ବସ୍ତୋଯାଽନିଲହୁତାଶନୈଃ
ସେ ହାତ ଉଠାଇ, କୌଣସି ଆଧାର ବିନା, ପାଣି, ପବନ ଓ ଅଗ୍ନିରେ ନିର୍ଭର କରି ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ।
ଜପପୁଷ୍ପୋପହାରୈଶ୍ଚ କାଲେକାଲେ ମୁନିଃ ସଦା
ମୁନି ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ସଦା ଜପ ଓ ଫୁଲ ଉପହାର ଦେଇ ପୂଜା କରିଥିଲେ।
ଉଗ୍ରେଣ ତପସାତ୍ମାନଂ ଯୋଜଯାମାସ ସୁଵ୍ରତଃ
ସୁପ୍ରତିଜ୍ଞା ଥିବା ସେ ନିଜକୁ ଉଗ୍ର ତପସ୍ୟାରେ ନିୟୋଜିତ କରିଥିଲେ।
କ୍ଷାମୋଽଭୂତ୍କୃଷ୍ଣଵର୍ଣଶ୍ଚ ତତଃ ପ୍ରୀତଶ୍ଚ ଶଙ୍କରଃ
ସେ ଶରୀରରେ କ୍ଷୀଣ ହେଲେ ଓ କଳା ରଙ୍ଗରେ ପରିଣତ ହେଲେ; ତାପରେ ଶଙ୍କର ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ।
ଅଦୃଶ୍ଯଂ ପଶ୍ଯ ମେ ରୂପଂ ଵତ୍ସ ପ୍ରୀତୋଽସ୍ମି ତେ ମୁନେ
ମୁନି, ମୁଁ ତୋତେ ପ୍ରସନ୍ନ; ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖ, ଯାହା ଦୃଶ୍ୟ ନୁହେଁ।